Όταν δεν ξέρεις τι να κάνεις, κάνε αυτό που ξέρεις

καθημερινή

* Ευτύχης Βαρδουλάκης

Το λέει και το ρεπορτάζ, αλλά κυρίως το λένε οι κινήσεις του: Ριμπράντινγκ ήταν και πάει…

Ο πιο ήπιος, πιο μετρημένος, πιο θεσμικός Αλέξης Τσίπρας των τελευταίων μηνών, εκείνος που προέτασσε την εμπειρία του και το πόσο έχει ωριμάσει, φαίνεται να αφήνει τη θέση του στον παλιό, πιο συγκρουσιακό ηγέτη που γνωρίσαμε τα προηγούμενα χρόνια.

Η επίσκεψη στη Γαλλία εν μέσω απεργιακών κινητοποιήσεων αλλά και οι επιθέσεις του κατά της κυβέρνησης και του πρωθυπουργού με ένα λεξιλόγιο ασυνήθιστα οξύ, θύμισαν έναν Τσίπρα από τα παλιά. Η ένταση των ημερών αυτών δεν μοιάζει συγκυριακή, αλλά συνειδητή στρατηγική επιλογή.

Αυτό σε κάποιο βαθμό ήταν αναμενόμενο. Η αρχική δυναμική μετά την επανεμφάνιση Τσίπρα και την ίδρυση της ΕΛΑΣ έδειχνε να ανακόπτεται. Η κατοχύρωση της δεύτερης θέσης, που θεωρήθηκε δεδομένη «από την πρώτη κιόλας μέρα», δείχνει να παραμένει ανοιχτή. Τα υπόλοιπα κόμματα της αντιπολίτευσης όχι μόνο δεν αποδέχθηκαν αμαχητί την πρωτοκαθεδρία του στον χώρο, αλλά την αμφισβητούν και διεκδικούν τον δικό τους ρόλο.

Ο ίδιος δε ο κ. Τσίπρας έμοιαζε να μην αισθάνεται άνετα στο «κοστούμι» που φορούσε. Μπορεί να έχουν περάσει πολλά χρόνια και πολλά γεγονότα από την εποχή που εκτοξεύτηκε πολιτικά καβαλώντας το κύμα της οικονομικής κρίσης, η περίοδος εκείνη ωστόσο συνιστά την καταστατική πολιτική του πράξη.

Ο κ. Τσίπρας προφανώς ανησύχησε ότι αν δεν έκανε κάτι να ανακόψει τις δημοσκοπικές τάσεις το εγχείρημά του θα έμπαινε σε περιπέτειες. Εξ ου και αντιδρά, αναπροσαρμόζει τη στρατηγική του και επιστρέφει σε ένα πεδίο που γνωρίζει καλύτερα: Στη σύγκρουση, την πόλωση, το «σκληρό ροκ».

Αντί να προσπαθεί να αποδείξει πόσο έχει «αλλάξει» και «ωριμάσει», επιλέγει την ολομέτωπη επίθεση με μια ατζέντα στην οποία θεωρεί ότι ο ίδιος υπερέχει. Με στόχο η συζήτηση να φύγει από τον βαθμό ετοιμότητας του κόμματός του και να μεταφερθεί σε όσα εκείνος θεωρεί αδύναμα σημεία της κυβέρνησης. Επιδιώκοντας παράλληλα να αναδειχθεί ως βασικός πρωταγωνιστής της αντιπολίτευσης, συσπειρώνοντας –μέσω και της πόλωσης– το μεγαλύτερο δυνατό τμήμα της.

Η επιλογή αυτή έχει, βεβαίως, και ρίσκο, καθώς επαναφέρει στο προσκήνιο τις αρνητικές ταυτίσεις που ο ίδιος επιχείρησε να υπερβεί. Και κυρίως δεν απαντά στο ερώτημα πώς μπορεί να διευρύνει την επιρροή του πέρα από το ακροατήριο που ήδη τον ακολουθεί, το οποίο ωστόσο δεν αρκεί για να ανατραπούν οι πολιτικοί συσχετισμοί.

Η στρατηγική αυτή, ωστόσο, ενδεχομένως να εξυπηρετεί και τη Νέα Δημοκρατία.

Το έχουμε ξαναγράψει σε παλαιότερες αναλύσεις: η απουσία ισχυρού αντιπάλου μετά τις εκλογές του 2023 λειτούργησε για την κυβέρνηση ως «δηλητηριασμένο δώρο». Πέραν της (επικίνδυνης) αίσθησης παντοδυναμίας που δημιούργησε, η έλλειψη ορατού αντιπάλου και μέτρου σύγκρισης, επικέντρωσε την πολιτική συζήτηση αποκλειστικά στις δικές της αδυναμίες.

Η σύγκρουση με τον κ. Τσίπρα σε κάποια σημεία διευκολύνει τη Ν.Δ. Εχει κυβερνητικό παρελθόν με το οποίο μπορούν να γίνουν συγκρίσεις. Αντισυσπειρώνει το δυνητικό εκλογικό ακροατήριο της Ν.Δ. Αντιμετωπίζεται με επιφυλάξεις από τμήμα του «κεντρώου» ακροατηρίου, αλλά και της ευρύτερης Αριστεράς. Όσο και αν δεν καθορίζει απόλυτα τα διακυβεύματα της επόμενης αναμέτρησης, η παρουσία Τσίπρα σίγουρα δημιουργεί για τη Ν.Δ. ένα πιο ξεκάθαρο και πιο οικείο πεδίο πολιτικού ανταγωνισμού.

Υπάρχει μια φράση: «Όταν δεν ξέρεις τι να κάνεις, κάνε αυτό που ξέρεις». Σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό και οι δύο μοιάζουν να την ακολουθούν.

Ο κ. Τσίπρας επιτίθεται, πολώνει, προσωποποιεί την αντιπαράθεση και προσπαθεί να ξαναβρεί τον βηματισμό του μέσα από μια έντονη σύγκρουση με τον κ. Μητσοτάκη. Η Ν.Δ., από τη μεριά της, επιστρέφει σε μια γνώριμη αντιπαράθεση με έναν αντίπαλο που ξέρει να αντιμετωπίζει και του οποίου το κυβερνητικό παρελθόν θεωρεί ότι μπορεί να αξιοποιήσει.

'Ολα αυτά βέβαια έχουν σχετική αξία, καθώς αποτελούν μία μόνο παράμετρο της επόμενης αναμέτρησης.

Το ότι η Ν.∆. αποκτά έναν γνώριμο αντίπαλο, δεν σημαίνει ότι αποκτά λύσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει. Έχει να διαχειριστεί και άλλα ανοιχτά εκλογικά μέτωπα και –κυρίως– έχει να διαχειριστεί την ακρίβεια, την πολιτική κόπωση, ηθικά και θεσμικά ζητήματα που έχουν βαρύνει την εικόνα της.

Όπως αντίστροφα, το ότι ο κ. Τσίπρας επιστρέφει σε μια στρατηγική που γνωρίζει, δεν σημαίνει ότι επιστρέφουν και οι συνθήκες που τον έφεραν κάποτε στην εξουσία. Το πρόβλημά του δεν είναι ότι δεν ακούγεται αρκετά ή ότι δεν θεωρείται αρκετά δυναμικός. Είναι να πείσει ότι αποτελεί μια καλύτερη και πιο αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης. Η εγκατάλειψη της στρατηγικής του ριμπράντινγκ, η οποία –θεωρητικώς τουλάχιστον– σε αυτό στόχευε, δεν μοιάζει με βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, όσο κι αν τον επαναφέρει σε ένα ρόλο με τον οποίο πιθανόν αισθάνεται πιο άνετα.

*O κ. Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας.