"Πήρε μπροστά» η μονάδα βιολογικού καθαρισμού του Δήμου Άργους Ορεστικού

Μια σύγχρονη μονάδα επεξεργασίας λυμάτων απέκτησε το Άργος Ορεστικό μας.  

Από τον περασμένο Ιούλιο η μονάδα βιολογικού καθαρισμού τέθηκε σε δοκιμαστική λειτουργία και θεωρείται ως ένα από τα σημαντικότερα έργα των τελευταίων ετών, αφού έχει να κάνει με την προστασία του περιβάλλοντος και δη του ποταμού Αλιάκμονα, βελτιώνοντας έτσι την ποιότητα ζωής των κατοίκων όλων των παραποτάμιων οικισμών, καθώς ο Αλιάκμονας διαρρέει τη δυτική και κεντρική Μακεδονία μας.

Η σημερινή Δημοτική Αρχή με επικεφαλής τον Δήμαρχο Παναγιώτη Κεπαπτσόγλου, προσπαθεί με έργα ανάπτυξης και υποδομών να βελτιώσει την καθημερινότητα των κατοίκων του ακριτικού Δήμου μας.

Κύριε Δήμαρχε, επισκέφθηκα το συγκεκριμένο χώρο- που από εδώ και στο εξής θα αποτελεί ένα τοπόσημο για την περιοχή μας- και είχα την τύχη να συναντήσω εκεί τον εξαίρετο υπάλληλο του Δήμου, Σταύρο Χαλκιά και άδραξα  την ευκαιρία να ξεναγηθώ στις εγκαταστάσεις του βιολογικού καθαρισμού.

Είδα από κοντά όλη τη διαδικασία και τα στάδια επεξεργασίας των λυμάτων όπου σε τελική φάση και αφού γίνει η χλωρίωσή τους, εκβάλλουν στον Αλιάκμονα ως καθαρό νερό! Πρόκειται για ό,τι πιο σύγχρονο έχει να επιδείξει η τεχνολογία διαχείρισης και επεξεργασίας λυμάτων.

Από ότι γνωρίζω υπάρχουν βιολογικοί καθαρισμοί που το νερό που αποβάλλουν είναι τόσο καθαρό, που χρησιμοποιείται για άρδευση. Είμαι βέβαιος, πως το ποντιακό εφευρετικό μυαλό σας κάτι θα επινοήσει, ώστε τους καλοκαιρινούς μήνες να αξιοποιηθεί από τους αγρότες μας και όχι μόνο...

Σας εύχομαι ΥΓΕΙΑ, ΔΥΝΑΜΗ και συνέχιση του δημιουργικού σας ΕΡΓΟΥ!

Ο χώρος του σύγχρονου εργαστηρίου 

Η αντισυστημική θολούρα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Δεν ξέρω αν υπάρχει κάπου ένας σοβαρός ορισμός του όρου «αντισυστημικός». Θέλω να πω, μια ερμηνεία σαν αυτή που παλαιότερα έβαζε μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην Αριστερά και στη Δεξιά. Ή, για να το κάνω ευκολότερο, τη γραμμή που χώριζε τους μνημονιακούς από τους αντιμνημονιακούς. Ήξερες πού πατάς και πού βαδίζεις, ήξερες με ποιους συμφωνείς και με ποιους διαφωνείς. Μπορείς να πεις το ίδιο και για τους αντισυστημικούς; Κατ’ αρχάς θα πρέπει να ξεκινήσεις περιγράφοντας το σύστημα εναντίον του οποίου στρέφονται. Υπάρχουν αντισυστημικοί στη Ρωσία, στην Κίνα ή στη Βόρεια Κορέα; Ακόμη κι αν υπάρχουν, δεν τους γνωρίζουμε αφού κάποιοι έχουν φροντίσει γι’ αυτό. Αντισυστημικοί υπάρχουν στις δυτικές δημοκρατίες. Άρα η αρχή του νήματος που θα μας επιτρέψει να περιηγηθούμε στο μυαλό τους βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα που επιτρέπει την ύπαρξή τους, τη δημοκρατία. Αντισυστημικός, λοιπόν, είναι κάποιος που είναι εναντίον της δημοκρατίας, τουλάχιστον της κοινοβουλευτικής. Απ’ αυτήν την άποψη μάλλον πρόκειται για μια μετάλλαξη της άκρας Αριστεράς και της άκρας Δεξιάς, που ξεχνούν τις παραδοσιακές διαφορές τους και στρέφονται εναντίον του συστήματος – στην πραγματικότητα εναντίον των μηχανισμών οργάνωσης της κοινωνίας. Παράδειγμα η κ. Καρυστιανού, η οποία, είτε συνομιλεί με την άκρα Αριστερά είτε με τις πιο σκοτεινές πλευρές της εθνικιστικής και θρησκόληπτης Δεξιάς, δεν παύει να είναι αντισυστημική. Απαραίτητο προσόν της, η θολούρα της σκέψης, αφού η καθαρή σκέψη και ο ορθολογισμός είναι ο πυλώνας του συστήματος.

Δεν νομίζω ότι η Δύση βρήκε τον πραγματικό της ηγέτη στο πρόσωπο του κ. Τραμπ. Μάλλον η αντισυστημική πολιτική βρήκε έναν πανίσχυρο εκφραστή. Επιτέλους κάποιος ηγέτης αποφάσισε να επιτεθεί στο σύστημα που οργάνωνε τη ζωή στον κόσμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, τις συμμαχίες έως τις εμπορικές σχέσεις. Μιλάει την ίδια γλώσσα με τον Πούτιν, αφού και οι δύο περιφρονούν την Ευρώπη ως συστημική οντότητα. Θα ήθελα κάποιος να βρει μια πιο ολοκληρωμένη εκδοχή του αντισυστημισμού από την αρπακτική στάση του Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία. Ο αντισυστημισμός είναι σαν τη βουλιμία σ’ ένα ισορροπημένο σύστημα διατροφής. Και, όπως η βουλιμία, τρέφεται από την κατάθλιψη κοινωνιών που δεν περιμένουν τίποτε καλύτερο από τον εαυτό τους.

Ποιο είναι και πού βρίσκεται το καλύτερο απ’ αυτό που ζούμε σήμερα, θα με ρωτήσετε. Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω. Ξέρω όμως ποιο είναι το χειρότερο. Η αντισυστημική θολούρα, η οποία, απαλλαγμένη από τη φολκλορική ενδυμασία της, θα αναγνωρισθεί ως πολιτική δύναμη της δημοκρατίας μας. Ναι, το χειρότερο μας περιμένει όταν θα αρχίσουμε να παίρνουμε την κ. Καρυστιανού στα σοβαρά.

Τα Βαλκάνια, καζάνι που βράζει από οργή

kathimerini.gr
Σταύρος Τζίμας

Με την είσοδο στο νέο έτος οι πολίτες στις χώρες των Βαλκανίων επιστρέφουν στους δρόμους και στις πλατείες, για να διαδηλώσουν την οργή τους κατά της διαφθοράς και να αξιώσουν την απαλλαγή από τα «απομεινάρια» μετακομμουνιστικής πολιτικής τάξης που θεωρούν ότι την εκτρέφουν διά της αυταρχικής άσκησης της εξουσίας.

Στη Βουλγαρία παραιτήθηκε στις αρχές της εβδομάδας ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Ρούμεν Ράντεφ για να κατέλθει, όπως ανακοίνωσε, στις βουλευτικές εκλογές του Μαρτίου και να ηγηθεί της «πολιτικής και ηθικής μάχης κατά της μαφίας, των ολιγαρχών της εξουσίας και των διεφθαρμένων αξιωματούχων». Χθες το συνταγματικό δικαστήριο επικύρωσε την παραίτησή του. Είχαν προηγηθεί, τον Δεκέμβριο, μαζικές συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στη Σόφια, τις οποίες στήριξε δημόσια ως πρόεδρος ο Ράντεφ, που οδήγησαν στην πτώση της κυβέρνησης και την προσφυγή στις 29 Μαρτίου στις κάλπες.

Στην Αλβανία, για σήμερα Σάββατο, είχε προγραμματιστεί από την κεντροδεξιά αντιπολίτευση και άλλους φορείς πανεθνική συγκέντρωση με αίτημα την παραίτηση του «ναρκέμπορου πρωθυπουργού» Έντι Ράμα και της «διεφθαρμένης κυβέρνησής του», ενώ την Τρίτη 27 Ιανουαρίου οργανώνεται λαϊκή συγκέντρωση στο Νόβι Σαντ της Σερβίας, όπου οι χιλιάδες διαδηλωτές που εκτιμάται ότι θα συρρεύσουν απ’ όλη τη χώρα θα αξιώσουν, για μια ακόμη φορά, την παραίτηση του προέδρου Αλεξάντερ Βούτσιτς, τον οποίο κατηγορούν για αυταρχισμό και διαφθορά.

Από το Βελιγράδι έως τα Τίρανα, τη Σόφια και το Βουκουρέστι, η χρονιά που πέρασε σημαδεύτηκε από μαχητικές κινητοποιήσεις με αιχμή τη διαφθορά στον κρατικό μηχανισμό, στη δικαιοσύνη και γενικότερα στο σύστημα εξουσίας.

Στη Βουλγαρία οι δυναμικές διαδηλώσεις επέφεραν την πτώση της κυβέρνησης και τη διενέργεια εκλογών, των όγδοων μέσα σε τέσσερα χρόνια.«Ολα για τη δικαιοσύνη», αναγράφεται στο πλακάτ μιας από τους χιλιάδες διαδηλωτές στο Βουκουρέστι που βγήκαν στους δρόμους τον Δεκέμβριο, απαιτώντας την εξυγίανση του δικαστικού συστήματος της χώρας. 

Στο Βουκουρέστι χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν σε τουλάχιστον έξι μεγάλες συγκεντρώσεις τον Δεκέμβριο απαιτώντας την εξυγίανση του δικαστικού συστήματος της χώρας και την πάταξη των φαινομένων διαφθοράς. Εφτακόσιοι Ρουμάνοι δικαστές και εισαγγελείς υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης διαμαρτυρόμενοι για τη «βαθιά και συστημική δυσλειτουργία» του δικαστικού κλάδου. Στη δημόσια σφαίρα, μάλιστα, έχει πέσει το όνομα της «δικής μας» Λάουρα Κοβέσι, η θητεία της οποίας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ολοκληρώνεται το ερχόμενο διάστημα και πολλοί βλέπουν εμπλοκή της στην πολιτική σκηνή της πατρίδας της, σε ρόλο «εκκαθαριστή» –μετά τον ΟΠΕΚΕΠΕ– και της ρουμανικής διαφθοράς.

Στη Βόρεια Μακεδονία, η κυβέρνηση του εθνικιστή Χρίστιαν Μίτσκοσκι βρίσκεται αντιμέτωπη με κατηγορίες ότι μοιράζει σε ημετέρους τα μεγάλα έργα και επιχειρεί την ανελέητη κομματικοποίηση του κρατικού μηχανισμού και τον έλεγχο της δικαιοσύνης, ενώ στην Κροατία δημοσκόπηση του Δεκεμβρίου για λογαριασμό της εφημερίδας Dnevnik έδειξε ότι το 69% των πολιτών παραπονιέται για τη διαφθορά, τη φτώχεια και τον πληθωρισμό.

Παραμονές των Χριστουγέννων στα Τίρανα σημειώθηκαν βίαια επεισόδια. Το Βελιγράδι από τις αρχές του περασμένου χρόνου «σειόταν» από διαδηλώσεις νέων, με αφορμή το δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, τον Νοέμβριο του 2024, που στοίχισε τη ζωή σε 15 νέους ανθρώπους.

Το κράτος-υπόδειγμα, ο καλύτερος μαθητής στην περιοχή είναι το Μαυροβούνιο, επισημαίνει o τέως αντιπρόεδρος της Ε.Ε., Μαργαρίτης Σχοινάς.

Η λαϊκή οργή δείχνει να έχει αποκτήσει δυναμική και κατά τους αναλυτές, με τη νέα χρονιά αναμένεται να φουντώσει και να πυροδοτήσει μαζικές κινητοποιήσεις και πιθανότατα πολιτικές εξελίξεις.

Τι συμβαίνει, λοιπόν, και ενώ χρόνια τώρα η Ε.Ε. έχει θέσει την πάταξη της διαφθοράς ως κορυφαίο ζήτημα της ενταξιακής διαδικασίας των υποψηφίων προς ένταξη χωρών των δυτικών Βαλκανίων, ασκώντας πιέσεις για λήψη θεσμικών μέτρων και ενισχύοντας τις μεταρρυθμίσεις με μπόλικο χρήμα, όλο και περισσότεροι θυμωμένοι άνθρωποι κατακλύζουν πλατείες και δρόμους καταγγέλλοντας ότι αυτή γιγαντώνεται αντί να εξαλειφθεί; Ασφαλώς και η πάταξη της διαφθοράς δεν είναι μια απλή υπόθεση, ακόμα και στις πιο προηγμένες κοινωνίες και δημοκρατίες.

Πόσο μάλλον στα νεόκοπα κράτη των Βαλκανίων, όπου με την κατάρρευση του κομμουνιστικών καθεστώτων η νέα πραγματικότητα χτίστηκε στη βάση των συμφερόντων νεοσύστατων ομάδων από στελέχη της κομμουνιστικής νομενκλατούρας, που εν μια νυκτί εμφανίστηκαν σε ρόλο «καπιταλιστών» να λειτουργούν περισσότερο ως μαφίες και λιγότερο ως οι νέες ελίτ που θα βοηθούσαν τη μετάβαση της οικονομίας και τη σύγχρονη φιλελεύθερη δημοκρατία.

Η ένταξη στην Ε.Ε.

Προσπαθήσαμε να «ακτινογραφήσουμε» τις λαϊκές αντιδράσεις στις βαλκανικές πρωτεύουσες με τη ματιά του τέως αντιπροέδρου της Ε.Ε. και νυν διακεκριμένου συνεργάτη του Atlantic Council κ. Μαργαρίτη Σχοινά, που επί χρόνια εκ της θέσεώς του παρακολουθούσε τις προσπάθειες των Βρυξελλών να βάλουν στις ευρωπαϊκές ράγες τις υποψήφιες προς ένταξη βαλκανικές χώρες.

«Εκείνο που μπορεί να διακρίνει κανείς ως αόρατο νήμα σύνδεσης σε όλες αυτές τις λαϊκές κινητοποιήσεις, είναι ότι στα Βαλκάνια αναδύεται μια νέα κοινή γνώμη. Ένας δημόσιος χώρος με χαρακτηριστικά όχι μόνο την αντίδραση για τη διαφθορά, αλλά και τη θέληση για μια καλύτερη διακυβέρνηση με «καθαρά χέρια», δεν θέλει τις «βρώμες» του παρελθόντος, θέλει λιγότερη κομματοκρατία και περισσότερη κοινωνία των πολιτών. Αυτό το φαινόμενο το βλέπεις παντού. Έχει όμως και διαφορές. Στη Σερβία παίρνει χαρακτηριστικά αντικαθεστωτικά, αντι-Βούτσιτς. Στη Βουλγαρία η κατάσταση είναι ενδημική και πιέζει τα παλιά κόμματα. Στην υπόθεση της Βουλγαρίας, όπως και της Ρουμανίας, όμως, η Ευρώπη δεν πολυεμπλέκεται γιατί είναι ήδη κράτη-μέλη της. Η Αλβανία έχει ενδιαφέρον. Την αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Ράμα την κυνηγάει το SPAK, η εισαγγελία κατά της διαφθοράς που συγκροτήθηκε λόγω της ενταξιακής διαδικασίας της Αλβανίας. Είναι η εισαγγελία που κυνήγησε τον Μπελέρη. Τότε, στην υπόθεση Μπελέρη ο Ράμα έλεγε ότι δεν μπορεί να κάνει τίποτα με το επιχείρημα ότι το SPAK ήταν ένας ευρωπαϊκός θεσμός. Τώρα με την αντιπρόεδρό του πήγε το θέμα της προφυλάκισής της στο συνταγματικό δικαστήριο και ακύρωσε την απόφαση του SPAK. Αυτό, κατά τη γνώμη μου, δείχνει ότι η Αλβανία θα ταλαιπωρηθεί πιο πολύ με το θέμα της πάταξης της διαφθοράς στη διαδρομή προς την Ε.Ε., απ’ ό,τι οι άλλοι».

– Πώς έχει βοηθήσει η Ε.Ε. να παταχθεί αυτή η λερναία Ύδρα της διαφθοράς;

– Την έχει περιορίσει κάπως, καθώς στα προενταξιακά προαπαιτούμενα ζητάει συγκεκριμένα πράγματα, όπως η δικαστική ανεξαρτησία, η πρόσβαση σε κρατικούς διαγωνισμούς κ.λπ. Στην Αλβανία έφτιαξε ειδικό σώμα για την καταπολέμηση της διαφθοράς (SPAK). Αυτό σίγουρα αποδίδει αλλά για να τα λέμε όλα, η παλιά βαλκανική γενιά της πολιτικής που προανέφερες, είναι βουτηγμένη στο χθες, δεν έχει ακόμα εκλείψει και εξακολουθεί να ρυθμίζει τα πράγματα. Ιδίως στη Σερβία και κατά δεύτερο λόγο στην Αλβανία, όπου θα μπορούσαν να ήταν καλύτερα τα πράγματα, βλέπεις ότι και η δεξιά εκεί είναι και αυτή προσδεδεμένη στο χθες.

– Υπάρχει κάποια υπό ένταξη χώρα στα δυτικά Βαλκάνια, που να έχει βάλει βαθιά το μαχαίρι στο θέμα της διαφθοράς;

– Το κράτος-υπόδειγμα, ο καλύτερος μαθητής στην περιοχή είναι το Μαυροβούνιο, που έχει αλλάξει όλη την παλιά και διεφθαρμένη πολιτική του τάξη. Έφερε σαραντάρηδες της διασποράς στο Λονδίνο, τη Φρανκφούρτη, τη Νέα Υόρκη, το Τόκιο και πήραν τα ηνία της χώρας στα χέρια τους. Ανοίγουν και κλείνουν προενταξιακά κεφάλαια σαν τρελοί οι Μαυροβούνιοι, είναι οι «καλοί μαθητές» των Βαλκανίων και γι’ αυτό το Μαυροβούνιο θα είναι το 2028 το 28ο κράτος-μέλος.

«Στη σωστή πλευρά»

Κλείνοντας τη συζήτηση ρώτησα τον κ. Σχοινά τη γνώμη του για το εάν οι κλιμακούμενες λαϊκές κινητοποιήσεις, σε μια τόσο ασταθή περιοχή, μπορεί να καταλήξουν σε εθνικιστική ή και ακροαριστερή λαϊκιστική «κοίτη».

«Οι διαδηλώσεις αυτές είναι ένα “θερμόμετρο” της κοινής γνώμης και εν πολλοίς καλό πράγμα στην ευρωπαϊκή πορεία των Βαλκανίων. Είναι στη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Οι άνθρωποι δεν διαμαρτύρονται για τους λάθος λόγους. Στη Βουλγαρία είναι ορατός ο κίνδυνος να λάβουν εθνικολαϊκιστικά χαρακτηριστικά. Υπάρχει, εξάλλου, σχετικό υπόβαθρο στα δεξιά, το οποίο ενίοτε έχει και πατριωτικές εξάρσεις και αντιευρωπαϊκούς τόνους, αλλά μόνο στη Βουλγαρία. Ως προς την παραίτηση Ράντεφ και την κάθοδό του στις εκλογές, υπάρχει η αίσθηση ότι πάει να γίνει το σωσίβιο του παρηκμασμένου Σοσιαλιστικού Κόμμα-τος από το οποίο προέρχεται».

Η Ε.Ε. «κάνει τα στραβά μάτια» στο όνομα της σταθερότητας

Με τον όρο «σταμπιλοκρατία» (stabilitocracy) στη διεθνή πολιτική χαρακτηρίζονται καθεστώτα που θυσιάζουν τις δημοκρατικές αρχές με αντάλλαγμα την ανοχή σε δημοκρατικά ελλείμματα, την κατάληψη του κράτους και τις πελατειακές σχέσεις.

Χρησιμοποιούν τις εκλογές ως βιτρίνα για διεθνή νομιμοποίηση, ενώ εδραιώνουν την εξουσία και καταπνίγουν την αντιπολίτευση, δημιουργώντας εύθραυστα, διεφθαρμένα συστήματα, φαινόμενο που παρατηρείται στα Δυτικά Βαλκάνια. Σε αυτή την κατηγορία πολιτικών τοποθετούνται σήμερα οι ηγέτες της Σερβίας και της Αλβανίας που ενώ βάλλονται πανταχόθεν για αυταρχισμό και –κυρίως– διαφθορά, παραμένουν στο απυρόβλητο των φιλελεύθερων δημοκρατιών της Ευρώπης. Γιατί μπορεί να «κάνουν τα στραβά μάτια» στις Βρυξέλλες, στο Βερολίνο, στο Παρίσι, στην Ουάσιγκτον, στις εξόφθαλμες παραβιάσεις από τον Βούτσιτς και τον Ράμα των κανόνων του δημοκρατικού πολιτεύματος και στη διαφθορά για πολιτικά οφέλη, και ταυτόχρονα πασχίζουν να τους στρώσουν χαλί για ένταξη των χωρών τους στην Ε.Ε.;

Προφανώς γιατί δεν έχουν εναλλακτικές. Ο Βούτσιτς και ο Ράμα είναι οι τελευταίοι ισχυροί πολιτικοί ηγέτες στα Βαλκάνια, και στο εσωτερικό παίζουν χωρίς αντίπαλο. Η Δύση τους ανέχεται και τους βοηθάει διότι εξασφαλίζουν εσωτερική σταθερότητα –αδιάφορα αν το κάνουν καταπατώντας τη δημοκρατία– και, κυρίως, την ηρεμία στους σερβικούς και αλβανικούς πληθυσμούς της ευρύτερης βαλκανικής, που αριθμούν κοντά στα 10 εκατ. ανθρώπους. Φυσικά οι δυο τους έχουν πείσει Ευρωπαίους και Αμερικανούς ότι μόνο αυτοί μπορούν να εγγυηθούν τόσο τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό των χωρών τους, όσο και, κυρίως, την ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή. Και είναι αυτό που πρωτίστως ενδιαφέρει τη Δύση. Με άλλα λόγια, έχουν το κεφάλι τους ήσυχο και ξέρουν πού θα καλέσουν αν χρειαστεί να τηλεφωνήσουν, όπως θα το έθετε και ο μακαρίτης Κίσινγκερ.

Ποιος είναι ο Ράντεφ

Η εμπλοκή του Ρούμεν Ράντεφ στην ενεργό πολιτική της Βουλγαρίας δεν προκάλεσε καμία έκπληξη. Ως πρόεδρος της Δημοκρατίας ο Ράντεφ, μολονότι το αξίωμά του δεν του δίνει εξουσίες, κινούσε τα νήματα της πολιτικής ζωής. Καθώς η Βουλγαρία ταλανιζόταν από χρόνια πολιτική ρευστότητα και αστάθεια, ο ίδιος λειτουργούσε ως ο μοναδικός πυλώνας σταθερότητας και σημείο αναφοράς στις κρίσιμες εθνικές επιλογές. Με άλλα λόγια ήταν ο de facto ηγέτης της Βουλγαρίας. Πρώην πτέραρχος της πολεμικής αεροπορίας, εκτός από τα ρωσικά Mig εκπαιδεύτηκε στις ΗΠΑ να πετάει και F16, κομματικά βγαλμένος από τα σπλάχνα του Σοσιαλιστικού Κόμματος, κατέχει από το 2016 το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας. Οι πολιτικοί του αντίπαλοι τον χαρακτηρίζουν φιλορώσο, επικαλούμενοι τις επιφυλάξεις του στη συστράτευση της Βουλγαρίας με την υπόλοιπη Ευρώπη στο θέμα της Ουκρανίας αλλά και στην ένταξη της χώρας του στην Ευρωζώνη για την οποία ζητούσε δημοψήφισμα.

Όπως και να έχει ο Ράντεφ κατέρχεται στις εκλογές χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινώσει δικό του κόμμα, περίπου ως «μεσσίας» που θα πατάξει τη διαφθορά, θα βάλει στη φυλακή τους ολιγάρχες που «απομυζούν την κοινωνία» και, κυρίως, θα σταθεροποιήσει την πολιτική. Μένει να φανεί αν και οι απηυδισμένοι από τους έως τώρα ηγέτες τους πολίτες τού «ψάλουν» στην κάλπη «ευλογημένος ο ερχόμενος».

Το μεγάλο ερώτημα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες πάντως είναι αν θα παραμείνει πιστός στις γεωπολιτικές επιλογές της Βουλγαρίας (Ε.Ε., ΝΑΤΟ) ή θα αρχίσει «καντρίλιες» τύπου Ορμπαν.

Τι έμεινε από την πλατεία;

kathimerini.gr
Άρης Αλεξανδρής

Γεμάτες πλατείες, συνθήματα, υπερχειλή συναισθήματα, επικαιρότητα καθηλωμένη στις ασίγαστες διαμαρτυρίες, καθολική αμφισβήτηση των θεσμών. Για περισσότερο από ένα χρόνο συρθήκαμε με το ζόρι σε ένα συλλογικό χορό αντισυστημισμού, με αφορμή το δυστύχημα των Τεμπών. Το κράτος δολοφονούσε, η κυβέρνηση συγκάλυπτε, η Δικαιοσύνη δεν λειτουργούσε, τα media παραπληροφορούσαν – αυτό κήρυτταν πάνω-κάτω τα έξαλλα πλήθη. Δίκιο είχε μόνο η πλατεία και όσοι κατάφερναν να εισχωρήσουν στο ιερατείο της: οι συγγενείς των θυμάτων, οι καλλιτέχνες που μετουσίωναν τον πόνο των συγγενών σε ζουμερό μελό, οι influencers του ευκαιριακού ριζοσπαστισμού, οι καιροσκόποι πολιτικοί που έψαχναν χαμένα βαγόνια, οι πανεπιστήμονες των τηλεοπτικών προσομοιώσεων. Το κίνημα τα είχε όλα, εκτός από κάποια γόνιμη ιδέα για την επόμενη μέρα· είχε πολλά να πει για τα πάντα, με εξαίρεση αυτό που μας καίει: τι κράτος θέλουμε, πώς θα το εξασφαλίσουμε, τι είμαστε πρόθυμοι να κάνουμε για να αποφευχθεί μία ακόμη τραγωδία. Η επιλεκτική αφωνία που υπεραναπληρωνόταν από αντικυβερνητικές κραυγές (λες κι αν έπεφτε αυτή ή οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση, τα τρένα θα γίνονταν ξαφνικά ασφαλή) δεν ήταν τυχαία. Τη σκοπιμότητά της την αντιλαμβάνεται κανείς εξετάζοντας τι έμεινε από την πλατεία: ούτε ρεύματα σκέψης, ούτε προτάσεις, ούτε κάποιο νέο κοινωνικό συμβόλαιο. Έμεινε η πολιτικός Μαρία Καρυστιανού. Κι αυτό που έχει να πει σήμερα, είναι ότι οι αμβλώσεις χρήζουν δημόσιας διαβούλευσης.

Το σχέδιο

Η αποτίμηση του κινήματος των Τεμπών προϋποθέτει βεβαίως ένα σημαντικό βαθμό επιείκειας. Είναι χρήσιμο να θυμόμαστε ότι η παραφορά του επηρέασε ακόμη κι αυτούς που είχαν θεσμική ευθύνη και άμεσο συμφέρον να μείνουν ανεπηρέαστοι: πριν από ένα χρόνο, μέχρι και ο πρωθυπουργός είχε επιφυλάξεις για το αν η «μοιραία εμπορική αμαξοστοιχία» ήταν καθαρή από «ύποπτο» φορτίο. Η πάνδημη υστερία ήταν, λοιπόν, αποτέλεσμα τόσο του τραγικού δυστυχήματος όσο και της ερασιτεχνικής διαχείρισής του από το κράτος και τον πολιτικό κόσμο. Ο εμβαπτισμός του κινήματος, ωστόσο, στην κακοήθεια και στον λαϊκισμό, η συστηματική καλλιέργεια μηδενιστικού πνεύματος (η χώρα είναι για πέταμα), η διχαστική ρητορική (όποιος δεν λατρεύει τα είδωλα του αγώνα είναι ανάλγητος και φιλοκυβερνητικός) και η αναγωγή ενός προσώπου σε ύπατη αυθεντία περί τα πάντα δεν ήταν φυσικά απότοκα του δυστυχήματος και της διαχείρισής του. Hταν ένα οργανωμένο σχέδιο που ελάχιστη σχέση είχε με τους 57 νεκρούς, αλλά ενορχηστρώθηκε από συγκεκριμένες ομάδες, αποσκοπώντας εκεί όπου αποσκοπούν συνήθως τα κινήματα των αγανακτισμένων: στην ταραχή για την ταραχή, στην εκτόνωση εκείνων που πάντα έχουν ανάγκη να μισούν κάποιον ή κάτι και στον προσπορισμό πολιτικού οφέλους διά της κατασυκοφάντησης του πολιτικού αντιπάλου.

Η έκπτωση της ηρωίδας

Δεν περιμένει κανείς από τους ζηλωτές της πλατείας να παραδεχθούν ότι έκαναν λάθος, πολλώ δε μάλλον να ζητήσουν συγγνώμη που ξεσήκωσαν τον κόσμο για μια κούφια εκστρατεία που ούτε τους ίδιους δεν αφορά πλέον. Έτσι κι αλλιώς, δεν ανήκουν όλοι οι διαδηλωτές στην ίδια κατηγορία· δεν συνέβαλαν όλοι εξίσου στη δηλητηριώδη συνωμοσιολογία και στα πολιτικά τερατουργήματά της. Κάποιοι διαδήλωσαν πράγματι με αγαθές και ακηδεμόνευτες προθέσεις, χωρίς καταστροφικές διαθέσεις και σκοτεινές ατζέντες. Δικαιούται όμως ένας εξωτερικός παρατηρητής να αξιώσει απ’ όλους όσοι βγήκαν στους δρόμους να αντιληφθούν επιτέλους ότι τα μαζικά κινήματα από τα οποία λείπουν ο πραγματισμός και τα πολιτικά ζητούμενα ποδηγετούνται εύκολα και συνήθως αποβαίνουν ευεργετικά για τα αντικοινωνικά άκρα. Από τους φανατικούς οπαδούς της Μαρίας Καρυστιανού, οι περισσότεροι αισθάνονται τώρα αμήχανοι· κάποιοι μάλιστα νιώθουν ντροπή και απογοήτευση βλέποντας την ακροδεξιά τροπή που παίρνει το πολιτικό της εγχείρημα. Η Καρυστιανού, όμως, έχει δικαίωμα να πολιτευθεί όπως νομίζει· δεν χρωστάει κάτι στις προσδοκίες όσων τη θεοποίησαν. Από την άλλη, οι εύπιστες ή κουτοπόνηρες μάζες που της έδωσαν ακρίτως τόση δύναμη, χρωστούν στον εαυτό τους ένα αυστηρότερο κριτήριο αξιολόγησης. Χρωστούν δε και μια ειλικρινή απάντηση σε όλους μας: άξιζε τελικά τον κόπο όλη αυτή η φασαρία;

Μαρία, δεν είσαι αυτή που νομίζαμε

Γιατί τα κόμματα –και οι καλλιτέχνες– της Αριστεράς αιφνιδιάζονται τώρα από την Καρυστιανού; Μήπως δεν μπορούν πια να «διαβάσουν» σωστά την πλατεία;

kathimerini

Θοδωρής Λέννας

Και τώρα; Πώς βρεθήκαμε ξαφνικά να συζητάμε για τις αμβλώσεις και μάλιστα εξαιτίας της γυναίκας – σύμβολο που ξεσήκωνε το κίνημα των νέων πλατειών; Το ερώτημα τάραξε τις τελευταίες ημέρες την «όλη» Αριστερά, μετατρέποντας τη λατρεία για τη Μαρία Καρυστιανού σε καχυποψία. Η δήλωσή της ότι οι αμβλώσεις αποτελούν «θέμα δημόσιας διαβούλευσης» ήταν η θρυαλλίδα σύγκρουσης με το κόμμα της, προτού καν αυτό συγκροτηθεί.

Οι ύστερες αποτιμήσεις για την εμπλοκή στο κίνημα των Τεμπών δεν είναι ενιαίες στην αριστερή πολυκατοικία. Στελέχη με αναφορά στον χώρο της «κλασικής» ανανεωτικής Αριστεράς εμφανίστηκαν –απρόσμενα– δικαιωμένα επειδή, όπως λένε, είχαν διαβλέψει το φλερτ Καρυστιανού με τον ακραίο συντηρητισμό πριν κατασταλάξει η πρόθεσή της να πολιτευτεί. Άλλοι εντοπίζοντας στην παραπάνω προσέγγιση τάσεις ελιτισμού αλλά και κίνδυνο περαιτέρω δημοσκοπικής πίεσης, έσπευσαν πιο προσεκτικά να διαχωρίσουν την όποια κομματική πρωτοβουλία Καρυστιανού με τα αιτήματα που διατυπώθηκαν τους προηγούμενους μήνες στις κινητοποιήσεις για τα Τέμπη.

Καπελώματα

Μήπως όμως η Αριστερά απλώς απέτυχε να αφουγκραστεί τον προσανατολισμό της πλατείας; Ο Άρης Στυλιανού, πρόεδρος του τμήματος Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα, μιλώντας στην «Κ», πιάνει το νήμα από τις πρώτες συγκεντρώσεις τον Μάρτιο του 2023. Τότε, όπως υποστηρίζει, διαχύθηκε ένα αφήγημα εξίσωσης των ευθυνών για την τραγωδία τόσο στον μεταπολιτευτικό δικομματισμό όσο και στον ΣΥΡΙΖΑ – άρα συνολικά στο πολιτικό σύστημα. Ακολούθησε η περσινή κλιμάκωση στην οποία, κατά τον κ. Στυλιανού, «η ορθολογική Αριστερά» είτε επέδειξε ανοχή είτε υιοθέτησε σιωπηλά θεωρίες συνωμοσίας που εκφράζονταν κυρίως από την Άκρα Δεξιά. «Συγκάλυψη από την κυβέρνηση υπήρξε, ασχέτως ξυλολίων», λέει ενώ εντοπίζει ένα αποκρυσταλλωμένο «κλίμα ανορθολογισμού και αντισυστημικής καχυποψίας» σε κομμάτι της κοινωνίας.

Στο ίδιο ερώτημα –γιατί η Αριστερά «έχασε» το κίνημα των Τεμπών– για τον Στάθη Καλύβα, καθηγητή Πολιτικών Επιστημών στην Οξφόρδη, η απάντηση είναι μονολεκτική: «Καρυστιανού». Όπως λέει στην «Κ», η Αριστερά «παρότι εξειδικευμένη στο καπέλωμα, απέτυχε να καρπωθεί το κίνημα επειδή η επικεφαλής του είχε άλλες στοχεύσεις». Αν η κ. Καρυστιανού είχε μια αριστερότερη ροπή, συνεχίζει ο κ. Καλύβας, η εξέλιξη θα ήταν διαφορετική. Συνδέοντας πτυχές του κινήματος των Τεμπών με τους Αγανακτισμένους, ο ίδιος θεωρεί ότι «αντίστοιχα τότε το καπέλωμα θα μπορούσε είχε γίνει ανάποδα». Εν ολίγοις, το «λάθος» της Αριστεράς είναι απλώς ότι δεν διέβλεψε την ιδεολογία της Μαρίας Καρυστιανού.

Ο Φοίβος, τα Τέμπη και το πολιτικό τραγούδι

Αιφνιδιασμένα δεν είναι μόνο τα κόμματα, αλλά και οι καλλιτέχνες που δανείζουν τη φωνή τους στον πολιτικό ακτιβισμό. Η δήλωση για τις αμβλώσεις πυροδότησε μάλιστα μια διαδικτυακή αντιπαράθεση ανάμεσα στον Φοίβο Δεληβοριά και τον Νίκο Πλακιά. Ο Φοίβος δήλωσε πως κρατά αποστάσεις από την Καρυστιανού αλλά στηρίζει τους συγγενείς. Ο Νίκος Πλακιάς, πατέρας που έχασε δύο κόρες στο δυστύχημα, απέδωσε στον τραγουδοποιό μερίδιο ευθύνης για το «πρόβλημα» των εσόδων της συναυλίας στο Καλλιμάρμαρο το 2024. Από εκεί, δεν ήταν δύσκολο η «φωτιά» στην ψηφιακή σφαίρα να επεκταθεί στον ρόλο των καλλιτεχνών και τον τρόπο με τον οποίο επιχειρούν πολιτικές παρεμβάσεις.

Η συζήτηση για το θέμα με τον Γιώργο Μυζάλη, μουσικό, μουσικολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Το πολιτικό τραγούδι σήμερα» (εκδ. 24 Γράμματα), εκκινεί ακριβώς από το τραγούδι που έγραψε ο Δεληβοριάς για τα Τέμπη. «Είναι πολιτικό γιατί παίρνει θέση για ένα γεγονός ευρείας επιρροής. Ήμασταν άλλοι μετά το δυστύχημα και το τραγούδι αγκαλιάστηκε από όλους, ήταν υπερβατικό», λέει στην «Κ», επισημαίνοντας ότι πάντα γράφεται πολιτικό τραγούδι και ότι διανύουμε μια περίοδο που η παρουσία της ραπ είναι ισχυρή.

Με το τραγούδι του Φοίβου στο επίκεντρο εξελίσσεται η κουβέντα με τον Στάθη Καλύβα ο οποίος συνυπογράφει το βιβλίο «Big Bang 1970-1973: Η άνθηση του πολιτισμού στα χρόνια της δικτατορίας» (εκδ. Μεταίχμιο). «Εγώ το θεώρησα κακό, σαν καρικατούρα, παρότι γράφτηκε από έναν ταλαντούχο καλλιτέχνη», λέει και ακολούθως αντιπαραβάλλει το πολιτικό τραγούδι στη Μεταπολίτευση και ειδικά την περίπτωση του Μίκη Θεοδωράκη. «Τα τραγούδια του είχαν πολιτική στόχευση, αλλά και μια διάσταση που την ξεπερνούσαν». Κατά τον κ. Καλύβα, «δείκτης της ποιότητας μιας καλλιτεχνικής έκφρασης ή ενός αιτήματος είναι να ανυψώνει. Όταν δεν συμβαίνει αυτό, τελικά “χαμηλώνει” τους ανθρώπους».

Ο κ. Μυζάλης από την άλλη θεωρεί συγκρίσεις με το παρελθόν άδικες. Άλλωστε, όπως σημειώνει, παλαιότερα, το τραγούδι έπαιζε πολύ σημαντικότερο ρόλο στις ζωές των ανθρώπων. «Το Καλλιμάρμαρο δεν γέμισε για τους καλλιτέχνες, αλλά για το γεγονός που εξέφραζε», συμπληρώνει και κατόπιν εκφράζει την άποψη ότι οι νεότερες γενιές «δεν αναζητούν πια την προέλευση του τραγουδιού» αλλά περισσότερο τον «ανθρωπισμό» που εκπέμπει. Και ως προς τον ρόλο του καλλιτέχνη; «Σε μια εποχή που όλοι τοποθετούμαστε για όλα, δεν γίνεται να απαιτούμε να ακούμε πάντα αυτό που θεωρούμε σωστό».

Δεκτή η πρόταση του πρωθυπουργού για σύσταση διακομματικής επιτροπής για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα

Δεκτή «κατά πλειοψηφία» έγινε από την ολομέλεια της Βουλής πρόταση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη για τη σύσταση Διακομματικής Κοινοβουλευτικής Επιτροπής με αντικείμενο «τη μελέτη των προβλημάτων και την επεξεργασία προτάσεων για την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, στη βάση των σύγχρονων προκλήσεων και των διεθνών εξελίξεων».

Μετά από 16 ώρες συζήτησης στην ολομέλεια της Βουλής, η πρόταση υπερψηφίστηκε από την κυβερνητική πλειοψηφία, ενώ τα κόμματα της αντιπολίτευσης την καταψήφισαν.

Η επιτροπή θα αποτελείται από 26 μέλη (14 ΝΔ, 3 ΠΑΣΟΚ, 2 ΣΥΡΙΖΑ, 2 ΚΚΕ, 1 ΝεΑρ, 1 Ελληνική Λύση, 1 «Νίκη», 1 Πλεύση Ελευθερίας και 1 ανεξάρτητος). Το προεδρείο θα είναι διακομματικό. Πρόεδρος της επιτροπής προτάθηκε να οριστεί ο βουλευτής Φθιώτιδας, Ιωάννης Οικονόμου.

Η προθεσμία για την ολοκλήρωση των εργασιών της επιτροπής είναι τέσσερις μήνες από τη συγκρότησή της.

Η σημερινή συνεδρίαση κατέδειξε ότι η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα δεν είναι μια ακόμα δημόσια πολιτική, ανάμεσα σε άλλες, αλλά εθνική υπόθεση, είπε κατά το κλείσιμο της συνεδρίασης ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Γιάννης Ανδριανός.

Πρόσθεσε μάλιστα ότι, παρά τις αντιφάσεις κομμάτων της αντιπολίτευσης ότι «δεν ψηφίζουμε την πρόταση του πρωθυπουργού αλλά θα συμμετέχουμε στην συνεδρίαση» της διακομματικής.

«Κρατώ το θετικό. Η συμμετοχή είναι θετική. Έχει θετικό πρόσημο και πιστεύω ότι κάτι θετικό θα βγάλουμε» είπε ο κ. Ανδριανός.

Δεν φταίει η Καρυστιανού

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Πέρυσι τέτοια εποχή απολάμβανε την προστασία τού «Μη μου άπτου». Ήταν η ιερή εικόνα της τραγωδίας των Τεμπών. Κανείς δεν τολμούσε να εκφράσει την υποψία έστω ότι το πένθος της μπορεί να έβλεπε μακρύτερα από το πένθος της. Τίποτε το κακό από μόνο του. Και ελάχιστα ευθυνόταν για την όλη επιχείρηση η ίδια. Η ίδια, στο κάτω κάτω, είχε διαπιστώσει ότι κάποιοι της έδιναν δημόσιο λόγο για να εκφράσει τον πόνο της για την απώλεια του παιδιού της και κάποιοι άλλοι ήσαν πρόθυμοι να την ακούσουν. Και εννοείται να μοιραστούν μαζί της τις υποψίες για τις σκοτεινές προθέσεις που οδήγησαν στο «έγκλημα». Αυτές ήσαν τόσο σκοτεινές που κανείς δεν μπορούσε να τις εντοπίσει, όμως η ικανότητά τους να κρύβονται τις έκανε ακόμη πιο πιστευτές. Η Μαρία Καρυστιανού ήταν η εικόνα της αθωότητας. Το ηθικό της πλεονέκτημα είχε τέτοιο εκτόπισμα που δεν άφησε ασυγκίνητη την Αριστερά, η οποία έψαχνε απεγνωσμένα κάποιον για να αντικαταστήσει το δικό της που το είχε χάσει. Την προσέγγισαν, την αγκάλιασαν, την περιέφεραν στα ευρωκοινοβούλια και στις πλατείες. Ας μην ξεχνάμε ότι η Αριστερά έχει αντιληφθεί ότι ένα μεγάλο μέρος της ελληνικής κοινωνίας ζητάει ήρωες. Κι ας μην έχουν κάνει καμιά ηρωική πράξη. Αρκεί να είναι ήρωες. Εκείνη παρακολουθούσε τις τελετές του αφηρωισμού της μιλώντας απλά – χαρακτηριστικό των ηρώων. Δεν ζητούσε παρά μόνο δικαιοσύνη. Ποιος δεν θέλει δικαιοσύνη; Έπονται η ειρήνη, η αγάπη, η ελπίδα, το ψωμί για όλους. Αυτά θα εμφανίζονταν όταν θα έκανε το δικό της κόμμα. 'Ομως η ίδια τούς κρατούσε σε αγωνία. Θα το κάνει ή δεν θα το κάνει. Κι αν το κάνει, τι θα κάνει.

Αλήθεια, πότε κατάλαβαν όλοι αυτοί οι φωστήρες της Αριστεράς ότι η κ. Καρυστιανού έχει τα δικά της πολιτικά σχέδια τα οποία δεν συμπίπτουν με τα δικά τους; Εντάξει, εδώ και μερικές δεκαετίες δεν μας έχουν θαμπώσει με την ευφυΐα τους, όμως η περίπτωση Καρυστιανού οφείλω να ομολογήσω ότι με έχει εντυπωσιάσει. Τους άφησε να τη φτιάξουν, τους άκουγε χαμογελαστή συμφωνώντας μαζί τους ότι το πρόβλημα είναι η δικαιοσύνη κι όταν την αντάμειψαν οι δημοσκοπήσεις νοίκιασε γραφείο, τους κλείδωσε έξω και τους ανακοίνωσε με όλη της την αγάπη ότι από δω και πέρα θα είναι ο εαυτός της. Την πρώτη δοκιμή την έκανε με τις αμβλώσεις. Είπε πως είναι θέμα δημόσιας διαβούλευσης για να διαπιστώσει πόσο εύκολο είναι να τους βάλει να τρέχουν. Κι ενώ νόμιζαν πως ετοιμάζουν ένα είδωλο της Αριστεράς και της προόδου, τους βγήκε μια ακόμη εκδοχή της νέας Δεξιάς. Το ηθικό πλεονέκτημα έχει αχρωματοψία, ειδικά όταν το έχεις ψεκάσει για να το απολυμάνεις.

Το ωραίο σε όλη αυτή την υπόθεση είναι ότι η κ. Καρυστιανού δεν έκανε τίποτε ιδιαίτερο. Δούλεψαν οι άλλοι για λογαριασμό της. Και τους αξίζουν συγχαρητήρια διότι μέχρι στιγμής φαίνεται ότι έχουν πετύχει. Ακόμη κι αν πέτυχαν άλλο στόχο.

Δύσκολοι καιροί για το «θετικό παράδοξο»

kathimerini

Ανδρέας Δρυμιώτης

Την Κυριακή 28 Δεκεμβρίου 2025, ο Αλέξης Παπαχελάς έγραψε στη στήλη του ένα ομότιτλο εξαιρετικό κείμενο 502 λέξεων. Το διάβασα και το ξαναδιάβασα. Κτυπάει καμπάνες –και όχι καμπανάκια– κινδύνων που πρέπει να μας προβληματίσουν πολύ. Θα σας δώσω αποσπάσματα, σαν εισαγωγή, για να πω στη συνέχεια τις δικές μου σκέψεις.

«Γίναμε για λίγο μια πολιτικά βαρετή χώρα μέσα σε έναν ωκεανό γενικευμένης παλαβωμάρας και μας φαίνεται παράξενο. Είναι άλλωστε μία από τις σπάνιες φορές που το “ελληνικό παράδοξο” λειτουργεί αντίστροφα σε σχέση με την υπόλοιπη Δύση.

Αναρωτιούνται κάποιοι, “μα ποιος ψηφίζει τη Ζωή;”, ή “μα είναι δυνατόν να πάει τόσο ψηλά η Καρυστιανού;”. Ξεχνούν προφανώς τι συμβαίνει στον υπόλοιπο κόσμο. […]»

Στο σημείο αυτό αναφέρει τις αυθαιρεσίες του Tραμπ ο οποίος γράφει χαρακτηρισμούς κάτω από τα πορτρέτα των προκατόχων του και άλλαξε το όνομα του Kennedy Center, σε Trump-Kennedy Center κ.ά.

«Όταν οι κανόνες της πολιτικής και της αποδεκτής συμπεριφοράς καταρρέουν με πάταγο παγκοσμίως, το απίθανο γίνεται εξαιρετικά πιθανό και εδώ. […]

Δεν είναι βέβαιο ότι οι ράγες πάνω στις οποίες μας έβαλε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής για να αποφύγουμε τους εκτροχιασμούς είναι το ίδιο ανθεκτικές σε σύγκριση με παλαιότερες εποχές. Οι δύο βασικοί πυλώνες “ασφάλειας” δεν είναι τόσο δεδομένοι ή στιβαροί.

Προς το παρόν, πάντως, έξω μας βλέπουν σαν ένα θετικό παράδοξο. Το αν θα θελήσουμε να τους διαψεύσουμε και να μπούμε σε νέες περιπέτειες θα φανεί μέσα στο 2026. Το πρόβλημα, βλέπετε, είναι ότι κατέρρευσε μαζί με τα άλλα και η βεβαιότητα που δημιουργούσε ο παραδοσιακός δικομματισμός στη μεταπολιτευτική περίοδο. Υποψήφιοι για να εκφράσουν τον θυμό και την απογοήτευση υπάρχουν πολλοί, υποψήφιοι που πείθουν ότι μπορούν να κυβερνήσουν, ελάχιστοι.

[…] Η ευθύνη είναι μεγάλη, κυρίως για τους κυβερνώντες που πρέπει να αποδείξουν μέσα σε δύσκολες συνθήκες ότι ακούν την κοινωνία και ότι δεν επαναπαύονται στο επιχείρημα “μα βλέπετε κανέναν άλλον που μπορεί να σας κυβερνήσει;”. Η πρόσφατη εμπειρία, και όχι μόνο η ελληνική, δείχνει ότι ενίοτε οι κοινωνίες απαντούν σε αυτό το δίλημμα με τρόπο μη ορθολογικό» (σημ. Τα έντονα στοιχεία είναι δική μου παρέμβαση).

Ο Αλέξης Παπαχελάς, με το δικό του μοναδικό στυλ («το λακωνίζειν εστί φιλοσοφείν»), περιγράφει την κατάσταση στην Ελλάδα και παρά το γεγονός ότι δεν έχουμε πλησιάσει τις εξωφρενικές πράξεις του Tραμπ, εντούτοις κινδυνεύουμε να παρασυρθούμε σε μη ορθολογικές λύσεις, βασιζόμενοι μόνο στο θυμικό μας! Σχετικά με τον Tραμπ, για συμπλήρωμα θα πρόσθετα την αρπαγή του Mαδούρο, το γκρέμισμα της δυτικής πτέρυγας του Λευκού Οίκου για να κάνει αίθουσα χορού, την πρόθεσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία και να καταλάβει τη Διώρυγα του Παναμά και άλλα πολλά. Αυτό το σύνδρομο φαίνεται ότι βαράει τους ηγέτες από αρχαιοτάτων χρόνων. Για παράδειγμα, λέγεται ότι ο Καλιγούλας ήθελε να ανακηρύξει το άλογό του σε Υπατο και Συγκλητικό!

Είναι γεγονός ότι ακόμη δεν φτάσαμε στην παλαβωμάρα που περιγράφει ο Αλέξης. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν ζούμε και εμείς μια άλλου είδους παλαβωμάρα που εκδηλώνεται με διάφορους πρωτότυπους τρόπους. Θα απαριθμήσω ορισμένα γεγονότα που μου έχουν κάνει μεγάλη εντύπωση και δυστυχώς τεκμηριώνουν ότι έχουμε και εμείς τις δικές μας «παλαβωμάρες», οι οποίες ευτυχώς δεν έχουν φτάσει στα επίπεδα του Tραμπ και του Καλιγούλα. Εντούτοις έχουν ιδιαίτερο ενδιαφέρον γιατί τεκμηριώνουν την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου εγκεφάλου. Τα παραθέτω χωρίς καμία αξιολογική σειρά γιατί καλύπτουν διαφορετικές κλίμακες που δεν είναι συμβατές μεταξύ τους.

Ο γνωστός και μη εξαιρετέος Γιάνης (με ένα ν) δήλωσε «on camera» ότι δοκίμασε «ecstasy» και για 48 ώρες ήταν πολύ high, μάλιστα χόρευε για 16 ώρες συνεχώς, αλλά μετά ξύπνησε με φοβερό πονοκέφαλο. Ακόμη, μας είπε ότι προτιμά το «χόρτο» αλλά δεν το βρίσκει. Αυτός ο άνθρωπος πήρε 142.000 σταυρούς και μαζί με τον Τσίπρα προσπάθησαν να πάνε τη χώρα στα τάρταρα, με την επιστροφή στη δραχμή. Αν θέλετε να πάρετε μια γεύση για τα υποτιμημένα νομίσματα, ένα παράδειγμα θα σας πείσει. Στο Ιράν το 1978, με 1 αμερικανικό δολάριο έπαιρνες 70 ιρανικά Rials. Το 2015 στην ελεύθερη αγορά με 1 αμερικανικό δολάριο έπαιρνες 300.000 ιρανικά Rials και το 2025 παίρνεις 1.400.000 Rials! Δεν διάλεξα τα χρόνια τυχαία, αλλά για να τεκμηριώσω τι μπορεί να συμβεί μέσα σε μία μόνο δεκαετία. Αξίζει να τονισθεί ότι αυτά συμβαίνουν σε μια χώρα που παράγει και εξάγει πετρέλαιο που η τιμή του καθορίζεται διεθνώς. Φανταστείτε τι θα συνέβαινε στην Ελλάδα. Θεέ μου, από πού γλιτώσαμε!

Από το ΠΑΣΟΚ έχουμε διάφορους να ισχυρίζονται ότι τα σημερινά ποσοστά αποτελούν χαμηλή αφετηρία και ακριβώς γι’ αυτόν τον λόγο υπάρχει μεγάλο περιθώριο ανόδου. Ακόμη ότι ο Ανδρουλάκης έχει μεγάλες προοπτικές/δυναμική σε βάθος χρόνου. Θα το πω με απλά λόγια. Είναι σαν να ισχυριζόμαστε ότι ένα παιδί που στις εξετάσεις πήρε 3 στα 20, ξεκινάει από «χαμηλή αφετηρία» και γι’ αυτό έχει «μεγάλο περιθώριο ανόδου!» Λίγο δύσκολο μου φαίνεται. Το ΠΑΣΟΚ βρίσκεται δημοσκοπικά 17 ποσοστιαίες μονάδες πίσω από τη ΝΔ, αλλά διακηρύσσει ότι θα είναι πρώτο κόμμα στις επόμενες εκλογές. Ο δε κραταιός Νικόλαος, ο οποίος το 2023 με την Απλή Αναλογική προέβλεπε ότι θα έχουμε «πρωθυπουργό με ευρωπαϊκή εμπειρία», φαίνεται ότι δεν έμαθε να είναι πιο συγκρατημένος, ειδικά όταν στην καταλληλότητα για Πρωθυπουργός, οι μισοί που λένε ότι θα ψηφίσουν ΠΑΣΟΚ δεν τον εγκρίνουν.

Έχουμε όμως και τον Δήμαρχο Αθηναίων, ο οποίος προεκλογικά δεσμεύτηκε ότι θα φυτεύει 5.000 δέντρα τον χρόνο ώστε να ρίξει τη θερμοκρασία της Αθήνας κατά 5 βαθμούς Κελσίου. Καθηγητής είναι, αλλά δεν ξέρω τι λογαριασμούς έκανε. Πάντως στο Μεντεγίν της Κολομβίας, μια πόλη με πληθυσμό 2,5 εκατ. κατοίκων, δηλαδή πολύ μικρότερη από την Αθήνα, όπου στο διάστημα 2006-2013 φύτεψαν 880.000 δέντρα και 2,5 εκατ. φυτά, η θερμοκρασία έπεσε μόλις 2 βαθμούς! Οι αριθμοί είναι αμείλικτοι και διερωτώμαι, μήπως μας αρέσει να μας δουλεύουν;

Ένας άλλος καθηγητής, ο Νίκος Μαραντζίδης, μας εξέπληξε με την ακόλουθη δήλωση: «Ο Τσίπρας θα ηττηθεί όσες φορές χρειάζεται μέχρι να κερδίσει γιατί είναι η προοπτική και η ελπίδα». Ομολογώ ότι η δήλωση ξεπερνάει τη λογική μου. Ο Τσίπρας έχει χάσει Ευρωεκλογές, δύο Εκλογές για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τρεις συνεχόμενες Εθνικές Εκλογές με συνεχώς μειούμενα ποσοστά και γι’ αυτό παραιτήθηκε. Πώς θα ανακάμψει; Άγνωστο. Υπάρχει όμως και μια μικρή λεπτομέρεια. Για να χάνεις συνεχώς πρέπει να βρίσκεις και χρηματοδότες. Δεν γνωρίζω πολλούς (μάλλον κανένα) που συνεχώς θα βάζουν λεφτά σε ένα βαρέλι δίχως πάτο. «Δεῖ δὲ χρημάτων, ὦ ἄνδρες Ἀθηναῖοι.»

Ο Νίκος Νικολόπουλος, για πολλά χρόνια βουλευτής της ΝΔ, και υφυπουργός για 20 μόνο μέρες στη συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ το 2012, στη συνέχεια ανεξάρτητος βουλευτής, μας ενημέρωσε ότι ομάδα δικηγόρων απέστειλε επιστολή στον μεγάλο ηγέτη Πούτιν, με την οποία του ζητούν να χρησιμοποιήσει τους δορυφόρους του για να εντοπίσουν το φόρτωμα του ξυλόλιου στην εμπορική αμαξοστοιχία των Τεμπών. Δεν είναι κανένας τυχαίος ο Νικολόπουλος, γνωστός και ως «ω γέροντα την ευχή σου». Ιδρυσε δικό του κόμμα, το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα Ελλάδας, με το οποίο πάτωσε σε εκλογές, ακούγεται ότι θα μετέχει σε άλλο κόμμα υπό ίδρυση, αλλά τώρα καλεί τον Πούτιν να μας λύσει τα δικά μας προβλήματα. Ελεος!

Από σεβασμό προς το πένθος της, άφησα για το τέλος τις δηλώσεις της χαροκαμένης μάνας των Τεμπών. Είπε: «Θα ιδρύσουμε το κίνημα στη σωστή στιγμή, με “σημαία” τη δήμευση περιουσιών διεφθαρμένων πολιτικών». Εξαιρετική η «σημαία», αλλά πρέπει να μας πει πώς θα βρούμε τους διεφθαρμένους πολιτικούς. Στο παρελθόν βρήκαμε έναν, τον Άκη, και του δημεύσαμε την περιουσία.

Η ιδέα μου θύμισε τον μύθο του Αισώπου: «Μύες βουλευόμενοι». Σύμφωνα με τον μύθο, κάποτε οι ποντικοί έκαναν συμβούλιο για το πώς θα ζουν πιο ασφαλείς από τη γάτα που τους αποδεκάτιζε. Ένας είπε πως βρήκε τον τρόπο: πρότεινε να της κρεμάσουν ένα κουδούνι στον λαιμό, ώστε να προαναγγέλλεται η άφιξή της και ο κίνδυνος. Όλοι επαίνεσαν την ιδέα. Όταν όμως κάποιος ρώτησε: «Και ποιος θα κρεμάσει το κουδούνι;», κανείς δεν απάντησε.

Υποψήφιοι για να εκφράσουν τον θυμό και την απογοήτευση υπάρχουν πολλοί, υποψήφιοι που πείθουν ότι μπορούν να κυβερνήσουν, ελάχιστοι.

Για να μην ξεχνάμε τις ρίζες μας, σας παραθέτω το συμπέρασμα του μύθου σε ωραία Αρχαία Ελληνικά: «Μῦθος δηλοῖ ὅτι ῥᾴδιον ἐστὶ βουλεύσασθαι τὰ συμφέροντα, χαλεπὸν δὲ ποιῆσαι».

*Ο κ. Ανδρέας Γ. Δρυμιώτης είναι σύμβουλος επιχειρήσεων.

Μια μικρή ιδέα για την Ελλάδα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Το 1949, τον εμφύλιο πόλεμο δεν τον κέρδισε η Δεξιά, όπως υποστηρίζει το αριστερό αφήγημα. Για τον απλούστατο λόγο ότι ο εμφύλιος δεν ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά. Ήταν μια σύγκρουση ανάμεσα στο Κομμουνιστικό Κόμμα, που εκπροσωπούσε στη χώρα μας τον σοβιετικό ολοκληρωτισμό, και στις πολιτικές δυνάμεις που αντιμετώπιζαν την Ελλάδα ως κοινοβουλευτική δημοκρατία. Και είχαν συνταχθεί με τις δυτικοευρωπαϊκές δημοκρατίες και τις ΗΠΑ. Δεν χρειάζεται να είσαι ιστορικός για να ξέρεις ότι το πρώτο μετεμφυλιακό κράτος ήταν τύποις και ονόματι κοινοβουλευτική δημοκρατία, όμως στην πραγματικότητα, με τον αυταρχισμό του έδινε παράταση στο πνεύμα του εμφυλίου, που παρέμενε ζωντανό στο έδαφος της ελληνικής κοινωνίας.

Παρ’ όλα αυτά, από τη δεκαετία του ’50 ήδη είχαν εμφανισθεί οι πολιτικές δυνάμεις που επεδίωκαν τη μετάλλαξη του μετεμφυλιακού κράτους σε μια δημοκρατία δυτικοευρωπαϊκού τύπου. Ο εξευρωπαϊσμός της ελληνικής δημοκρατίας ήταν η νέα Μεγάλη Ιδέα, αυτή που οργάνωσε την πολιτική και κοινωνική δυναμική στη δεκαετία του ’60. Η άνθηση της καλλιτεχνικής δημιουργίας, από τον κινηματογράφο, το θέατρο και πάνω απ’ όλα το τραγούδι, ήταν μερικά από τα συμπτώματα μιας κοινωνίας που ήθελε να εξευρωπαϊσθεί. Το όραμά μας ήταν να γίνουμε σαν την Ευρώπη, να γίνουμε Ευρωπαίοι. Ακόμη και στην καθημερινή ομιλία η αδύναμη και χωρίς ιδιαίτερο κοινωνικό βάθος αστική Ελλάδα ζούσε με το βλέμμα στραμμένο στο Παρίσι και το Λονδίνο. Οι πολιτικές συγκρούσεις που οδήγησαν στο πραξικόπημα του 1967 στρέφονταν γύρω από τον εξευρωπαϊσμό της χώρας. Οι συνταγματάρχες καταλάβαιναν ότι «εξευρωπαϊσμός» συνεπάγεται μείωση της επιρροής που κατείχαν στο στρατοκρατούμενο μετεμφυλιακό κράτος. Το πραξικόπημα δεν στράφηκε εναντίον της Αριστεράς ούτε του λαού, ο οποίος το αποδέχθηκε χωρίς να αντιδράσει. Στράφηκε κυρίως εναντίον των αστών πολιτικών που επεξεργάζονταν τη μεταμόρφωση της Ελλάδας σε γνήσια κοινοβουλευτική δημοκρατία. Δεν είναι τυχαίο ότι το καθεστώς τους κατέρρευσε επτά χρόνια αργότερα επειδή, εκτός των άλλων, βρέθηκε ένας αστός πολιτικός ο οποίος έπεισε τους Έλληνες ότι μπορούμε να γίνουμε Ευρώπη. Ήταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, που επέστρεψε από τις μεταπτυχιακές σπουδές του στο Παρίσι.

Προς το παρόν η χώρα μένει προσκολλημένη στην ευρωπαϊκή νομιμότητα. Και καλά κάνει. Όμως, τι θα κάνει αν, ο μη γένοιτο, η Ενωμένη Ευρώπη διαλυθεί εκ των έσω, αν στις μεγάλες χώρες την εξουσία αναλάβουν οι αντιευρωπαϊστές;

Μέσα στην ατυχία μας, τη δικτατορία, την απώλεια ενός σημαντικού μέρους της Κύπρου, υπήρξαμε τυχεροί. Ως κοινωνία είχαμε σε κάτι να ελπίζουμε, κάτι να επιδιώκουμε. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπήρχαν διχογνωμίες και αντιδράσεις, όμως η δυναμική ήταν προδιαγεγραμμένη. Ο Καραμανλής μάς είχε ρίξει στη θάλασσα και έπρεπε να μάθουμε να κολυμπάμε. Ακόμη κι όταν πρωθυπουργός έγινε ο «αντιευρωπαϊστής» Ανδρέας Παπανδρέου, όχι μόνον αποδέχθηκε την ευρωπαϊκή μας ένταξη αλλά την εκμεταλλεύθηκε δεόντως. Η Ευρώπη ήταν η καινούργια Μεγάλη Ιδέα της Ελλάδας, αυτή που αντικατέστησε τον αλυτρωτισμό της πρώτης μας ιστορίας. Ούτε η Εκκλησία, που τότε ακόμη δεν είχε ανοίξει διάλογο με τους καθολικούς, αντέδρασε στον εξευρωπαϊσμό μας. Αντιδρούσε μόνον το ΚΚΕ και η ακροδεξιά, μνησίκακοι αφού η «ευρωπαϊκή» δημοκρατία μας τους είχε ρίξει στο περιθώριο. Ηταν και κάτι ιδιότροποι διανοούμενοι, οι λεγόμενοι νεοορθόδοξοι, οι οποίοι ήθελαν να υπερασπιστούν την ιδιοπροσωπεία του ελληνισμού. Το γράφω με -ει γιατί θεωρώ ότι παράγεται από το προσωπείο και όχι από το πρόσωπο.

Ήμασταν τυχεροί διότι η δική μας Μεγάλη Ιδέα είχε εναρμονισθεί με τη Μεγάλη Ιδέα της Ευρώπης, η οποία στα τέλη του περασμένου αιώνα αποκτούσε όλο και περισσότερη δύναμη και αυτοπεποίθηση. Με πολιτικούς ηγέτες που είχαν ζήσει τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, άρα ήξεραν πολύ καλά την αξία της Ενωσης, και με ένα διεθνές περιβάλλον που ευνοούσε τη δημοκρατία. Αποκορύφωμα η πτώση του τείχους του Βερολίνου και η ένταξη στην Eνωση των χωρών που είχαν απελευθερωθεί από το Σιδηρούν Παραπέτασμα. Πτωχή, πλην όμως τιμία ακόμη, με τον Παρθενώνα για φόντο, η ψωροκώσταινα μεταμορφωνόταν σε πλουτοκώσταινα και αποκτούσε την αυτοπεποίθηση ότι συμμετείχε σ’ έναν μεγάλο διεθνή οργανισμό.

Δεν θα ασχοληθώ με όσα ακολούθησαν. Είναι πολύ πρόσφατα και όλοι τα θυμόμαστε. Η Ευρώπη, στο όνομα της πολυπολιτισμικότητας άρχισε να εγκαταλείπει την ταυτότητά της, η Ελλάδα πτώχευσε και οι γεωπολιτικές ισορροπίες ανετράπησαν. Η Ευρώπη είχε χάσει την ανάσα της και έμοιαζε να μην καταλαβαίνει πώς είναι ο καινούργιος κόσμος που διαμορφώνεται. Δύσκολα τα πράγματα για τα μεγάλα ευρωπαϊκά κράτη, δυσκολότερα ακόμη για τη μικρή Ελλάδα η οποία έχασε το αζιμούθιό της. Προς το παρόν μένει προσκολλημένη στην ευρωπαϊκή νομιμότητα. Και καλά κάνει. Όμως, τι θα κάνει αν, ο μη γένοιτο, η Ενωμένη Ευρώπη διαλυθεί εκ των έσω, αν στις μεγάλες χώρες την εξουσία αναλάβουν οι αντιευρωπαϊστές; Τότε θα χρειαστεί να βρούμε μια δική μας ιδέα. Ας είναι και μικρή. Αρκεί να είναι ιδέα.

Η δύση των αγιατολάδων

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

«Ποιος δεν φοβάται τους αγιατολάδες;». Ήταν ο τίτλος ενός άρθρου που υπέγραφε ο Αγγελος Ελεφάντης στο περιοδικό «Ο Πολίτης» – το έντυπο της σκεπτόμενης αριστεράς. Ήταν μια απάντηση σε όσους τότε, τέλη της δεκαετίας του εβδομήντα, έπλεαν σε πελάγη ενθουσιασμού για τον θρίαμβο της ιρανικής επανάστασης. Κοινώς για την πτώση του Σάχη και την ανάληψη της εξουσίας από τους σιίτες αγιατολάδες.

Ο Ελεφάντης, με την πνευματική του εντιμότητα και την καθαρότητα της πολιτικής του σκέψης, ήταν σαν να είχε προβλέψει την εξέλιξη του θεοκρατικού καθεστώτος σε έναν από τους σκοτεινότερους ολοκληρωτισμούς που έζησε ο κόσμος. Η ανοϊκή αριστερά έβλεπε μόνον την πτώση της διεφθαρμένης βασιλείας των Παχλαβί και την ικανοποίηση της επιθυμίας του ιρανικού λαού να διοικηθεί από τους σιίτες. Θυμάμαι ακόμη τους μύδρους κατά του Ιάννη Ξενάκη ο οποίος είχε συμμετάσχει στις μεγάλες γιορτές της Περσέπολης που είχε οργανώσει ο Σάχης. Οταν το αεροπλάνο του Χομεϊνί απογειώθηκε από το Ορλύ η προοδευτική διανόηση της Γαλλίας δεν κρατιόταν από τη χαρά της. Επιτέλους ο λαός του Ιράν θα ζούσε όπως ήθελε να ζήσει. Θα αποφάσιζε ο ίδιος για τις τύχες του.

Μην ξεχνάμε ότι βρισκόμαστε στα χρόνια μετά τον Μάη του ’68 όπου στην πραγματικότητα διαμορφώθηκε μια νοοτροπία, εν είδει φιλοσοφίας, αντιδυτική. Τότε ο δυτικός πολιτισμός υιοθέτησε τις ενοχές του για την αποικιοκρατία, τον ιμπεριαλισμό και την ανωτερότητά του και οι διανοούμενοί του βάλθηκαν να ανακαλύπτουν τον δικό τους ανθρωπισμό.

Ο πολύς Μισέλ Φουκώ που τον καιρό εκείνο κυριαρχούσε όχι μόνον στη Γαλλία, επισκέφθηκε το Ιράν του Χομεϊνί για να αποφανθεί ότι επιτέλους «κινείται». Τι ήταν αυτό που εκινείτο είναι άλλο θέμα. Το ζήτημα είναι πως ό,τι έλεγε ο Φουκώ τότε γινόταν αδιαμαρτύρητα δεκτό σαν τις σούρες του Κορανίου. Υπήρχαν μόνον μερικοί περιθωριακοί, σαν τον Ελεφάντη, που τολμούσαν να προβάλλουν αντιρρήσεις.

Όσο για τη φιλελεύθερη διανόηση, αυτή προσπαθούσε ακόμη να συνέλθει από το χτύπημα του Μάη του ’68 και αναρωτιόταν πόσες από τις ενοχές του δυτικού πολιτισμού έπρεπε να υιοθετήσει για να μην την καταδικάσουν σε θάνατο.

Αυτά στην όχι και τόσο μακρινή δεκαετία του εβδομήντα και ογδόντα. Εκτοτε το Ιράν ξεχάστηκε, μια μαύρη τρύπα που έβγαζε πετρέλαιο και δεν τολμούσε κανείς να αγγίξει. Μέσα στις δεκαετίες έγινε μια περιφερειακή υπερδύναμη η οποία φιλοδοξούσε να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο.

Η παλιά αστική τάξη που είχε διαμορφωθεί επί Σάχη εξαφανίστηκε από προσώπου γης και οι ειδήσεις που μας έφταναν αφορούσαν τον τρόπο που φορούσαν τη μαντίλα οι γυναίκες.

Πόσοι ξέραμε ότι χρηματοδοτούσε τη Χαμάς εκτός από τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο; Πόσοι ξέραμε ότι οι «Φρουροί της Επανάστασης» σκότωναν γύρω στους 1.500 αντιφρονούντες ετησίως; Ποιος μιλούσε για τη φτώχεια, όχι μόνον την οικονομική αλλά και την πολιτισμική ενός από τους αρχαιότερους πολιτισμούς της Ιστορίας. Ξέραμε ότι η ιρανική κοινωνία ζούσε σε κάτι σαν νεκρική ακαμψία. Τίποτε δεν κουνιόταν. Κι ό,τι πήγαινε να κουνηθεί εξαφανιζόταν. Και γύρω απ’ αυτό το πλέγμα της σιωπής πλεκόταν ο μύθος της υπερδύναμης.

Αναρωτιέμαι αν η Χαμάς ξεκινούσε την τρομοκρατική της επίθεση κατά του Ισραήλ εάν δεν πίστευε στην παντοδυναμία του Ιράν και στη δυνατότητά του να κερδίσει τον πόλεμο με τον μεγάλο αντίπαλο, τους Εβραίους. Η Χεζμπολάχ έσπευσε να την συντρέξει από τον Λίβανο. Το Ισραήλ κατάφερε να καταστρέψει την ηγεσία και των δύο τρομοκρατικών οργανώσεων και να διαλύσει τη δομή της Χεζμπολάχ. Το Ιράν επιτέθηκε από αέρος όμως τα αποτελέσματα ανέδειξαν τις αδυναμίες του. Ο Αλλάχ τιμωρούσε με την άτη του την ύβρι των πιστών του.

Το χτύπημα των Αμερικανών στο πυρηνικό εργαστήριο του Ιράν, απολύτως χειρουργικό, προκάλεσε ένα σοβαρό ρήγμα στο καθεστώς. Και αυτά τα ολοκληρωτικά καθεστώτα δεν έχουν δυνατότητες ελιγμών. Τα ρήγματα κινδυνεύουν να τα βυθίσουν. Αυτά έγιναν τον Αύγουστο. Σήμερα έχουμε Ιανουάριο και ο λαός του Ιράν είναι στον δρόμο. Είναι τυχαίο ότι η εξέγερση ξέσπασε αμέσως μετά την παρέμβαση των Αμερικανών στη Βενεζουέλα; Εκεί ο Τραμπ απέδειξε ότι όταν λέει κάτι δεν θα αργήσει να το κάνει. Και έχει απειλήσει το Ιράν.

Ερώτηση κρίσεως για όσα έρχονται. Αν όντως παρέμβουν οι Αμερικανοί για να ενισχύσουν την εξέγερση των Ιρανών, τότε θα το θεωρήσουμε παραβίαση του διεθνούς δικαίου; Μπορεί ναι. Όμως, γιατί πάντα υπάρχει ένα όμως, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο κόσμος μας δεν είναι ίδιος με αυτόν που ήταν τον προηγούμενο αιώνα.

Και είναι λίγο παράδοξο αυτοί που υπερασπίζονται την κατάργηση των συνόρων να επικαλούνται την αξία τους όποτε τους συμφέρει. Εννοώ τους προοδευτικούς του δυτικού κόσμου που υποθέτω ότι είναι έτοιμοι να εξεγερθούν αν υπάρξει αμερικανική παρέμβαση. Δεν αγνοώ τους μακροχρόνιους κινδύνους και την ανισορροπία που επέρχεται στο παγκόσμιο τοπίο. Όμως θα πρέπει να τους αποδεχθούμε και να προσαρμόσουμε τη στάση μας σ’ αυτούς.

Να καταλάβουμε τουλάχιστον ότι η επίκληση του διεθνούς δικαίου με τις σημερινές συνθήκες είναι κενό γράμμα.

10 ερωτήσεις και απαντήσεις για την συμφωνία Ε.Ε και Mercosur

1. Τι ακριβώς είναι η συμφωνία Ευρωπαϊκής Ένωσης - Mercosur;

Πρόκειται για μία σημαντική εμπορική και οικονομική συμφωνία που ήταν αποτέλεσμα πολύχρονων διαπραγματεύσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και χωρών της Νοτίου Αμερικής (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη και Βολιβία), και η οποία προβλέπει την σταδιακή μείωση ή και εξάλειψη των εισαγωγικών δασμών. Ένα μέρος της συμφωνίας αφορά τον αγροδιατροφικό τομέα αλλά καλύπτει συνολικά όλες τις εμπορικές συναλλαγές αγαθών και υπηρεσιών.

2. Κινδυνεύουν οι εξαγωγές των αγροτικών μας προϊόντων μετά την συμφωνία της Ε.Ε με τις χώρες της Mercosur;

Όχι, αντιθέτως δημιουργούνται μεγάλες ευκαιρίες προώθησης των ελληνικών προϊόντων σε νέες αγορές άνω των 270 εκατομμυρίων καταναλωτών. Σήμερα εξάγουμε στις χώρες της Mercosur αγροτικά προϊόντα αξίας μόλις 34 εκατομμυρίων ευρώ καθώς αντιμετωπίζουν υψηλούς δασμούς ενώ εισάγουμε πάνω από 525 εκατομμύρια. Υπάρχει δηλαδή μεγάλο έλλειμμα στον αγροδιατροφικό τομέα, που μπορεί να καλυφθεί. Επομένως οι εξαγωγές μας σε τρόφιμα και προϊόντα όπως η φέτα, το ελαιόλαδο, τα ακτινίδια, οι κομπόστες κλπ μπορούν να αυξηθούν με πολλαπλασιαστική δυναμική.

3. Θα προστατεύονται όμως τα ελληνικά προϊόντα από τις νοτιομερικάνικες «απομιμήσεις» στην αγορά και πώς;

Ναι, η συμφωνία προβλέπει ειδικό καθεστώς προστασίας για 21 εμβληματικά ελληνικά προϊόντα με γεωγραφική ένδειξη. Είναι χαρακτηριστικό ότι από τα 344 προϊόντα τροφίμων και ποτών για τα οποία η συμφωνία Ε.Ε και Mercosur προβλέπει καθεστώς προστασίας από τις απομιμήσεις, τα 21 είναι ελληνικά. Συγκεκριμένα προστατεύονται πλήρως η φέτα και προϊόντα γεωγραφικής ένδειξης όπως το ελαιόλαδο και η ελιά Καλαμάτας, η Κορινθιακή σταφίδα, ο κρόκος Κοζάνης, η μαστίχα Χίου, το μανούρι, η κεφαλογραβιέρα, το ελαιόλαδο Σητείας και Λυγουριού, Κονσερβολιά Αμφισσας, τα κρασιά Μαντινείας, Νάουσας, Νεμέας, Σαντορίνης, Σάμου, Αμύνταιου, η ρετσίνα, το τσίπουρο κλπ. Σημειώνουμε ότι τα προϊόντα με Γεωγραφική Ένδειξη πωλούνται 2 έως 3 φορές ακριβότερα από τα κοινά προϊόντα, επομένως θα είναι μεγάλο το όφελος για τους παραγωγούς μας.

4. Υπάρχει περίπτωση να πωλείται στην αγορά της Αργεντινής λευκό τυρί με ετικέτα ως «φέτα» Αργεντινής;

Σήμερα δυστυχώς μπορεί να υπάρχουν τέτοιες περιπτώσεις αλλά με τη συμφωνία θα απαγορευθεί πλήρως στις χώρες αυτές η πώληση απομιμήσεων των ελληνικών προϊόντων, μετά την παρέλευση μιας μικρής μεταβατικής περιόδου. Επομένως το καθεστώς προστασίας θα είναι ιδιαίτερα αυστηρό υπέρ της φέτας και των υπόλοιπων προστατευόμενων ελληνικών προϊόντων.

5. Τι θα γίνει εάν η ευρωπαϊκή ή η ελληνική αγορά κατακλυσθεί από μαζικές εισαγωγές αγροτικών προϊόντων σε πολύ χαμηλές τιμές, τις οποίες δεν μπορούν να ανταγωνισθούν οι παραγωγοί μας; Και τι πέτυχε η ελληνική διαπραγμάτευση;

Η συμφωνία προβλέπει δικλείδες ασφαλείας για την προστασία των συμφερόντων των Ελλήνων και συνολικά των Ευρωπαίων αγροτών. Όπως ψήφισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία.

Σημειώνουμε ότι η ένταξη των εσπεριδοειδών στα «ευαίσθητα» αγροτικά προϊόντα για τα οποία ενεργοποιούνται τα μέτρα διασφάλισης ήταν αποτέλεσμα ελληνικής πρότασης. Εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής των εισαγόμενων προϊόντων σε σχέση με τα εγχώρια, τότε θα ενεργοποιούνται οι δικλείδες ασφαλείας με την επιβολή δασμών ή τον περιορισμό των εισαγωγών. Πολύ απλά εάν γίνονται μαζικές εισαγωγές ή εισαγωγές σε πολύ χαμηλές τιμές η Ευρωπαϊκή Ενωση θα ενεργοποιεί «κόφτες» προστατεύοντας τους παραγωγούς μας.

6. Μήπως όμως θα διοχετευθούν στην ελληνική αγορά τεράστιες ποσότητες κρεάτων από τις χώρες της Mercosur;

Όχι, η συμφωνία προβλέπει μέγιστο όριο (ποσοστώσεις δηλαδή) στην ποσότητα των αγροδιατροφικών προϊόντων που εισάγονται από τη Mercosur και επωφελούνται από χαμηλότερους δασμούς για βοδινό κρέας, χοιρινό και πουλερικά. Παρά το γεγονός ότι για παράδειγμα στο βοδινό κρέας η ελληνική παραγωγή καλύπτει ένα μικρό μόνο μέρος της συνολικής ζήτησης, η οποία καλύπτεται με εισαγωγές, θα υπάρχουν και πάλι δικλείδες περιορισμού αθρόων εισαγωγών.

7. Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι η ευρωπαϊκή και ελληνική αγορά θα γεμίσουν από αμφίβολης ποιότητας τρόφιμα και αγροτικά προϊόντα της Νοτίου Αμερικής. Τι ισχύει;

Ο ισχυρισμός αυτός δεν είναι αληθής, υπάρχουν αυστηρές προδιαγραφές ασφαλείας για τα προϊόντα που θα εισάγονται. Συγκεκριμένα, όλα τα προϊόντα της Mercosur πρέπει να συμμορφώνονται με τους αυστηρούς κανονισμούς της ΕΕ για την ασφάλεια τροφίμων. Επομένως, θα ισχύουν οι ίδιοι κανόνες ασφαλείας και δεν θα υπάρχουν περιθώρια για ανεξέλεγκτες ποιοτικά εισαγωγές.

8. Μήπως η Ελλάδα έπρεπε να καταψηφίσει την συμφωνία, όπως έκανε η Γαλλία;

Η θετική ψήφος της Ελλάδας έλαβε υπόψη όλα τα στοιχεία που διασφαλίζουν τους Έλληνες αγρότες και δίνουν νέες εξαγωγικές προοπτικές για τα προϊόντα μας, την μεταποίηση και τις υπηρεσίες. Σημειώνουμε ότι η συμφωνία θα περνούσε ανεξάρτητα από την στάση της χώρας μας καθώς απαιτούσε ειδική πλειοψηφία, η οποία ήδη είχε επιτευχθεί από τα υπόλοιπα κράτη μέλη, που την υπερψήφισαν όπως η Ιταλία, η Ισπανία, η Γερμανία κλπ. Και βέβαια η συμφωνία ισχύει και για την Γαλλία, που την καταψήφισε για δικούς της λόγους και κυρίως για την αγορά του βόειου κρέατος.

9. Η αντιπολίτευση κατηγορεί την κυβέρνηση για την συμφωνία της Mercosur. Τι απαντάτε;

Το πολιτικό πλαίσιο για τη συμφωνία ΕΕ-Mercosur υπήρχε ήδη από το 2019, επί κυβέρνησης Σύριζα, που πανηγύριζε μάλιστα σχετικά, όταν είχαν γίνει οι σχετικές ανακοινώσεις. Συνολικά, η στάση της αντιπολίτευσης είναι απολύτως υποκριτική.

Την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η εμπορική συμφωνία Mercosur συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους παραγωγούς.

Τα μέτρα προστασίας των αγροτών ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά). Υπέρ, ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν- Ορμπαν) που ψήφισαν κατά.

Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές τα μέτρα προστασίας ψήφισαν οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι Έλληνες ευρωβουλευτές ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους λόγους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι Ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ είναι οι μόνοι από την ομάδα των Σοσιαλιστών που δεν ψήφισαν. Δηλαδή οι σοσιαλιστές συνάδελφοί τους από την Ισπανία, τη Γαλλία, τη Ρουμανία, την Ιταλία, την Πολωνία, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή που είναι ευρύτατα εκτεθειμένες στον ανταγωνισμό, δεν ενδιαφέρονται για τους αγρότες και οι μόνοι που ενδιαφέρονταν ήταν οι ευρωβουλευτές του ΠΑΣΟΚ;

Επίσης, η ομάδα του ECR στο οποίο ανήκουν οι ευρωβουλευτές της κ. Βελόπουλου τάχθηκε υπέρ κι επιχειρηματολόγησε μάλιστα υπέρ της Συμφωνίας και των μέτρων.

10.Τελικώς ποια ελληνικά προϊόντα αναμένεται να ωφεληθούν από τη μείωση ή και εξάλειψη δασμών από πλευράς Mercosur στα εισαγόμενα αγαθά προέλευσης ΕΕ;

Τα βασικά μας εξαγωγικά προϊόντα, όπως: ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα (φρέσκα και κομπόστες), αρτοσκευάσματα και ζαχαρώδη προϊόντα καθώς και σειρά βιομηχανικών αγαθών. Το ίδιο θα ισχύσει και για την περαιτέρω ανάπτυξη των υπηρεσιών όπως οι μεταφορές, η ναυτιλία, οι τηλεπικοινωνίες κλπ. Συνολικά η συμφωνία έχει σαφή στρατηγικά και οικονομικά οφέλη για τη χώρα μας ενώ υπάρχουν σαφείς δικλείδες ασφαλείας για τα αγροτικά μας προϊόντα.

Συμφωνία Mercosur: μέτρα προστασίας των αγροτών από το Ευρωκοινοβούλιο

Από ανακοίνωση της Ευρωομάδας της ΝΔ:

Το Ευρωκοινοβούλιο στο πλαίσιο διαπραγματεύσεων για τη Συμφωνία Mercosur ζήτησε, πριν έρθει προς ψήφιση η Συμφωνία, μέτρα προστασίας των αγροτών ώστε να μην βρεθούν εκτεθειμένοι σε άνισο, ανταγωνισμό λαμβανομένου μάλιστα υπόψιν ότι ο αγροδιατροφικός τομέας είναι ο πρώτος τομέας της Ε.Ε. σε εξαγωγές.

Σε αυτό το πλαίσιο, την Τρίτη 16 Δεκεμβρίου, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπερψήφισε μια δέσμη μέτρων για να διασφαλιστεί ότι η Συμφωνία συνοδεύεται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς προστασίας για τους πλέον ευαίσθητους γεωργικούς τομείς της Ένωσης:

• Υποχρέωση αμοιβαιότητας, που σημαίνει ότι τα εισαγόμενα προϊόντα πρέπει να πληρούν τα ευρωπαϊκά περιβαλλοντικά, υγειονομικά και φυτό-υγειονομικά πρότυπα προκειμένου να εισαχθούν στην Ε.Ε. Ήδη η Ε.Ε. προχωράει σε πλήρη αναμόρφωση των Τελωνείων ώστε να γίνεται πιο αυστηρός έλεγχος για το τι εισάγεται στην Ευρώπη.
• Ψηφίστηκε ισχυρή νομική προστασία όλων των προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, στον οποίο περιλαμβάνονται 21 ελληνικά προϊόντα, όπως η φέτα. Κρασιά όπως Σαντορίνη, Νεμέα, Νάουσα και αποστάγματα (Ούζο, Τσίπουρο) παύουν να είναι «γενικές ονομασίες» και αποκτούν νομική θωράκιση.
• ⁠Η Συμφωνία προβλέπει τη μείωση ή κατάργηση των υψηλών δασμών σε προϊόντα που πλέον γίνονται πιο ανταγωνιστικά σε μεγάλες αγορές.
• Υπάρχει κατάλογος 14 ευαίσθητων για την Ε.Ε. προϊόντων αγροδιατροφικών προϊόντων (εσπεριδοειδή, ελαιόλαδο, τυριά, ακτινίδια, ροδάκινα, αυγά, κρέας, ρύζι, μέλι μεταξύ αυτών) στα οποία προβλέπεται ειδική προστασία. Οι παραγωγοί θα προστατεύονται από αθέμιτο ανταγωνισμό, διαταραχές της αγοράς και αιφνίδιες αυξήσεις των εισαγωγών, μέσω ποσοστώσεων και ελέγχων. Συγκεκριμένα, προβλέπονται μηχανισμοί διασφάλισης, εάν διαπιστωθεί αύξηση του όγκου των εισαγωγών άνω του 5% ετησίως ή μείωση άνω του 5% ετησίως της μέσης τιμής εισαγωγής ενός δεδομένου προϊόντος. Τέτοιοι μηχανισμοί είναι η επαναφορά των δασμών και ο περιορισμός ή η αναστολή των εισαγωγών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα μέτρα προστασίας των αγροτών ενόψει Mercosur ψηφίστηκαν από ευρύτατη πλειοψηφία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (421 υπέρ έναντι 161 κατά).

• Υπέρ ψήφισαν όλες οι πολιτικές ομάδες (Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, Σοσιαλιστές, Φιλελεύθεροι, Πράσινοι, Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές) εκτός από την Αριστερά και τους Πατριώτες (η παράταξη των Λεπέν-Ορμπάν που ψήφισαν κατά).
• Από τους Έλληνες ευρωβουλευτές υπέρ των μέτρων προστασίας ψήφισαν μόνο οι ευρωβουλευτές της ΝΔ ενώ οι υπόλοιποι ψήφισαν κατά, για καθαρά λαϊκίστικους αντιπολιτευτικούς λόγους στο εσωτερικό.

Γονείς «τραβούν τ’ αυτί» δασκάλων

kathimerini

Απόστολος Λακασάς

Οι συνεχείς διαμαρτυρίες των εκπαιδευτικών, ότι έχει ακυρωθεί στην πράξη η παιδαγωγική τους ευθύνη, θα πρέπει να προβληματίσουν την ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες. «Τον τελευταίο καιρό, παρατηρούμε με ανησυχία ότι κάθε παιδαγωγική παρατήρηση ή οριοθέτηση συχνά αντιμετωπίζεται ως πράξη καταστολής ή προσβολής. Οι εκπαιδευτικοί, αντί να στηρίζονται στο έργο τους, καλούνται να απολογηθούν για το αυτονόητο: για την προσπάθεια να διαφυλάξουν την ομαλή και ασφαλή λειτουργία της τάξης και του σχολείου», παρατηρεί ο Τηλέμαχος Κουντούρης, πρόεδρος της Πανελλήνιας Επιστημονικής Ενωσης Διευθυντών Σχολικών Μονάδων Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

Και εάν υπήρχε η άποψη πως οι γονείς των ιδιωτικών σχολείων ήταν οι περισσότερο παρεμβατικοί στο έργο των δασκάλων… «γιατί πληρώνουν», πλέον το πρόβλημα είναι εντονότερο στα δημόσια σχολεία. Ας δούμε τι γράφεται στις ομάδες συζητήσεων των γονέων μιας τάξης σε εφαρμογές όπως το Viber και το WhatsApp.

Εξαλλοι γονείς βάλλουν κατά εκπαιδευτικών για οποιονδήποτε λόγο νιώθουν ότι αδικεί το παιδί: για τυχόν παρατηρήσεις που έκανε ένας εκπαιδευτικός στο παιδί τους, για τον τρόπο διδασκαλίας, για τις ασκήσεις που τους βάζει για το σπίτι κ.λπ. κ.λπ. Τα γνωρίζουν όλα και στην πλειονότητα των περιπτώσεων θεωρούν ότι το βλαστάρι τους αδικείται. Η ιδιοτροπία του γονιού που πληρώνει το ιδιωτικό, έχει διευρυνθεί στον… τσαμπουκά του γονιού «φορολογουμένου».

Οι γονείς, την ίδια στιγμή που ζητούν από το σχολείο να διαμορφώσει «ολοκληρωμένους» πολίτες, εμποδίζουν τους εκπαιδευτικούς να αξιοποιήσουν τα εργαλεία της αγωγής και αγνοούν πως η υπονόμευση του εκπαιδευτικού δεν προστατεύει τα παιδιά τους. Αντιθέτως, αποθαρρύνει τους εκπαιδευτικούς να αναλάβουν την όποια ευθύνη, στη λογική τού «γιατί να μπλέξω; Δεν μου λείπουν τα προβλήματα». Και, εν πολλοίς, είναι δικαιολογημένοι. Είναι χαρακτηριστική η πρόσφατη συνεδρίαση συλλόγου διδασκόντων σχολείου στην Αθήνα για το πώς θα αξιολογήσουν, ενόψει της επίδοσης των βαθμών πρώτου τετραμήνου, μαθητές «απείθαρχων» γονιών.

Είναι δεδομένο ότι η συνεργασία των γονιών με το σχολείο αποτελεί βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των παιδιών, αλλά –καθώς τα περιστατικά bullying από γονείς σε εκπαιδευτικούς πληθαίνουν– χρειάζεται σαφής θεσμική θωράκιση για να μπορούν οι εκπαιδευτικοί να επιτελούν το καθήκον τους, αν μη τι άλλο χωρίς φόβο και ανασφάλεια…