Δύσκολοι καιροί για το «θετικό παράδοξο»

kathimerini

Ανδρέας Δρυμιώτης

Την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025, ο Αλέξης Παπαχελάς έγραψε στη στήλη του ένα ομότιτλο εξαιρετικό κείμενο 502 λέξεων. Το διάβασα και το ξαναδιάβασα. Κτυπάει καμπάνες –και όχι καμπανάκια– κινδύνων που πρέπει να μας προβληματίσουν πολύ. Θα σας δώσω αποσπάσματα, σαν εισαγωγή, για να πω στη συνέχεια τις δικές μου σκέψεις.

«Γίναμε για λίγο μια πολιτικά βαρετή χώρα μέσα σε έναν ωκεανό γενικευμένης παλαβωμάρας και μας φαίνεται παράξενο. Είναι άλλωστε μία από τις σπάνιες φορές που το “ελληνικό παράδοξο” λειτουργεί αντίστροφα σε σχέση με την υπόλοιπη Δύση.

Αναρωτιούνται κάποιοι, “μα ποιος ψηφίζει τη Ζωή;”, ή “μα είναι δυνατόν να πάει τόσο ψηλά η Καρυστιανού;”. Ξεχνούν προφανώς τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο. […]»

Στο σημείο αυτό αναφέρει τις αυθαιρεσίες του Tραμπ ο οποίος γράφει χαρακτηρισμούς κάτω από τα πορτρέτα των προκατόχων του και άλλαξε το όνομα του Kennedy Center, σε Trump-Kennedy Center κ.ά.

«Όταν οι κανόνες της πολιτικής και της αποδεκτής συμπεριφοράς καταρρέουν με πάταγο παγκοσμίως, το απίθανο γίνεται εξαιρετικά πιθανό και εδώ. […]

Δεν είναι βέβαιο ότι οι ράγες πάνω στις οποίες μας έβαλε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής για να αποφύγουμε τους εκτροχιασμούς είναι το ίδιο ανθεκτικές σε σύγκριση με παλαιότερες εποχές. Οι δύο βασικοί πυλώνες “ασφάλειας” δεν είναι τόσο δεδομένοι ή στιβαροί.

Προς το παρόν, πάντως, έξω μας βλέπουν σαν ένα θετικό παράδοξο. Το αν θα θελήσουμε να τους διαψεύσουμε και να μπούμε σε νέες περιπέτειες θα φανεί μέσα στο 2026. Το πρόβλημα, βλέπετε, είναι ότι κατέρρευσε μαζί με τα άλλα και η βεβαιότητα που δημιουργούσε ο παραδοσιακός δικομματισμός στη μεταπολιτευτική περίοδο. Υποψήφιοι για να εκφράσουν τον θυμό και την απογοήτευση υπάρχουν πολλοί, υποψήφιοι που πείθουν ότι μπορούν να κυβερνήσουν, ελάχιστοι.

[…] Η ευθύνη είναι μεγάλη, κυρίως για τους κυβερνώντες που πρέπει να αποδείξουν μέσα σε δύσκολες συνθήκες ότι ακούν την κοινωνία και ότι δεν επαναπαύονται στο επιχείρημα “μα βλέπετε κανέναν άλλον που μπορεί να σας κυβερνήσει;”. Η πρόσφατη εμπειρία, και όχι μόνο η ελληνική, δείχνει ότι ενίοτε οι κοινωνίες απαντούν σε αυτό το δίλημμα με τρόπο μη ορθολογικό» (σημ. Τα έντονα στοιχεία είναι δική μου παρέμβαση).

Ο Αλέξης Παπαχελάς, με το δικό του μοναδικό στυλ («το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν»), περιγράφει την κατάσταση στην Ελλάδα και παρά το γεγονός ότι δεν έχουμε πλησιάσει τις εξωφρενικές πράξεις του Tραμπ, εντούτοις κινδυνεύουμε να παρασυρθούμε σε μη ορθολογικές λύσεις, βασιζόμενοι μόνο στο θυμικό μας! Σχετικά με τον Tραμπ, για συμπλήρωμα θα πρόσθετα την αρπαγή του Mαδούρο, το γκρέμισμα της δυτικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου για να κάνει αίθουσα χορού, την πρόθεσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία και να καταλάβει τη Διώρυγα του Παναμά και άλλα πολλά. Αυτό το σύνδρομο φαίνεται ότι βαράει τους ηγέτες από αρχαιοτάτων χρόνων. Για παράδειγμα, λέγεται ότι ο Καλιγούλας ήθελε να ανακηρύξει το άλογό του σε Υπατο και Συγκλητικό!

Είναι γεγονός ότι ακόμη δεν φτάσαμε στην παλαβωμάρα που περιγράφει ο Αλέξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ζούμε και εμείς μια άλλου είδους παλαβωμάρα που εκδηλώνεται με διάφορους πρωτότυπους τρόπους. Θα απαριθμήσω ορισμένα γεγονότα που μου έχουν κάνει μεγάλη εντύπωση και δυστυχώς τεκμηριώνουν ότι έχουμε και εμείς τις δικές μας «παλαβωμάρες», οι οποίες ευτυχώς δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα του Tραμπ και του Καλιγούλα. Εντούτοις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί τεκμηριώνουν την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Τα παραθέτω χωρίς καμία αξιολογική σειρά γιατί καλύπτουν διαφορετικές κλίμακες που δεν είναι συμβατές μεταξύ τους.

Ο γνωστός και μη εξαιρετέος Γιάνης (με ένα ν) δήλωσε «on camera» ότι δοκίμασε «ecstasy» και για 48 ώρες ήταν πολύ high, μάλιστα χόρευε για 16 ώρες συνεχώς, αλλά μετά ξύπνησε με φοβερό πονοκέφαλο. Ακόμη, μας είπε ότι προτιμά το «χόρτο» αλλά δεν το βρίσκει. Αυτός ο άνθρωπος πήρε 142.000 σταυρούς και μαζί με τον Τσίπρα προσπάθησαν να πάνε τη χώρα στα τάρταρα, με την επιστροφή στη δραχμή. Αν θέλετε να πάρετε μια γεύση για τα υποτιμημένα νομίσματα, ένα παράδειγμα θα σας πείσει. Στο Ιράν το 1978, με 1 αμερικανικό δολάριο έπαιρνες 70 ιρανικά Rials. Το 2015 στην ελεύθερη αγορά με 1 αμερικανικό δολάριο έπαιρνες 300.000 ιρανικά Rials και το 2025 παίρνεις 1.400.000 Rials! Δεν διάλεξα τα χρόνια τυχαία, αλλά για να τεκμηριώσω τι μπορεί να συμβεί μέσα σε μία μόνο δεκαετία. Αξίζει να τονισθεί ότι αυτά συμβαίνουν σε μια χώρα που παράγει και εξάγει πετρέλαιο που η τιμή του καθορίζεται διεθνώς. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε στην Ελλάδα. Θεέ μου, από πού γλιτώσαμε!

Από το ΠΑΣΟΚ έχουμε διάφορους να ισχυρίζονται ότι τα σημερινά ποσοστά αποτελούν χαμηλή αφετηρία και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανόδου. Ακόμη ότι ο Ανδρουλάκης έχει μεγάλες προοπτικές/δυναμική σε βάθος χρόνου. Θα το πω με απλά λόγια. Είναι σαν να ισχυριζόμαστε ότι ένα παιδί που στις εξετάσεις πήρε 3 στα 20, ξεκινάει από «χαμηλή αφετηρία» και γι’ αυτό έχει «μεγάλο περιθώριο ανόδου!» Λίγο δύσκολο μου φαίνεται. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται δημοσκοπικά 17 ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τη ΝΔ, αλλά διακηρύσσει ότι θα είναι πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές. Ο δε κραταιός Νικόλαος, ο οποίος το 2023 με την Απλή Αναλογική προέβλεπε ότι θα έχουμε «πρωθυπουργό με ευρωπαϊκή εμπειρία», φαίνεται ότι δεν έμαθε να είναι πιο συγκρατημένος, ειδικά όταν στην καταλληλότητα για Πρωθυπουργός, οι μισοί που λένε ότι θα ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ δεν τον εγκρίνουν.

Έχουμε όμως και τον Δήμαρχο Αθηναίων, ο οποίος προεκλογικά δεσμεύτηκε ότι θα φυτεύει 5.000 δέντρα τον χρόνο ώστε να ρίξει τη θερμοκρασία της Αθήνας κατά 5 βαθμούς Κελσίου. Καθηγητής είναι, αλλά δεν ξέρω τι λογαριασμούς έκανε. Πάντως στο Μεντεγίν της Κολομβίας, μια πόλη με πληθυσμό 2,5 εκατ. κατοίκων, δηλαδή πολύ μικρότερη από την Αθήνα, όπου στο διάστημα 2006-2013 φύτεψαν 880.000 δέντρα και 2,5 εκατ. φυτά, η θερμοκρασία έπεσε μόλις 2 βαθμούς! Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και διερωτώμαι, μήπως μας αρέσει να μας δουλεύουν;

Ένας άλλος καθηγητής, ο Νίκος Μαραντζίδης, μας εξέπληξε με την ακόλουθη δήλωση: «Ο Τσίπρας θα ηττηθεί όσες φορές χρειάζεται μέχρι να κερδίσει γιατί είναι η προοπτική και η ελπίδα». Ομολογώ ότι η δήλωση ξεπερνάει τη λογική μου. Ο Τσίπρας έχει χάσει Ευρωεκλογές, δύο Εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τρεις συνεχόμενες Εθνικές Εκλογές με συνεχώς μειούμενα ποσοστά και γι’ αυτό παραιτήθηκε. Πώς θα ανακάμψει; Άγνωστο. Υπάρχει όμως και μια μικρή λεπτομέρεια. Για να χάνεις συνεχώς πρέπει να βρίσκεις και χρηματοδότες. Δεν γνωρίζω πολλούς (μάλλον κανένα) που συνεχώς θα βάζουν λεφτά σε ένα βαρέλι δίχως πάτο. «Δεῖ δὲ χρημάτων, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι.»

Ο Νίκος Νικολόπουλος, για πολλά χρόνια βουλευτής της ΝΔ, και υφυπουργός για 20 μόνο μέρες στη συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ το 2012, στη συνέχεια ανεξάρτητος βουλευτής, μας ενημέρωσε ότι ομάδα δικηγόρων απέστειλε επιστολή στον μεγάλο ηγέτη Πούτιν, με την οποία του ζητούν να χρησιμοποιήσει τους δορυφόρους του για να εντοπίσουν το φόρτωμα του ξυλόλιου στην εμπορική αμαξοστοιχία των Τεμπών. Δεν είναι κανένας τυχαίος ο Νικολόπουλος, γνωστός και ως «ω γέροντα την ευχή σου». Ιδρυσε δικό του κόμμα, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδας, με το οποίο πάτωσε σε εκλογές, ακούγεται ότι θα μετέχει σε άλλο κόμμα υπό ίδρυση, αλλά τώρα καλεί τον Πούτιν να μας λύσει τα δικά μας προβλήματα. Ελεος!

Από σεβασμό προς το πένθος της, άφησα για το τέλος τις δηλώσεις της χαροκαμένης μάνας των Τεμπών. Είπε: «Θα ιδρύσουμε το κίνημα στη σωστή στιγμή, με “σημαία” τη δήμευση περιουσιών διεφθαρμένων πολιτικών». Εξαιρετική η «σημαία», αλλά πρέπει να μας πει πώς θα βρούμε τους διεφθαρμένους πολιτικούς. Στο παρελθόν βρήκαμε έναν, τον Άκη, και του δημεύσαμε την περιουσία.

Η ιδέα μου θύμισε τον μύθο του Αισώπου: «Μύες βουλευόμενοι». Σύμφωνα με τον μύθο, κάποτε οι ποντικοί έκαναν συμβούλιο για το πώς θα ζουν πιο ασφαλείς από τη γάτα που τους αποδεκάτιζε. Ένας είπε πως βρήκε τον τρόπο: πρότεινε να της κρεμάσουν ένα κουδούνι στον λαιμό, ώστε να προαναγγέλλεται η άφιξή της και ο κίνδυνος. Όλοι επαίνεσαν την ιδέα. Όταν όμως κάποιος ρώτησε: «Και ποιος θα κρεμάσει το κουδούνι;», κανείς δεν απάντησε.

Υποψήφιοι για να εκφράσουν τον θυμό και την απογοήτευση υπάρχουν πολλοί, υποψήφιοι που πείθουν ότι μπορούν να κυβερνήσουν, ελάχιστοι.

Για να μην ξεχνάμε τις ρίζες μας, σας παραθέτω το συμπέρασμα του μύθου σε ωραία Αρχαία Ελληνικά: «Μῦθος δηλοῖ ὅτι ῥᾴδιον ἐστὶ βουλεύσασθαι τὰ συμφέροντα, χαλεπὸν δὲ ποιῆσαι».

*Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.

Μια μικρή ιδέα για την Ελλάδα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Το 1949, τον εμφύλιο πόλεμο δεν τον κέρδισε η Δεξιά, όπως υποστηρίζει το αριστερό αφήγημα. Για τον απλούστατο λόγο ότι ο εμφύλιος δεν ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στο Κομμουνιστικό Κόμμα, που εκπροσωπούσε στη χώρα μας τον σοβιετικό ολοκληρωτισμό, και στις πολιτικές δυνάμεις που αντιμετώπιζαν την Ελλάδα ως κοινοβουλευτική δημοκρατία. Και είχαν συνταχθεί με τις δυτικοευρωπαϊκές δημοκρατίες και τις ΗΠΑ. Δεν χρειάζεται να είσαι ιστορικός για να ξέρεις ότι το πρώτο μετεμφυλιακό κράτος ήταν τύποις και ονόματι κοινοβουλευτική δημοκρατία, όμως στην πραγματικότητα, με τον αυταρχισμό του έδινε παράταση στο πνεύμα του εμφυλίου, που παρέμενε ζωντανό στο έδαφος της ελληνικής κοινωνίας.

Παρ’ όλα αυτά, από τη δεκαετία του ’50 ήδη είχαν εμφανισθεί οι πολιτικές δυνάμεις που επεδίωκαν τη μετάλλαξη του μετεμφυλιακού κράτους σε μια δημοκρατία δυτικοευρωπαϊκού τύπου. Ο εξευρωπαϊσμός της ελληνικής δημοκρατίας ήταν η νέα Μεγάλη Ιδέα, αυτή που οργάνωσε την πολιτική και κοινωνική δυναμική στη δεκαετία του ’60. Η άνθηση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, από τον κινηματογράφο, το θέατρο και πάνω απ’ όλα το τραγούδι, ήταν μερικά από τα συμπτώματα μιας κοινωνίας που ήθελε να εξευρωπαϊσθεί. Το όραμά μας ήταν να γίνουμε σαν την Ευρώπη, να γίνουμε Ευρωπαίοι. Ακόμη και στην καθημερινή ομιλία η αδύναμη και χωρίς ιδιαίτερο κοινωνικό βάθος αστική Ελλάδα ζούσε με το βλέμμα στραμμένο στο Παρίσι και το Λονδίνο. Οι πολιτικές συγκρούσεις που οδήγησαν στο πραξικόπημα του 1967 στρέφονταν γύρω από τον εξευρωπαϊσμό της χώρας. Οι συνταγματάρχες καταλάβαιναν ότι «εξευρωπαϊσμός» συνεπάγεται μείωση της επιρροής που κατείχαν στο στρατοκρατούμενο μετεμφυλιακό κράτος. Το πραξικόπημα δεν στράφηκε εναντίον της Αριστεράς ούτε του λαού, ο οποίος το αποδέχθηκε χωρίς να αντιδράσει. Στράφηκε κυρίως εναντίον των αστών πολιτικών που επεξεργάζονταν τη μεταμόρφωση της Ελλάδας σε γνήσια κοινοβουλευτική δημοκρατία. Δεν είναι τυχαίο ότι το καθεστώς τους κατέρρευσε επτά χρόνια αργότερα επειδή, εκτός των άλλων, βρέθηκε ένας αστός πολιτικός ο οποίος έπεισε τους Έλληνες ότι μπορούμε να γίνουμε Ευρώπη. Ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που επέστρεψε από τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Παρίσι.

Προς το παρόν η χώρα μένει προσκολλημένη στην ευρωπαϊκή νομιμότητα. Και καλά κάνει. Όμως, τι θα κάνει αν, ο μη γένοιτο, η Ενωμένη Ευρώπη διαλυθεί εκ των έσω, αν στις μεγάλες χώρες την εξουσία αναλάβουν οι αντιευρωπαϊστές;

Μέσα στην ατυχία μας, τη δικτατορία, την απώλεια ενός σημαντικού μέρους της Κύπρου, υπήρξαμε τυχεροί. Ως κοινωνία είχαμε σε κάτι να ελπίζουμε, κάτι να επιδιώκουμε. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν διχογνωμίες και αντιδράσεις, όμως η δυναμική ήταν προδιαγεγραμμένη. Ο Καραμανλής μάς είχε ρίξει στη θάλασσα και έπρεπε να μάθουμε να κολυμπάμε. Ακόμη κι όταν πρωθυπουργός έγινε ο «αντιευρωπαϊστής» Ανδρέας Παπανδρέου, όχι μόνον αποδέχθηκε την ευρωπαϊκή μας ένταξη αλλά την εκμεταλλεύθηκε δεόντως. Η Ευρώπη ήταν η καινούργια Μεγάλη Ιδέα της Ελλάδας, αυτή που αντικατέστησε τον αλυτρωτισμό της πρώτης μας ιστορίας. Ούτε η Εκκλησία, που τότε ακόμη δεν είχε ανοίξει διάλογο με τους καθολικούς, αντέδρασε στον εξευρωπαϊσμό μας. Αντιδρούσε μόνον το ΚΚΕ και η ακροδεξιά, μνησίκακοι αφού η «ευρωπαϊκή» δημοκρατία μας τους είχε ρίξει στο περιθώριο. Ηταν και κάτι ιδιότροποι διανοούμενοι, οι λεγόμενοι νεοορθόδοξοι, οι οποίοι ήθελαν να υπερασπιστούν την ιδιοπροσωπεία του ελληνισμού. Το γράφω με -ει γιατί θεωρώ ότι παράγεται από το προσωπείο και όχι από το πρόσωπο.

Ήμασταν τυχεροί διότι η δική μας Μεγάλη Ιδέα είχε εναρμονισθεί με τη Μεγάλη Ιδέα της Ευρώπης, η οποία στα τέλη του περασμένου αιώνα αποκτούσε όλο και περισσότερη δύναμη και αυτοπεποίθηση. Με πολιτικούς ηγέτες που είχαν ζήσει τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, άρα ήξεραν πολύ καλά την αξία της Ενωσης, και με ένα διεθνές περιβάλλον που ευνοούσε τη δημοκρατία. Αποκορύφωμα η πτώση του τείχους του Βερολίνου και η ένταξη στην Eνωση των χωρών που είχαν απελευθερωθεί από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Πτωχή, πλην όμως τιμία ακόμη, με τον Παρθενώνα για φόντο, η ψωροκώσταινα μεταμορφωνόταν σε πλουτοκώσταινα και αποκτούσε την αυτοπεποίθηση ότι συμμετείχε σ’ έναν μεγάλο διεθνή οργανισμό.

Δεν θα ασχοληθώ με όσα ακολούθησαν. Είναι πολύ πρόσφατα και όλοι τα θυμόμαστε. Η Ευρώπη, στο όνομα της πολυπολιτισμικότητας άρχισε να εγκαταλείπει την ταυτότητά της, η Ελλάδα πτώχευσε και οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανετράπησαν. Η Ευρώπη είχε χάσει την ανάσα της και έμοιαζε να μην καταλαβαίνει πώς είναι ο καινούργιος κόσμος που διαμορφώνεται. Δύσκολα τα πράγματα για τα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη, δυσκολότερα ακόμη για τη μικρή Ελλάδα η οποία έχασε το αζιμούθιό της. Προς το παρόν μένει προσκολλημένη στην ευρωπαϊκή νομιμότητα. Και καλά κάνει. Όμως, τι θα κάνει αν, ο μη γένοιτο, η Ενωμένη Ευρώπη διαλυθεί εκ των έσω, αν στις μεγάλες χώρες την εξουσία αναλάβουν οι αντιευρωπαϊστές; Τότε θα χρειαστεί να βρούμε μια δική μας ιδέα. Ας είναι και μικρή. Αρκεί να είναι ιδέα.

Η δύση των αγιατολάδων

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

«Ποιος δεν φοβάται τους αγιατολάδες;». Ήταν ο τίτλος ενός άρθρου που υπέγραφε ο Αγγελος Ελεφάντης στο περιοδικό «Ο Πολίτης» – το έντυπο της σκεπτόμενης αριστεράς. Ήταν μια απάντηση σε όσους τότε, τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα, έπλεαν σε πελάγη ενθουσιασμού για τον θρίαμβο της ιρανικής επανάστασης. Κοινώς για την πτώση του Σάχη και την ανάληψη της εξουσίας από τους σιίτες αγιατολάδες.

Ο Ελεφάντης, με την πνευματική του εντιμότητα και την καθαρότητα της πολιτικής του σκέψης, ήταν σαν να είχε προβλέψει την εξέλιξη του θεοκρατικού καθεστώτος σε έναν από τους σκοτεινότερους ολοκληρωτισμούς που έζησε ο κόσμος. Η ανοϊκή αριστερά έβλεπε μόνον την πτώση της διεφθαρμένης βασιλείας των Παχλαβί και την ικανοποίηση της επιθυμίας του ιρανικού λαού να διοικηθεί από τους σιίτες. Θυμάμαι ακόμη τους μύδρους κατά του Ιάννη Ξενάκη ο οποίος είχε συμμετάσχει στις μεγάλες γιορτές της Περσέπολης που είχε οργανώσει ο Σάχης. Οταν το αεροπλάνο του Χομεϊνί απογειώθηκε από το Ορλύ η προοδευτική διανόηση της Γαλλίας δεν κρατιόταν από τη χαρά της. Επιτέλους ο λαός του Ιράν θα ζούσε όπως ήθελε να ζήσει. Θα αποφάσιζε ο ίδιος για τις τύχες του.

Μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στα χρόνια μετά τον Μάη του ’68 όπου στην πραγματικότητα διαμορφώθηκε μια νοοτροπία, εν είδει φιλοσοφίας, αντιδυτική. Τότε ο δυτικός πολιτισμός υιοθέτησε τις ενοχές του για την αποικιοκρατία, τον ιμπεριαλισμό και την ανωτερότητά του και οι διανοούμενοί του βάλθηκαν να ανακαλύπτουν τον δικό τους ανθρωπισμό.

Ο πολύς Μισέλ Φουκώ που τον καιρό εκείνο κυριαρχούσε όχι μόνον στη Γαλλία, επισκέφθηκε το Ιράν του Χομεϊνί για να αποφανθεί ότι επιτέλους «κινείται». Τι ήταν αυτό που εκινείτο είναι άλλο θέμα. Το ζήτημα είναι πως ό,τι έλεγε ο Φουκώ τότε γινόταν αδιαμαρτύρητα δεκτό σαν τις σούρες του Κορανίου. Υπήρχαν μόνον μερικοί περιθωριακοί, σαν τον Ελεφάντη, που τολμούσαν να προβάλλουν αντιρρήσεις.

Όσο για τη φιλελεύθερη διανόηση, αυτή προσπαθούσε ακόμη να συνέλθει από το χτύπημα του Μάη του ’68 και αναρωτιόταν πόσες από τις ενοχές του δυτικού πολιτισμού έπρεπε να υιοθετήσει για να μην την καταδικάσουν σε θάνατο.

Αυτά στην όχι και τόσο μακρινή δεκαετία του εβδομήντα και ογδόντα. Εκτοτε το Ιράν ξεχάστηκε, μια μαύρη τρύπα που έβγαζε πετρέλαιο και δεν τολμούσε κανείς να αγγίξει. Μέσα στις δεκαετίες έγινε μια περιφερειακή υπερδύναμη η οποία φιλοδοξούσε να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Η παλιά αστική τάξη που είχε διαμορφωθεί επί Σάχη εξαφανίστηκε από προσώπου γης και οι ειδήσεις που μας έφταναν αφορούσαν τον τρόπο που φορούσαν τη μαντίλα οι γυναίκες.

Πόσοι ξέραμε ότι χρηματοδοτούσε τη Χαμάς εκτός από τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο; Πόσοι ξέραμε ότι οι «Φρουροί της Επανάστασης» σκότωναν γύρω στους 1.500 αντιφρονούντες ετησίως; Ποιος μιλούσε για τη φτώχεια, όχι μόνον την οικονομική αλλά και την πολιτισμική ενός από τους αρχαιότερους πολιτισμούς της Ιστορίας. Ξέραμε ότι η ιρανική κοινωνία ζούσε σε κάτι σαν νεκρική ακαμψία. Τίποτε δεν κουνιόταν. Κι ό,τι πήγαινε να κουνηθεί εξαφανιζόταν. Και γύρω απ’ αυτό το πλέγμα της σιωπής πλεκόταν ο μύθος της υπερδύναμης.

Αναρωτιέμαι αν η Χαμάς ξεκινούσε την τρομοκρατική της επίθεση κατά του Ισραήλ εάν δεν πίστευε στην παντοδυναμία του Ιράν και στη δυνατότητά του να κερδίσει τον πόλεμο με τον μεγάλο αντίπαλο, τους Εβραίους. Η Χεζμπολάχ έσπευσε να την συντρέξει από τον Λίβανο. Το Ισραήλ κατάφερε να καταστρέψει την ηγεσία και των δύο τρομοκρατικών οργανώσεων και να διαλύσει τη δομή της Χεζμπολάχ. Το Ιράν επιτέθηκε από αέρος όμως τα αποτελέσματα ανέδειξαν τις αδυναμίες του. Ο Αλλάχ τιμωρούσε με την άτη του την ύβρι των πιστών του.

Το χτύπημα των Αμερικανών στο πυρηνικό εργαστήριο του Ιράν, απολύτως χειρουργικό, προκάλεσε ένα σοβαρό ρήγμα στο καθεστώς. Και αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα δεν έχουν δυνατότητες ελιγμών. Τα ρήγματα κινδυνεύουν να τα βυθίσουν. Αυτά έγιναν τον Αύγουστο. Σήμερα έχουμε Ιανουάριο και ο λαός του Ιράν είναι στον δρόμο. Είναι τυχαίο ότι η εξέγερση ξέσπασε αμέσως μετά την παρέμβαση των Αμερικανών στη Βενεζουέλα; Εκεί ο Τραμπ απέδειξε ότι όταν λέει κάτι δεν θα αργήσει να το κάνει. Και έχει απειλήσει το Ιράν.

Ερώτηση κρίσεως για όσα έρχονται. Αν όντως παρέμβουν οι Αμερικανοί για να ενισχύσουν την εξέγερση των Ιρανών, τότε θα το θεωρήσουμε παραβίαση του διεθνούς δικαίου; Μπορεί ναι. Όμως, γιατί πάντα υπάρχει ένα όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο κόσμος μας δεν είναι ίδιος με αυτόν που ήταν τον προηγούμενο αιώνα.

Και είναι λίγο παράδοξο αυτοί που υπερασπίζονται την κατάργηση των συνόρων να επικαλούνται την αξία τους όποτε τους συμφέρει. Εννοώ τους προοδευτικούς του δυτικού κόσμου που υποθέτω ότι είναι έτοιμοι να εξεγερθούν αν υπάρξει αμερικανική παρέμβαση. Δεν αγνοώ τους μακροχρόνιους κινδύνους και την ανισορροπία που επέρχεται στο παγκόσμιο τοπίο. Όμως θα πρέπει να τους αποδεχθούμε και να προσαρμόσουμε τη στάση μας σ’ αυτούς.

Να καταλάβουμε τουλάχιστον ότι η επίκληση του διεθνούς δικαίου με τις σημερινές συνθήκες είναι κενό γράμμα.

10 ερωτήσεις και απαντήσεις για την συμφωνία Ε.Ε και Mercosur

1. Τι ακριβώς είναι η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης - Mercosur;

Πρόκειται για μία σημαντική εμπορική και οικονομική συμφωνία που ήταν αποτέλεσμα πολύχρονων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών της Νοτίου Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία), και η οποία προβλέπει την σταδιακή μείωση ή και εξάλειψη των εισαγωγικών δασμών. Ένα μέρος της συμφωνίας αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα αλλά καλύπτει συνολικά όλες τις εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών.

2. Κινδυνεύουν οι εξαγωγές των αγροτικών μας προϊόντων μετά την συμφωνία της Ε.Ε με τις χώρες της Mercosur;

Όχι, αντιθέτως δημιουργούνται μεγάλες ευκαιρίες προώθησης των ελληνικών προϊόντων σε νέες αγορές άνω των 270 εκατομμυρίων καταναλωτών. Σήμερα εξάγουμε στις χώρες της Mercosur αγροτικά προϊόντα αξίας μόλις 34 εκατομμυρίων ευρώ καθώς αντιμετωπίζουν υψηλούς δασμούς ενώ εισάγουμε πάνω από 525 εκατομμύρια. Υπάρχει δηλαδή μεγάλο έλλειμμα στον αγροδιατροφικό τομέα, που μπορεί να καλυφθεί. Επομένως οι εξαγωγές μας σε τρόφιμα και προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, τα ακτινίδια, οι κομπόστες κλπ μπορούν να αυξηθούν με πολλαπλασιαστική δυναμική.

3. Θα προστατεύονται όμως τα ελληνικά προϊόντα από τις νοτιομερικάνικες «απομιμήσεις» στην αγορά και πώς;

Ναι, η συμφωνία προβλέπει ειδικό καθεστώς προστασίας για 21 εμβληματικά ελληνικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 344 προϊόντα τροφίμων και ποτών για τα οποία η συμφωνία Ε.Ε και Mercosur προβλέπει καθεστώς προστασίας από τις απομιμήσεις, τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα προστατεύονται πλήρως η φέτα και προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης όπως το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, η μαστίχα Χίου, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, το ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, Κονσερβολιά Αμφισσας, τα κρασιά Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ. Σημειώνουμε ότι τα προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη πωλούνται 2 έως 3 φορές ακριβότερα από τα κοινά προϊόντα, επομένως θα είναι μεγάλο το όφελος για τους παραγωγούς μας.

4. Υπάρχει περίπτωση να πωλείται στην αγορά της Αργεντινής λευκό τυρί με ετικέτα ως «φέτα» Αργεντινής;

Σήμερα δυστυχώς μπορεί να υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις αλλά με τη συμφωνία θα απαγορευθεί πλήρως στις χώρες αυτές η πώληση απομιμήσεων των ελληνικών προϊόντων, μετά την παρέλευση μιας μικρής μεταβατικής περιόδου. Επομένως το καθεστώς προστασίας θα είναι ιδιαίτερα αυστηρό υπέρ της φέτας και των υπόλοιπων προστατευόμενων ελληνικών προϊόντων.

5. Τι θα γίνει εάν η ευρωπαϊκή ή η ελληνική αγορά κατακλυσθεί από μαζικές εισαγωγές αγροτικών προϊόντων σε πολύ χαμηλές τιμές, τις οποίες δεν μπορούν να ανταγωνισθούν οι παραγωγοί μας; Και τι πέτυχε η ελληνική διαπραγμάτευση;

Η συμφωνία προβλέπει δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων και συνολικά των Ευρωπαίων αγροτών. Όπως ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία.

Σημειώνουμε ότι η ένταξη των εσπεριδοειδών στα «ευαίσθητα» αγροτικά προϊόντα για τα οποία ενεργοποιούνται τα μέτρα διασφάλισης ήταν αποτέλεσμα ελληνικής πρότασης. Εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής των εισαγόμενων προϊόντων σε σχέση με τα εγχώρια, τότε θα ενεργοποιούνται οι δικλείδες ασφαλείας με την επιβολή δασμών ή τον περιορισμό των εισαγωγών. Πολύ απλά εάν γίνονται μαζικές εισαγωγές ή εισαγωγές σε πολύ χαμηλές τιμές η Ευρωπαϊκή Ενωση θα ενεργοποιεί «κόφτες» προστατεύοντας τους παραγωγούς μας.

6. Μήπως όμως θα διοχετευθούν στην ελληνική αγορά τεράστιες ποσότητες κρεάτων από τις χώρες της Mercosur;

Όχι, η συμφωνία προβλέπει μέγιστο όριο (ποσοστώσεις δηλαδή) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά. Παρά το γεγονός ότι για παράδειγμα στο βοδινό κρέας η ελληνική παραγωγή καλύπτει ένα μικρό μόνο μέρος της συνολικής ζήτησης, η οποία καλύπτεται με εισαγωγές, θα υπάρχουν και πάλι δικλείδες περιορισμού αθρόων εισαγωγών.

7. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά θα γεμίσουν από αμφίβολης ποιότητας τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα της Νοτίου Αμερικής. Τι ισχύει;

Ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι αληθής, υπάρχουν αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας για τα προϊόντα που θα εισάγονται. Συγκεκριμένα, όλα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων. Επομένως, θα ισχύουν οι ίδιοι κανόνες ασφαλείας και δεν θα υπάρχουν περιθώρια για ανεξέλεγκτες ποιοτικά εισαγωγές.

8. Μήπως η Ελλάδα έπρεπε να καταψηφίσει την συμφωνία, όπως έκανε η Γαλλία;

Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Έλληνες αγρότες και δίνουν νέες εξαγωγικές προοπτικές για τα προϊόντα μας, την μεταποίηση και τις υπηρεσίες. Σημειώνουμε ότι η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, που την υπερψήφισαν όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Γερμανία κλπ. Και βέβαια η συμφωνία ισχύει και για την Γαλλία, που την καταψήφισε για δικούς της λόγους και κυρίως για την αγορά του βόειου κρέατος.

9. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για την συμφωνία της Mercosur. Τι απαντάτε;

Το πολιτικό πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά, όταν είχαν γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις. Συνολικά, η στάση της αντιπολίτευσης είναι απολύτως υποκριτική.

Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους παραγωγούς.

Τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.

Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονταν ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;

Επίσης, η ομάδα του ECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές της κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.

10.Τελικώς ποια ελληνικά προϊόντα αναμένεται να ωφεληθούν από τη μείωση ή και εξάλειψη δασμών από πλευράς Mercosur στα εισαγόμενα αγαθά προέλευσης ΕΕ;

Τα βασικά μας εξαγωγικά προϊόντα, όπως: ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα (φρέσκα και κομπόστες), αρτοσκευάσματα και ζαχαρώδη προϊόντα καθώς και σειρά βιομηχανικών αγαθών. Το ίδιο θα ισχύσει και για την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών όπως οι μεταφορές, η ναυτιλία, οι τηλεπικοινωνίες κλπ. Συνολικά η συμφωνία έχει σαφή στρατηγικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα μας ενώ υπάρχουν σαφείς δικλείδες ασφαλείας για τα αγροτικά μας προϊόντα.

Συμφωνία Mercosur: μέτρα προστασίας των αγροτών από το Ευρωκοινοβούλιο

Από ανακοίνωση της Ευρωομάδας της ΝΔ:

Το Ευρωκοινοβούλιο στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για τη Συμφωνία Mercosur ζήτησε, πριν έρθει προς ψήφιση η Συμφωνία, μέτρα προστασίας των αγροτών ώστε να μην βρεθούν εκτεθειμένοι σε άνισο, ανταγωνισμό λαμβανομένου μάλιστα υπόψιν ότι ο αγροδιατροφικός τομέας είναι ο πρώτος τομέας της Ε.Ε. σε εξαγωγές.

Σε αυτό το πλαίσιο, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε μια δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η Συμφωνία συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης:

• Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.
• Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασία όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, στον οποίο περιλαμβάνονται 21 ελληνικά προϊόντα, όπως η φέτα. Κρασιά όπως Σαντορίνη, Νεμέα, Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση.
• ⁠Η Συμφωνία προβλέπει τη μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές.
• Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ενόψει Mercosur ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά).

• Υπέρ ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν-Ορμπάν που ψήφισαν κατά).
• Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές υπέρ των μέτρων προστασίας ψήφισαν μόνο οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους αντιπολιτευτικούς λόγους στο εσωτερικό.

Γονείς «τραβούν τ’ αυτί» δασκάλων

kathimerini

Απόστολος Λακασάς

Οι συνεχείς διαμαρτυρίες των εκπαιδευτικών, ότι έχει ακυρωθεί στην πράξη η παιδαγωγική τους ευθύνη, θα πρέπει να προβληματίσουν την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες. «Τον τελευταίο καιρό, παρατηρούμε με ανησυχία ότι κάθε παιδαγωγική παρατήρηση ή οριοθέτηση συχνά αντιμετωπίζεται ως πράξη καταστολής ή προσβολής. Οι εκπαιδευτικοί, αντί να στηρίζονται στο έργο τους, καλούνται να απολογηθούν για το αυτονόητο: για την προσπάθεια να διαφυλάξουν την ομαλή και ασφαλή λειτουργία της τάξης και του σχολείου», παρατηρεί ο Τηλέμαχος Κουντούρης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ενωσης Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Και εάν υπήρχε η άποψη πως οι γονείς των ιδιωτικών σχολείων ήταν οι περισσότερο παρεμβατικοί στο έργο των δασκάλων… «γιατί πληρώνουν», πλέον το πρόβλημα είναι εντονότερο στα δημόσια σχολεία. Ας δούμε τι γράφεται στις ομάδες συζητήσεων των γονέων μιας τάξης σε εφαρμογές όπως το Viber και το WhatsApp.

Εξαλλοι γονείς βάλλουν κατά εκπαιδευτικών για οποιονδήποτε λόγο νιώθουν ότι αδικεί το παιδί: για τυχόν παρατηρήσεις που έκανε ένας εκπαιδευτικός στο παιδί τους, για τον τρόπο διδασκαλίας, για τις ασκήσεις που τους βάζει για το σπίτι κ.λπ. κ.λπ. Τα γνωρίζουν όλα και στην πλειονότητα των περιπτώσεων θεωρούν ότι το βλαστάρι τους αδικείται. Η ιδιοτροπία του γονιού που πληρώνει το ιδιωτικό, έχει διευρυνθεί στον… τσαμπουκά του γονιού «φορολογουμένου».

Οι γονείς, την ίδια στιγμή που ζητούν από το σχολείο να διαμορφώσει «ολοκληρωμένους» πολίτες, εμποδίζουν τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν τα εργαλεία της αγωγής και αγνοούν πως η υπονόμευση του εκπαιδευτικού δεν προστατεύει τα παιδιά τους. Αντιθέτως, αποθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς να αναλάβουν την όποια ευθύνη, στη λογική τού «γιατί να μπλέξω; Δεν μου λείπουν τα προβλήματα». Και, εν πολλοίς, είναι δικαιολογημένοι. Είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη συνεδρίαση συλλόγου διδασκόντων σχολείου στην Αθήνα για το πώς θα αξιολογήσουν, ενόψει της επίδοσης των βαθμών πρώτου τετραμήνου, μαθητές «απείθαρχων» γονιών.

Είναι δεδομένο ότι η συνεργασία των γονιών με το σχολείο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των παιδιών, αλλά –καθώς τα περιστατικά bullying από γονείς σε εκπαιδευτικούς πληθαίνουν– χρειάζεται σαφής θεσμική θωράκιση για να μπορούν οι εκπαιδευτικοί να επιτελούν το καθήκον τους, αν μη τι άλλο χωρίς φόβο και ανασφάλεια…

Τι πραγματικά προβλέπει το νομοσχέδιο για τους υπαξιωματικούς των Ενόπλων Δυνάμεων

• Για πρώτη φορά αναγνωρίζεται έμπρακτα η αξία και το σύνθετο έργο που θα κληθούν να αναλάβουν οι Υπαξιωματικοί τα επόμενα χρόνια, με βάση τις σύγχρονες ανάγκες λειτουργίας και επιχειρησιακής ετοιμότητας των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.

- Οι Υπαξιωματικοί αποκτούν διακριτή θέση, ενισχυμένες αρμοδιότητες και σαφές καθηκοντολόγιο, που αντιστοιχεί πλήρως στο νέο βαθμολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων. Προβλέπεται η σημαντική βελτίωση της οικονομικής τους κατάστασης, μέσα από τη χορήγηση σημαντικών αυξήσεων στους μισθούς τους.

- Η βαθμολογική τους εξέλιξη για πρώτη φορά αποσυνδέεται από το μισθολόγιο τους, ενώ παράλληλα επιχειρείται να αποκατασταθεί σε βάθος χρόνου η υφιστάμενη ανισορροπία στην ιεραρχική πυραμίδα

• Σημαντικές αυξήσεις στους μισθούς και τις μελλοντικές συντάξεις των Υπαξιωματικών

- Το Νέο Μισθολόγιο αποτυπώνει τη βούληση αναγνώρισης της ιδιαίτερης προσφοράς. Διαχωρίζει τον βαθμό από τη μισθολογική εξέλιξη και προβλέπει πραγματικές αυξήσεις που κυμαίνονται από 13% έως 53%. Επίσης, όπως δήλωσε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, δεν πρόκειται να υπάρξουν μειώσεις σε κανένα εφάπαξ, αντιθέτως θα υπάρξουν μόνο αυξήσεις στα εφάπαξ.

- Οι αυξήσεις αποδοχών των αποφοίτων των Σχολών Υπαξιωματικών θα είναι σημαντικές, σταθερές σε όλη τη σταδιοδρομία τους και με θετική επίδραση στη μελλοντική σύνταξή τους.

• Για παράδειγμα ένας Ανθυπασπιστής με 16 έτη υπηρεσίας (προέλευσης ΣΜΥ 2009) θα έχει ετήσια αύξηση εισοδήματος περίπου 3.200 ευρώ, ενώ αν μεταταχθεί στην κατηγορία «Α» μέχρι το τέλος της σταδιοδρομίας του (ως Ταγματάρχης το 2044) το συνολικό όφελος θα υπερβαίνει τα 80.000 ευρώ.

- Το νέο Ειδικό Μισθολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων, το οποίο σε σημαντικό μέρος προκύπτει από εξοικονόμηση πόρων μέσω της εφαρμογής της «Ατζέντας 2030», κατανέμει δικαιότερα τους πόρους ανά κατηγορία και, κυρίως, συνδέει την αμοιβή με την ευθύνη και την απόδοση, καθιερώνοντας το Επίδομα Διοίκησης (150-400 ευρώ) και αυξάνοντας το Επίδομα Θέσης Ευθύνης.

- Οι αυξήσεις συγκεκριμένα αφορούν το σύνολο των στελεχών και κυμαίνονται από 13% έως 24%, ενώ στις περιπτώσεις προσθήκης επιδομάτων παραμεθορίου, διοίκησης, ευθύνης οι καθαρές αποδοχές αυξάνονται ακόμη περισσότερο, έως και 53%

• Ισχυροποιείται ο ρόλος των Υπαξιωματικών στο νέο μοντέλο λειτουργίας των Ε.Δ.

Όσοι μιλούν για «υποβάθμιση» των υπαξιωματικών με βάση το νέο νομοσχέδιο παριστάνουν πως αγνοούν ότι με το νέο νομοσχέδιο:

• Ικανοποιείται ένα αίτημά τους πολλών ετών αφού προβλέπεται η ανωτατοποίηση των Σχολών Υπαξιωματικών, με την υπαγωγή τους στην ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης και τις συνακόλουθες δυνατότητες που αυτή προσφέρει.
• Καθιερώνεται η συμμετοχή τους στα Συμβούλια Κρίσεων, με ρόλο εισηγητή για την αξιολόγηση-κρίση στελεχών και λήψη αποφάσεων για θέματα επιχειρησιακής βελτίωσης και εκπαίδευσης της κατηγορίας τους.
• Θεσπίζεται για πρώτη φορά το νέο επίδομα διοικήσεως και προβλέπεται η αύξηση του αντίστοιχου επιδόματος ευθύνης Υπαξιωματικών, που αναγνωρίζει τη διοικητική και επιχειρησιακή τους συνεισφορά.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι κάτω από συγκεκριμένες προϋποθέσεις, προβλέπεται:

• Η δυνατότητα μετάταξης Υπαξιωματικών αποφοίτων ΑΣΣΥ που διαθέτουν πτυχίο ΑΕΙ σε Αξιωματικούς.
• Η δυνατότητα εισαγωγής στα Ανώτατα Στρατιωτικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (π.χ. Στρατιωτική Σχολή Ευελπίδων) με κατατακτήριες εξετάσεις στο 2ο έτος φοίτησης.
• Η ίδρυση Ειδικού Σχολείου Στελεχών. Η κτήση του πτυχίου του θα εξισούται με τη δυνατότητα να γίνει ο υπαξιωματικός Ανθυπολοχαγός με το πτυχίο του Ανώτατου Εκπαιδευτικού Ιδρύματος.

Με την ανωτατοποίησή τους οι Σχολές Υπαξιωματικών θα υπάγονται στην ανώτατη βαθμίδα εκπαίδευσης (ΑΕΙ-κατηγορία 6) και τις συνακόλουθες δυνατότητες που αυτή προσφέρει (πιστοποίηση ακαδημαϊκών προγραμμάτων, δυνατότητα απόκτησης μεταπτυχιακού τίτλου και δικαίωμα φοίτησης σε Ανώτατες Σχολές Αξιωματικών μέσω κατατακτηρίων εξετάσεων).

Δέσμη 6 μέτρων για τους αγρότες

 

Δέσμη έξι μέτρων για τη στήριξη του πρωτογενούς τομέα

Την εξειδίκευση των μέτρων στήριξης του αγροτικού κόσμου προχώρησαν σήμερα ο Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Κώστας Τσιάρας, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου και ο Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Θάνος Πετραλιάς, κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στα γραφεία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων.

Κατά τη συνέντευξη παρουσιάστηκε αναλυτικά η νέα δέσμη έξι παρεμβάσεων για τον πρωτογενή τομέα, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων:

• την αναδιανομή αδιάθετων πόρων της βασικής ενίσχυσης ύψους 160 εκατ. ευρώ — 80 εκατ. ευρώ υπέρ των κτηνοτρόφων και 80 εκατ. ευρώ υπέρ βαμβακοπαραγωγών και σιτοπαραγωγών
• τη θεσμοθέτηση αποζημίωσης στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας μέσω του ΕΛΓΑ και την αύξηση του ανώτατου ορίου αποζημίωσης στις 200.000 ευρώ, χωρίς αύξηση ασφαλιστικών εισφορών
• την επέκταση του αγροτικού τιμολογίου «ΓΑΙΑ» με σταθερή τιμή για δύο έτη και μείωση της τιμής της κιλοβατώρας έως τα 8,5 λεπτά για αγρότες χωρίς ληξιπρόθεσμες οφειλές
• τη δημιουργία εφαρμογής για την επιστροφή του ΕΦΚ αγροτικού πετρελαίου «στην αντλία» μέσω ψηφιακού συστήματος από το 2026
• παρεμβάσεις για την ενίσχυση των επενδύσεων στον πρωτογενή τομέα με στόχο τη μόχλευση κεφαλαίων ύψους 3 δις ευρώ, καθώς και
• την ανάπτυξη του Εθνικού Συστήματος Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας για την αντιμετώπιση των παράνομων ελληνοποιήσεων.

Κωστής Χατζηδάκης:

• Οι πληρωμές προς τους αγρότες το 2025 έφθασαν σε 3,82 δις. ευρώ, ποσό υψηλότερο από κάθε άλλη χρονιά και 13 % υψηλότερο σε σχέση με το 2024.
• 160 εκατ. ευρώ που εκτιμάται ότι θα περισσέψουν από την ανακατανομή των πόρων της βασικής εισοδηματικής στήριξης θα διατεθούν για τη στήριξη των κτηνοτρόφων (80 εκατ.) και των βαμβακοπαραγωγών – σιτοπαραγωγών (άλλα 80 εκατ.)
• Η Ελλάδα, με το διαφανές σύστημα κατανομής των επιδοτήσεων που εφαρμόζεται για το 2025 σε συμφωνία με την ΕΕ, θα λάβει τα ίδια χρήματα από τις Βρυξέλες, αλλά η μεγάλη πλειονότητα των παραγωγών θα βγει κερδισμένη. Διότι τα ποσά θα κατανέμονται πιο δίκαια, υπέρ των πραγματικών παραγωγών.
• Η μετάβαση από τον ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ αποτελεί μεγάλη μεταρρύθμιση για την αποφυγή νέων προστίμων στο μέλλον. Είναι σε εξέλιξη οι έλεγχοι από την Οικονομική Αστυνομία, την ΑΑΔΕ και τον ίδιο τον ΟΠΕΚΕΠΕ σε μερικές χιλιάδες ΑΦΜ που έχουν παραπεμφθεί για περαιτέρω διασταυρώσεις.
• Από τα 27 αιτήματα που έχουν καταθέσει οι αγρότες, 16 έχουν επιλυθεί ή αντιµετωπίζονται θετικά, 4 απαντήθηκαν σήμερα επίσης θετικά και 7 είναι εκτός δηµοσιονοµικών ορίων ή ευρωπαϊκού πλαισίου.
• Η γεωργία και η κτηνοτροφία δεν είναι μόνο οι επιδοτήσεις και οι αποζημιώσεις του ΕΛΓΑ. Είναι κυρίως ένα βιώσιμο, ανταγωνιστικό μοντέλο ανάπτυξης. Είναι οι αγροτικοί συνεταιρισμοί, οι οποίοι έχουν φθίνει, οι ομάδες παραγωγών, οι οποίες δεν είναι τόσο ανεπτυγμένες όσο σε άλλες χώρες, τα προβλήµατα µε την κατάτµηση και τη µικρή έκταση του αγροτικού κλήρου, η εκπαίδευση των νέων αγροτών, που μπορεί να αναβαθμιστεί. Βήματα έχουν γίνει αλλά σίγουρα μπορούμε να κάνουμε πολύ περισσότερα.
• Η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική της περιόδου 2028-2034 είναι μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα.
• Η Διακομματική Επιτροπή που πρότεινε ο Πρωθυπουργός στη Βουλή είναι μια μεγάλη ευκαιρία για να συζητήσουμε και στη Βουλή και με τους αγρότες μας, συντεταγμένα, μην ξεχνώντας πως όλοι, παρά τις διαφορές μας, είμαστε πάνω απ’ όλα Έλληνες. Να συζητήσουμε τόσο τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική, όσο και τις μεγάλες προκλήσεις για μια πιο ανταγωνιστική γεωργία.
• Ελπίζω και από την άλλη πλευρά να γίνει κατανοητό ότι δεν είναι δυνατόν να προχωρούν σε εκδηλώσεις διαμαρτυρίας και σε μπλόκα που κόβουν τη χώρα στη μέση και την ίδια στιγμή να αρνούνται το διάλογο με την δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση της χώρας. Είμαι βέβαιος, ακόμα περισσότερο μετά την σημερινή παρουσίαση, ότι θα επικρατήσει ένα πνεύμα κοινής λογικής.

Κώστας Τσιάρας: Οφείλω να θυμίσω ότι από το 2019 υλοποιείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τον πρωτογενή τοµέα.

1. Ενίσχυση υποδομών: Σε εξέλιξη βρίσκονται 98 έργα (ΠΑΑ) με προϋπολογισμό περίπου 1 δις ευρώ και 5 μεγάλα αρδευτικά έργα ΣΔΙΤ, συνολικού ύψους 500 εκατ. ευρώ (Νέστος, Υπέρεια–Ορφανά , Ταυρωπός, η λιμνοδεξαμενήΧοχλακιών και το φράγμα Αγίου Ιωάννη στο Λασίθι και το Μιναγιώτικο)
2. Ενίσχυση της επιχειρηµατικότητας: Σχεδόν 500 εκατ. ευρώ από ΤΑΑ για εκσυγχρονισµό, µεταποίηση, αναδιάρθρωση καλλιεργειών, υδατοκαλλιέργειες κ.α. + Ταµείο Αγροτικής Επιχειρηµατικότητας
3. Ψηφιακός Μετασχηματισμός του Πρωτογενούς Τομέα: Ψηφιακή υπηρεσία εγγραφής στο Μητρώο Αγροτών & Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (Μ.Α.Α.Ε.), εφαρμογή «ΑΡΤΕΜΙΣ» του ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ, Μητρώο Εμπόρων Ζώντων Ζώων, Εφαρμογή Greek Farms, Εθνικό Ηλεκτρονικό Μελισσοκομικό Μητρώο κ.α.
4. Ενίσχυση του συνεταιριστικού κινήματος: Νέος νόμος που επέτρεψε την ίδρυση της ΕΘΕΑΣ
5. Επικαιροποιήση του θεσμικού πλαισίου των Διεπαγγελματικών Οργανώσεων: Ίδρυση Διεπαγγελματικών Οργανώσεων για τα σημαντικότερα των προϊόντων μας (κρέατος και φέτας).
6. Ανοίγουμε νέες αγορές για τους παραγωγούς μας: Υπογράψαμε πρωτόκολλα εξαγωγών σε 15 χώρες, με πάνω από 60 αιτήματα για αγροτικά προϊόντα ελληνικής προέλευσης.
7. Για πρώτη φορά μετά το 1984 είχαμε θετικό αγροτικό ισοζύγιο: Τα αγροδιατροφικά προϊόντα ξεπέρασαν τα 11,2 δισ. ευρώ σε εξαγωγές, σχεδόν το ένα τέταρτο της συνολικής ελληνικής εξαγωγικής δραστηριότητας.

11 πρωτοβουλίες στήριξης των αγροτών και ενίσχυσης του εισοδήματός τους

1. Μείωση ΦΠΑ στις ζωοτροφές από το 13 σε 6% από το 2021
2. Μείωση 50% του φόρου εισοδήματος κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που διαθέτουν το προϊόν τους μέσω συνεταιρισμών ή συμβολαιακής γεωργίας από το 2022.
3. Μείωση ΦΠΑ στα λιπάσματα από 13% σε 6% από το 2022
4. Αναστολή, για τα φορολογικά έτη 2019–2022 και μονιμοποίηση από το 2023 της μη καταβολής του τέλους επιτηδεύματος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες του κανονικού καθεστώτος και τους αλιείς
5. Μείωση ΦΠΑ στα αγροτικά μηχανήματα από το 24% στο 13% από το 2023
6. Αύξηση από το 2024 του επιδόματος μητρότητας στους αγρότες στους 9 μήνες, στο ύψος του κατώτατου μισθού
7. Τιμολόγιο «ΓΑΙΑ» που θεσμοθετήθηκε τον Απρίλιο του 2024
8. Θεσμοθετήθηκε από το 2025 η δυνατότητα ρυθμίσεων των κόκκινων δανείων αγροτών και αγροτικών συνεταιρισμών που βρίσκονται σε ειδικούς εκκαθαριστές
9. Επιστροφή Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης πετρελαίου κίνησης στους αγρότες από το 2022 – από 11/2025 η επιστροφή γίνεται στο 150% των ανώτατων ορίων
10. Μείωση 50% το 2026 και κατάργηση το 2027 του ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους (και 1.700 σε Έβρο, Δυτ. Μακεδονία κ.α.)
11. Αναμόρφωση της κλίμακας του φόρου εισοδήματος των αγροτών από το φορολογικό έτος 2026 με έμφαση στις οικογένειες με παιδιά και τους νέους

Η αλήθεια για τη συμφωνία ΕΕ – Mercosur

• Για συμφωνία ΕΕ–Mercosur υπήρξε ένα πολιτικό πλαίσιο το 2019 επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ.
• Οι ελληνικές εξαγωγές στις χώρες του Mercosur ανέρχονται σε 34 εκατ ευρώ.
• 21 ελληνικά προϊόντα ΠΟΠ θα προστατεύονται από απομιμήσεις (π.χ. φέτα, ελαιόλαδο, κρόκος Κοζάνης, μαστίχα Χίου)- άρα υπάρχει δυνατότητα για πώληση σε υψηλότερες τιμές.
• Διεκδικούμε:

- Σαφείς και λειτουργικές ρήτρες διασφάλισης.

- Αυστηρή εφαρμογή των κανόνων και συνεχούς παρακολούθησης των επιπτώσεων στην ευρωπαϊκή παραγωγή.

- Εφαρμογή ισότιμων όρων ανταγωνισμού στην πράξη

- Τις ρήτρες διασφάλισης στο πλαίσιο Κανονισμού της ΕΕ που ψήφισαν στο Ευρωκοινοβούλιο ΜΟΝΟ οι ευρωβουλευτές της ΝΔ.

- Επιπλέον διεκδικούμε την ανακατεύθυνση πρόσθετων πόρων για την ΚΑΠ εντός του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου και του UnitySafetyNet για τις διαταραχές στην αγορά αγροτικών προϊόντων.

Δημήτρης Παπαστεργίου: Από το χωράφι στο ράφι, το "Εθνικό Σύστημα Αγροτικής Ιχνηλασιμότητας και Αυθεντικότητας" είναι το "κλειδί" για την υπεραξία των ελληνικών προϊόντων

• Σήμερα τα εισαγόμενα προϊόντα σε διάφορα στάδια και με διάφορους τρόπους βαφτίζονται ελληνικά. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος φτιάχνουμε ένα σύστημα εθνικής ιχνηλάτησης. Πρόκειται για ένα σύστημα που δεν είναι εύκολο, είναι σίγουρα όμως καινοτόμο.
• Πιστεύω ότι οι νέοι παραγωγοί είναι αυτοί που θα πρέπει να θέλουν από την αρχή και να ζητάνε την ιχνηλασιμότητα των προϊόντων τους. Από τη στιγμή που το προϊόν φεύγει από το χωράφι μέχρι την ώρα που θα πουληθεί, έτσι ώστε αυτό να συνοδεύει το ελληνικό προϊόν, το οποίο αποκτά υπεραξία.
• Είναι πολύ σημαντικό, λοιπόν, ότι την ώρα της πώλησης ο πολίτης μόλις το προϊόν φτάσει στο ράφι, έχοντας το barcode, QR code, να γνωρίζει ποιο ήταν το σημείο παραγωγής, ποιος ο παραγωγός, ποια η ποικιλία. Έτσι με τη λύση αυτή, αν στο ράφι κάτι από όλα αυτά δεν συνάδει, θα υπάρχει άμεση καταγγελία στους αρμόδιους φορείς. Με τον τρόπο αυτό το Κράτος θα έχει και όλη αυτή την πληροφορία, προκειμένου να διενεργεί ελέγχους, ώστε ο πραγματικός παραγωγός, ο πραγματικός αγρότης, ο τίμιος αγρότης να μην βλέπει επιτήδειους να κερδίζουν από τον μόχθο του, όπως συνέβαινε τα προηγούμενα χρόνια.