Ο αγώνας για τα μάρμαρα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Όσοι προσπαθείτε να θυμηθείτε πώς λέγεται ο σημερινός πρωθυπουργός της Αγγλίας, σας πληροφορώ ότι έπειτα από πρόχειρη έρευνα στο Διαδίκτυο ανακάλυψα πως λέγεται Άντι Μπέρναμ. Κατά τα λοιπά αντιλαμβάνομαι το κενό της μνήμης, αφού πρόκειται για τον έβδομο πρωθυπουργό της τελευταίας δεκαετίας. Η διαδοχή των ονομάτων μαζί με τη σημασία του έργου που άφησε ο καθένας απ’ αυτούς μοιάζει όντως με συλλογή από άχρηστες πληροφορίες. Ο περί ού ο λόγος πριν γίνει πρωθυπουργός διετέλεσε δήμαρχος του Μάντσεστερ. Ως δήμαρχος του Μάντσεστερ δε, απέκτησε κάποια φήμη στη χώρα μας επειδή εμφανίστηκε ως διαπρύσιος υποστηρικτής της επιστροφής των μαρμάρων του Παρθενώνα. Κάτι σαν τον λόρδο Βύρωνα χωρίς την ποιητική του μεγαλοφυΐα, το ακριβώς αντίθετο με τον ακατονόμαστο Έλγιν. Πριν λοιπόν τον μετακομίσουν στην πρωθυπουργική κατοικία από το δημαρχιακό μέγαρο, ο κ. Μπέρναμ υποστήριζε ότι τα μάρμαρα πρέπει να επιστραφούν στην Ελλάδα και να αλλάξει η νομοθεσία που εμπόδιζε τη μεταφορά τους. Η μετακόμισή του στην Ντάουνινγκ Στριτ είχε προκαλέσει εύλογη προσμονή στους Έλληνες διαπραγματευτές. Ας μην ξεχνάμε ότι πριν από μερικά χρόνια ένας άλλος πρωθυπουργός, ο πέμπτος ή ο έκτος της δεκαετίας, είχε ακυρώσει τη συνάντησή του με τον Κυριάκο Μητσοτάκη επειδή ντρεπόταν να τον αντικρίσει κατάματα και να αρνηθεί για μια ακόμη φορά να παραδώσει τα κλοπιμαία.

Η αλήθεια είναι ότι δεν θυμάμαι πότε το ζήτημα προήχθη σε επίπεδο πρωθυπουργών. Πριν γίνει δηλαδή η υφαλοκρηπίδα που μας χωρίζει από τους Άγγλους. Αναρωτιέμαι δε μήπως το δράμα είχε μεγαλύτερο ενδιαφέρον στη ρομαντική του εποχή, τότε που η Μελίνα δάκρυζε στην αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου και φωτογραφιζόταν με το φουλάρι Ερμές μπροστά στο μνημείο – βλ. σταθμό του μετρό Ακρόπολη. Τότε ξέραμε ότι δεν πρόκειται να μας τα δώσουν, όμως απολαμβάναμε τόσο τη φασαρία που κάναμε, που δεν μας ενδιέφερε καν αν θα μας τα δώσουν. Εξάλλου οι περισσότεροι εξ ημών δεν ήξεραν καν περί τίνος πρόκειται – μεταξύ μας παρακαλώ, μη βγει παραέξω. Τώρα με τους πρωθυπουργούς δεν έχουμε ούτε δάκρυα ούτε φωνές σαν της Κλυταιμνήστρας στην Επίδαυρο. Απλώς δηλώσεις συγκρατημένης αισιοδοξίας, του τύπου «είμαστε κοντά, αλλά απέχουμε ακόμη». Κοινώς τώρα το έχουμε πάρει στα σοβαρά ότι δίνουμε έναν πατριωτικό αγώνα ο οποίος θα έχει αίσιο τέλος γιατί έχουμε το δίκιο με το μέρος μας και οι άλλοι, γνωστοί πεισματάρηδες, έχουν πάρει στα σοβαρά ότι δεν σκοπεύουν να μας τα δώσουν. Απόδειξη ότι ο Μπέρναμ με το που έγινε πρωθυπουργός και έδεσε τον γάιδαρό του δήλωσε ανενδοίαστα ότι το θέμα των μαρμάρων το διαχειρίζεται το Βρετανικό Μουσείο στο οποίο και ανήκουν. Με άλλα λόγια η κατάσταση βελτιούται επιδεινούμενη.

Οι Σπαρτιάτες απέφευγαν να πολεμούν συχνά με τον ίδιο αντίπαλο για να μην τους μάθει και αρχίσει να μιμείται τους τρόπους τους. Νομίζω ότι το ίδιο έπαθαν και οι Άγγλοι. Απ’ τις πολλές διαπραγματεύσεις έχουν πάρει ορισμένες από τις συνήθειές μας. Με πρώτη και καλύτερη την ασυνέπεια και τη συνήθειά μας να μεταθέτουμε τις ευθύνες. Όπως τώρα ο Μπέρναμ στο Βρετανικό Μουσείο. Αφού ήξερε πως τα μάρμαρα ανήκουν στο μουσείο τότε γιατί υποστήριζε ότι θα τα επιστρέψει στην Ελλάδα που τα δικαιούται. Ούτε παροχές στη ΔΕΘ να έδινε. Μια σκέψη θα ήταν να μας τα δώσουν κι εμείς, σε αντάλλαγμα, να τους βοηθούσαμε να βάψουν τους τοίχους του μουσείου για να το φρεσκάρουν λίγο αντί να ζητιανεύουν οργανώνοντας δείπνα για να βγάλουν τα έξοδά τους. Με δυο λόγια νομίζω ότι τους παίρνουμε πολύ στα σοβαρά.

Ας τα λέμε μάρμαρα για να συνεννοούμεθα. Ως «μάρμαρα» είναι τμήμα του αρχιτεκτονικού συνόλου. Ως γλυπτά δεν χάνουν την αξία τους όπου κι αν βρίσκονται. Και επειδή οι Άγγλοι δεν υπάρχει περίπτωση να μας τα δώσουν, ακόμη και ως δανεικά, θα πρότεινα η Ελλάδα για να τους βάλει στη θέση τους να αναλάβει τη φροντίδα τους και τη συντήρησή τους, αφού οι Άγγλοι δεν τα έχουν πάει και πολύ καλά στον τομέα. Θυμίζω τη φθορά που υπέστησαν από τους καθαρισμούς. Αν μη τι άλλο θα τους δείξουμε ποιος πραγματικά ενδιαφέρεται για τα γλυπτά που έκλεψε ο ακατονόμαστος.

Τα λέω αυτά διότι θεωρώ ότι έχουμε ξοδέψει πολλή ενέργεια για τη διεκδίκηση των μαρμάρων από το Βρετανικό Μουσείο. Είναι κάτι σαν την εύκολη λύση για να δείξουμε το ενδιαφέρον μας για την αρχαία μας κληρονομιά. Με αποτέλεσμα να αμελούμε την πραγματική της καλλιέργεια, αφού ο αγώνας για τα μάρμαρα μας κάνει να αισθανόμαστε ότι κάνουμε το καθήκον μας.

Μητσοτάκης:«Τη συμφωνία αλήθειας την οποία υπογράψαμε με τους Θεσσαλονικείς από το 2019 την τηρούμε στο ακέραιο»

Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης για την επέκταση του Μετρό Θεσσαλονίκης προς Καλαμαριά:

Και εδώ, στη Θεσσαλονίκη, έχουμε κάθε λόγο να είμαστε υπερήφανοι, γιατί τηρήσαμε και τηρούμε τις βασικές μας δεσμεύσεις προς την πόλη. Και οι Θεσσαλονικείς έχουν κάθε λόγο να μας περιβάλλουν με την εμπιστοσύνη τους.

Στεκόμαστε μπροστά στους πολίτες και λέμε με αυτοπεποίθηση: το είπαμε και το κάναμε. Τα μεγάλα έργα υποδομής αλλά και οι σημαντικές μεταρρυθμίσεις που πολλοί πίστευαν στην Ελλάδα ότι «αυτά δεν γίνονται», όμως γίνονται. Αρκεί να έχει κανείς σχέδιο και επιμονή, να βάζει το μακροπρόθεσμο καλό πάνω από το πρόσκαιρο κόστος και να ξέρει να δίνει λύσεις στα προβλήματα, αφού αναπόφευκτα κάθε μεγάλη αλλαγή συναντά δυσκολίες.

Η ολοκλήρωση της βασικής γραμμής του Μετρό, με τις δύο πλέον διακλαδώσεις του, είναι απτή απόδειξη ότι η Ελλάδα μπορεί να κάνει σταθερά, μεγάλα βήματα μπροστά, υπερβαίνοντας τις αντιστάσεις…

Η πολιτική απόφαση της κυβέρνησης είναι σαφής και αδιαπραγμάτευτη: τώρα που ολοκληρώθηκε η βασική γραμμή του Μετρό, ξεκινάει με πολύ γρήγορους ρυθμούς ο σχεδιασμός και η υλοποίηση της επέκτασης του Μετρό στις βορειοδυτικές συνοικίες της Θεσσαλονίκης.

Οι ίδιοι οι πολίτες αναγνωρίζουν τον τρόπο με τον οποίον έχει αλλάξει η καθημερινότητα στην πόλη τους, πώς ο καινούργιος συγκοινωνιακός χάρτης έχει βελτιώσει την καθημερινότητα των Θεσσαλονικιών. Όχι μόνο η κατασκευή αλλά και η επέκταση του Μετρό, τα πολλά καινούργια ηλεκτρικά λεωφορεία συνθέτουν πια έναν διαφορετικό συγκοινωνιακό χάρτη για την πόλη.

Ο Δυτικός Προαστιακός, πια με τρεις γραμμές, προσθέτει ένα ακόμα μέσο σταθερής τροχιάς, η επέκταση του 6ου προβλήτα, η δημιουργία κέντρου logistics στο στρατόπεδο Γκόνου και η εμβληματική ανάπλαση της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης, η οποία πια και αυτή έχει μπει σε μία νέα τροχιά. Και βέβαια, δεν σταματάμε εδώ.

Τη συμφωνία αλήθειας την οποία υπογράψαμε με τους Θεσσαλονικείς από το 2019, αισθάνομαι ότι τη τηρούμε στο ακέραιο.

16,8 εκατ. ευρώ σε κτηνοτρόφους για απώλεια εισοδήματος...

ΥΠΑΑΤ: 16,8 εκατ. ευρώ σε κτηνοτρόφους για απώλεια εισοδήματος – Πάνω από 45 εκατ. ευρώ συνολική ενίσχυση μέχρι σήμερα

Σε μια ακόμη ουσιαστική κίνηση στήριξης της ελληνικής κτηνοτροφίας προχωρά το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Με απόφαση του Υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Μαργαρίτη Σχοινά, καταβάλλονται συνολικά 16.843.162,50 ευρώ για το Α΄ εξάμηνο του 2026. Υπενθυμίζεται ότι τον περασμένο Δεκέμβριο το ΥΠΑΑΤ είχε καταβάλει ετήσιες αποζημιώσεις 28.496.475 ευρώ για απώλεια εισοδήματος για 2.339 εκμεταλλεύσεις για το 2025. Θα ακολουθήσει επόμενη πληρωμή για το Β΄ εξάμηνο του 2026. Μέχρι σήμερα, το σύνολο των αποζημιώσεων ανέρχεται σε 45.339.637 ευρώ.

• Η αποζημίωση για την απώλεια εισοδήματος καλύπτει τη ζημία που υφίστανται οι εκτροφείς όταν, στο πλαίσιο των υγειονομικών μέτρων, αναγκάζονται να θανατώσουν ζώα και να παραμείνουν για ένα διάστημα με μειωμένο ζωικό κεφάλαιο και παραγωγική δυνατότητα. Με τον τρόπο αυτό, το κράτος στηρίζει τους παραγωγούς ώστε να μπορέσουν να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους και να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
• Η ενίσχυση αφορά όλους τους κτηνοτρόφους που έχουν πληγεί από την ευλογιά των αιγοπροβάτων, τον αφθώδη πυρετό και την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών κατά το διάστημα έως το τέλος Ιουνίου 2026. Πρόκειται για μια σημαντική οικονομική παρέμβαση προς τους κτηνοτρόφους που βρέθηκαν αντιμέτωποι με τις συνέπειες των επιζωοτιών, σε μια ιδιαίτερα απαιτητική περίοδο για τον κλάδο, και σηματοδοτεί την έμπρακτη στήριξη της κυβέρνησης και του ΥΠΑΑΤ στην ελληνική κτηνοτροφία.

Σοβαροφάνεια ή σοβαρότητα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

«Τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις». Το είπε κάποτε ο Ουμπέρτο Έκο και έκτοτε οι δημοσιολογούντες το επαναλαμβάνουν αυτάρεσκα τέτοια εποχή. Είναι η επιτομή της σοβαροφάνειας. Ο Ιταλός διανοητής ήθελε να πει πολύ απλά ότι την πραγματικότητα την κατασκευάζουν τα ΜΜΕ και επειδή οι δημοσιογράφοι παίρνουν άδεια τον Αύγουστο, απολαμβάνει τις διακοπές της και η πραγματικότητα. Βέβαια, δεν χρειάζεται να είσαι ούτε σοφός ούτε ιστορικός για να ξέρεις ότι, δυστυχώς ή ευτυχώς, τον Αύγουστο όχι μόνον υπάρχουν ειδήσεις αλλά είναι και ο μήνας κατά τον οποίο συνέβησαν ορισμένα γεγονότα που άλλαξαν την ιστορία του κόσμου. 6 Αυγούστου με τη βόμβα στη Χιροσίμα η ανθρωπότητα μπήκε στην ατομική εποχή. Την 1η και την 3η Αυγούστου του 1914, η Γερμανία κήρυξε διαδοχικά τον πόλεμο εναντίον της Ρωσίας και της Γαλλίας. Η αρχή του Α΄ Παγκοσμίου είναι είδηση όπως και να το κάνεις. Στα καθ’ ημάς, στις 4 Αυγούστου επεβλήθη η δικτατορία του Ιωάννη Μεταξά και στις 15 τορπιλίσθηκε από ιταλικό υποβρύχιο το «Έλλη» στο λιμάνι της Τήνου. Μάλλον ο Έκο βαριόταν ή δεν είχε τι να γράψει στην «Εσπρέσο» με την οποία συνεργαζόταν, αν δεν κάνω λάθος, οπότε απεφάνθη ότι τον Αύγουστο δεν υπάρχουν ειδήσεις. Δεν ξέρω τι γίνεται αλλού, όμως οι δικοί μας στο ραδιόφωνο, το οποίο ακούω συνέχεια, του δίνουν να καταλάβει. Ούτε κι εγώ ξέρω πόσες φορές το έχω ακούσει αυτές τις μέρες και συμπονώ τους συναδέλφους που παλεύουν να δείξουν στους ακροατές τους ότι αντιλαμβάνονται τη σημασία του έργου που επιτελούν, αφού μεταδίδουν ειδήσεις οι οποίες στην πραγματικότητα δεν θα έπρεπε να υπάρχουν καθότι Αύγουστος. Η ζωή δεν παύει να μας καταπλήσσει.

Από τις δηλώσεις για τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου φαίνεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των συμπατριωτών μας εντρυφεί στη φιλοσοφία.

Ένα άλλο ευφυολόγημα που έχω ακούσει για τον Αύγουστο ανήκει στον Γιάννη Τσαρούχη. Αυτό όμως είναι σοβαρό, καθότι ο Τσαρούχης το είπε ως ευφυολόγημα, ενώ ο Έκο το παρουσίασε ως απόφθεγμα της σχέσης των ΜΜΕ με την πραγματικότητα. «Δεν πρέπει να πεθάνεις Αύγουστο διότι τον Αύγουστο δεν πετυχαίνουν οι κηδείες». Με δύο λόγια, ο Τσαρούχης κατάφερε να αποδώσει στην εξόδιο ακολουθία τη σοβαροφάνειά της και τη θεατρικότητα με την οποία την έχει φορτώσει η ανάγκη της επίδειξης. Στις κηδείες υπάρχουν τρεις κατηγορίες κοινού, αν εξαιρέσουμε τον πρωταγωνιστή ο οποίος ο ταλαίπωρος δεν μπορεί να σηκωθεί και να διαμαρτυρηθεί ή να ρίξει καμιά σφαλιάρα. Υπάρχουν αυτοί που πραγματικά πενθούν τον άνθρωπο που έχασαν. Υπάρχουν αυτοί που θέλουν να συμπαρασταθούν σε όσους πενθούν. Υπάρχουν, τέλος, αυτοί που θέλουν να δουν και να τους δουν, ειδικά αν ο θανών είναι διάσημος και η τελετή μαζεύει κόσμο. Αυτό εννοούσε ο Τσαρούχης. Οι κηδείες τον Αύγουστο δεν πετυχαίνουν διότι δεν μαζεύουν κόσμο αφού οι περισσότεροι λείπουν σε διακοπές. Η τραγική ειρωνεία είναι ότι ο ίδιος πέθανε Αύγουστο. Όπως και ο φίλος Στέλιος Ράμφος πέθανε Αύγουστο. Πόσο θαύμασα την απόφασή του να μην εκφωνηθούν επικήδειοι. Ο επικήδειος λόγος είναι μια αρχαία παράδοση, όπου συνήθως ο ομιλητής, με αφορμή το εγκώμιο του τεθνεώτος, μιλάει για τον εαυτό του. Πρώτος διδάξας ο Περικλής, ο οποίος τιμώντας τους νεκρούς του πρώτου χρόνου του πολέμου υμνεί την πόλη που έφτιαξε ο ίδιος. Pas mal που θα ‘λεγαν και οι Γάλλοι. Πριν από τον Ράμφο θαύμαζα τον Δεσποτόπουλο, ο οποίος μόλις έκλεισε τα 100 έγραψε ο ίδιος τον επικήδειό του. Ορισμένοι επικήδειοι είναι τόσο υπερβολικοί, που σου δίνουν την εντύπωση ότι αυτός που τους εκφωνεί είναι ενθουσιασμένος επειδή επιτέλους γλιτώσαμε από τον νεκρό. Πάντως, ο λόγος που δεν επιθυμώ, όταν έρθει εκείνη η ώρα, πολιτική κηδεία, είναι επειδή η ορθόδοξη ακολουθία είναι μία από τις πιο συγκινητικές στιγμές της εκκλησίας μας και στο κάτω κάτω σκέφτομαι ποιος σύγχρονος μπορεί να ανταγωνιστεί την Επιστολή προς Θεσσαλονικείς του Παύλου;

Κατά τα λοιπά οφείλω να ομολογήσω ότι για μία ακόμη φορά εντυπωσιάστηκα από τις δηλώσεις για τον θάνατο του Στέλιου Ράμφου. Κατ’ αρχάς, διέψευσαν όσους ισχυρίζονται ότι οι Έλληνες δεν διαβάζουν. Φαίνεται ότι ένα μεγάλο ποσοστό των συμπατριωτών μας εντρυφεί στη φιλοσοφία και πρέπει να έχει διαβάσει τα άπαντα του Ράμφου. Αναρωτιέμαι, βέβαια, πού ήσαν όλοι αυτοί όταν δεν τον δέχτηκαν στο πανεπιστήμιο και όταν η Αριστερά αποσιωπούσε την ύπαρξή του. Και πώς είναι δυνατόν, τόσα χρόνια, να μην έγινε καμία δημόσια συζήτηση για τα θέματα που έβαζε για τον ελληνισμό και τη Δύση. Ας ελπίσουμε ότι τώρα που έφυγε και δεν τον αντιμετωπίζουμε πλέον ως κίνδυνο για τη σοβαροφάνεια του πνευματικού μας κόσμου να καταλάβουμε τι ήθελε να μας πει. Στη χώρα που έχει αφοσιωθεί στη στειρότητα της σοβαροφάνειας, ο Ράμφος υπερασπίστηκε τη σοβαρότητα της σκέψης του, τη μοναδική του πίστη.

Κατευνασμός ή σύγκρουση

kathimerini.gr
Τάκης Θεοδωρόπουλος

Αντώνης Σαμαράς, εκτός όλων των άλλων, κατηγορεί την κυβέρνηση για την πολιτική κατευνασμού απέναντι στην Τουρκία. Δεν με απασχολεί αν η πολιτική που ακολουθεί η κυβέρνηση απέναντι στη γείτονα διαφέρει απ’ αυτήν που ακολούθησε ο ίδιος όταν ήταν πρωθυπουργός. Καθότι ούτε διπλωμάτης είμαι ούτε «ειδικός των διεθνών σχέσεων», θα με ενδιέφερε να μάθω ποια εναλλακτική πολιτική προτείνει για να βγει η χώρα από το τέλμα στο οποίο έχει περιπέσει κατά τη γνώμη του. Τον έχω ακούσει να απευθύνει διάφορες αποστροφές, όπως ότι δεν έχουμε να πούμε τίποτε με «συμμορίτες», όπως ο Ερντογάν. Θα είχε ενδιαφέρον να μας πει όχι τι δεν πρέπει να κάνουμε, αλλά τι θα έπρεπε να κάνουμε που δεν κάνουμε. Μήπως να αρχίσουμε στα χαστούκια αυτούς τους κοιμισμένους Ευρωπαίους ή να απαιτήσουμε άμεση επιβολή του διεθνούς δικαίου του οποίου, δυστυχώς, η επίκληση εκ μέρους μας έχει καταντήσει σχεδόν γραφική. Αρκεί μια όχι απαραιτήτως ενδελεχής ανάγνωση του Θουκυδίδη για να το αντιληφθούμε. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Η εναλλακτική στην πολιτική του κατευνασμού είναι η πολιτική της σύγκρουσης. Ο κ. Σαμαράς το ξέρει αυτό, όμως δεν τολμάει να το πει διότι είναι σε θέση να γνωρίζει ότι κανείς Ελληνας –υποψήφιος ψηφοφόρος του ή όχι– δεν το θέλει αυτό. Υποψιάζομαι ότι ούτε ο ίδιος το επιθυμεί. Οπότε το συμπέρασμα προκύπτει μάλλον αβίαστα. Ο κ. Σαμαράς διαφωνεί με την πολιτική κατευνασμού, όμως δεν έχει να προτείνει μια βιώσιμη εναλλακτική σ’ αυτήν. Κοινώς δεν ξέρει τι θέλει.

Όλα αυτά με κάνουν να σκεφτώ ότι το πρόβλημά του δεν είναι πολιτικό. Είναι προσωπικό. Δικαίως ή αδίκως –δεν κρίνω– δεν αντέχει τον κ. Μητσοτάκη. Ίσως να αισθάνεται ότι του στέρησε τη δεύτερη ευκαιρία, που ακόμη περιμένει για να δικαιωθεί. Αυτό πάντως που μοιάζει να μην αντιλαμβάνεται είναι ότι η μόνη πολιτική ευκαιρία που του έχει απομείνει είναι να εμποδίσει να σχηματισθεί κυβέρνηση μετά τις επόμενες εκλογές. Σε τέτοια περίπτωση δεν θα μιλάμε για πολιτική κατευνασμού, αλλά για πολιτική επιβίωσης της χώρας. Επειδή έχει δημιουργηθεί ένα άτυπο έστω μέτωπο πολιτικών και ακαδημαϊκών οι οποίοι αισθάνονται άβολα με την «πολιτική κατευνασμού» –μια εκδοχή του κάποτε προοδευτισμού– σκέφτομαι δύο πράγματα τα οποία έχουν να κάνουν με την κοινή λογική. Η Ελλάδα την τελευταία φορά που συγκρούσθηκε με την Τουρκία ήταν το 1921. Έχασε τη Μικρασία. Αντιθέτως με την πολιτική κατευνασμού που ακολούθησε μετά το 1974 δεν έχει χάσει ούτε βραχονησίδα στο Αιγαίο. Ούτε με το τουρκολιβυκό μνημόνιο ούτε με τις φαντασιώσεις περί «Γαλάζιας Πατρίδας». Η διπλωματία της αποδείχθηκε αποτελεσματική. Μια λειτουργική πολιτική δεν την αλλάζεις εκτός κι αν δεν σ’ αφήνει να κοιμηθείς το του Μιλτιάδου τρόπαιον.

Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας

Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη, ισχυρή προστασία για το περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες

Με Υπουργική Απόφαση του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου και των Υφυπουργών, κ. Νίκου Τσάφου και κας Μαριλένας Σούκουλη, τέθηκε σε ισχύ το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΧΠ-ΑΠΕ). Το ΕΧΠ-ΑΠΕ καθορίζει με σαφήνεια τους όρους και τις προϋποθέσεις για τη χωροθέτηση νέων έργων ΑΠΕ και σταθμών αποθήκευσης, με επιπλέον δικλείδες ασφαλείας για την προστασία του περιβάλλοντος, των τοπικών κοινωνιών και της πολιτιστικής κληρονομιάς.

• Το ΕΧΠ για τις ΑΠΕ εκπονείται παράλληλα με τα Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια για τον Τουρισμό και τη Βιομηχανία, δημιουργώντας για πρώτη φορά ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο μοντέλο χωρικού σχεδιασμού στην Πατρίδα μας.
• Η τελική μορφή του πλαισίου προέκυψε έπειτα από ευρεία δημόσια διαβούλευση, με τη συμμετοχή θεσμικών και κοινωνικών φορέων, εκπροσώπων της επιστημονικής και επιχειρηματικής κοινότητας και πολιτών. Παράλληλα, διατυπώθηκαν οι σχετικές γνώμες του Εθνικού Συμβουλίου Χωροταξίας και του Κεντρικού Συμβουλίου Χωροταξικών Θεμάτων και Αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΧΩΘΑ).

Υπήρξαν σημαντικές βελτιώσεις μετά τη δημόσια διαβούλευση:

• Προστέθηκαν νέες «περιοχές αποκλεισμού» όπως: Ιστορικοί τόποι, αρχαία μνημεία, χαρακτηρισμένα ή αυτοδικαίως προστατευόμενα, καθώς και χαρακτηρισμένα μνημεία μεταγενέστερα του 1830, περιοχές με πηγές υδροληψίας νερού ανθρώπινης κατανάλωσης. Ειδικά για τα πλωτά φωτοβολταϊκά: τα καταδυτικά πάρκα, νεότερα ναυάγια, περιοχές αγκυροβολίας και τεχνητά υποβρύχια αξιοθέατα.
• Θεσπίσθηκαν πρόσθετα κριτήρια χωροθέτησης: Για την εγκατάσταση στον θαλάσσιο χώρο και εντός λιμνών λαμβάνονται υπόψη τα αλιευτικά πεδία και τηρούνται οι απαραίτητες αποστάσεις ασφαλείας. Σε περιοχές ευάλωτες σε φυσικά φαινόμενα προβλέπονται κατάλληλα μέτρα για την ασφαλή εγκατάσταση και λειτουργία των έργων.

Αναλυτικότερα οι βασικές προβλέψεις του νέου Χωροταξικού Σχεδίου είναι οι εξής:

Α. Φωτοβολταϊκοί σταθμοί 

• Θεσπίζονται ενιαίοι και αυστηροί κανόνες προστασίας για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε ολόκληρη τη χώρα. Πιο συγκεκριμένα, για τους νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς θεσπίζεται αυστηρό καθεστώς αποκλεισμού σε ευαίσθητες περιβαλλοντικά, πολιτιστικά και χωρικά περιοχές.
• Παράλληλα, θεσπίζεται οριζόντιο, για όλη την επικράτεια, όριο στην κάλυψη γης από νέες φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις, προκειμένου να προστατευθεί το τοπίο, η αγροτική γη και η ισορροπία των τοπικών χρήσεων. Συγκεκριμένα, το μέγιστο ποσοστό κάλυψης από νέους φωτοβολταϊκούς σταθμούς ανά Περιφερειακή Ενότητα ορίζεται στο 1,5% της συνολικής έκτασης.

Β. Αιολικοί σταθμοί

• Το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ θεσπίζει ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού για τη χωροθέτηση αιολικών πάρκων, ώστε η ανάπτυξη της αιολικής ενέργειας να προχωρήσει με τάξη και ισορροπία, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα την ουσιαστική προστασία για το περιβάλλον, το τοπίο και τις τοπικές κοινωνίες.

Γ. Λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ 

• Tο νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο διαμορφώνει και ένα πιο σύγχρονο και ολοκληρωμένο πλαίσιο και για τις λοιπές τεχνολογίες ΑΠΕ, όπως το βιοαέριο, το βιομεθάνιο, η βιομάζα, η γεωθερμία και τα μικρά υδροηλεκτρικά έργα, επικαιροποιώντας τους όρους και τις κατευθύνσεις για την ανάπτυξή τους.

Με το νέο πλαίσιο, η χώρα αποκτά έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό που συνδυάζει την ενεργειακή ασφάλεια, τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου της Ελλάδας, που δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι, αλλά δύο πλευρές της ίδιας εθνικής στρατηγικής.

Έχουμε όντως πολλούς βουλευτές;

kathimerini.gr
Ηλιάνα Μάγρα

Η διαμάχη δεν είναι νέα. Απασχολούσε το πολιτικό σύστημα ήδη από τον 19ο αιώνα. Πόσοι έπρεπε να είναι οι βουλευτές που θα εκπροσωπούν τον ελληνικό λαό; Το 1886, η κυβέρνηση του Χαριλάου Τρικούπη μείωσε τον αριθμό των βουλευτών από 245 σε 150 και αντικατέστησε τη στενή εκλογική περιφέρεια της επαρχίας με την ευρεία εκλογική περιφέρεια του νομού. Το 1890, η κυβέρνηση του Θεοδώρου Δηλιγιάννη αύξησε και πάλι τις βουλευτικές έδρες –σε 207–, επαναφέροντας και τη στενή εκλογική περιφέρεια. Ο Τρικούπης θεωρούσε πως έτσι θα περιορίζονταν τα ρουσφέτια και θα αποδυναμωνόταν ο πελατειακός μηχανισμός. Ο Δηλιγιάννης υποστήριζε την ευρύτερη λαϊκή και τοπική εκπροσώπηση.

Έκτοτε ακολούθησαν πολλές διακυμάνσεις στον αριθμό των βουλευτών του ελληνικού Κοινοβουλίου, ο οποίος το 1923 έφτασε στους 397 μέχρι το 1952, όταν καθιερώθηκε ο αριθμός των 300 βουλευτών. Παρ’ όλα αυτά, το ισχύον Σύνταγμα δεν προσδιορίζει επακριβώς τον αριθμό τους. Προβλέπει, όμως, ότι δεν γίνεται να είναι λιγότεροι από 200, ούτε περισσότεροι από 300. Σύμφωνα με την απογραφή του 2021, ο πληθυσμός της Ελλάδας ανερχόταν σε σχεδόν 10,48 εκατομμύρια. Θα έπρεπε οι βουλευτές που εκπροσωπούν τους Έλληνες πολίτες να είναι λιγότεροι;

Συγκρίσεις

Συγκρίνοντας την περίπτωση της Ελλάδας με πληθυσμιακά αντίστοιχες χώρες, βλέπουμε πως μάλλον έχουμε υψηλότερο αριθμό εδρών στη Βουλή, σε αναλογία με τον πληθυσμό, από πολλές χώρες της Ε.Ε. Παραδείγματος χάριν, στην Πορτογαλία, τα περίπου 11,4 εκατομμύρια πολιτών εκπροσωπούνται από 230 βουλευτές – ένας βουλευτής ανά 49.670 κατοίκους. Η Αυστρία, με πληθυσμό μικρότερο κατά περίπου ένα εκατομμύριο από την Ελλάδα, έχει 183 βουλευτές, ενώ στη σχεδόν αντίστοιχή της σε πληθυσμό Ουγγαρία (9,5 εκατ.), η Βουλή αποτελείται από 199 έδρες. Από την άλλη, το σουηδικό κοινοβούλιο αποτελείται από 349 βουλευτές, με τον πληθυσμό της Σουηδίας να ανέρχεται περίπου σε 10,6 εκατομμύρια κατοίκους. Θα μπορούσε να δημιουργηθεί δεύτερη Βουλή, λέει ο Νίκος Αλιβιζάτος, ομότιμος καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου στο ΕΚΠΑ. Να γίνουν 250 οι βουλευτές και να υπάρχουν 50 γερουσιαστές, που θα συμβάλλουν στην καλύτερη νομοθέτηση.

«Έχουμε από τα μεγαλύτερα κοινοβούλια σε σχέση με τον πληθυσμό μας και είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει τον διάλογο», δηλώνει στην «Κ» κυβερνητική πηγή με γνώση του ζητήματος. Κατά τον ίδιο, «η μείωση είναι ένα πλειοψηφικό αίτημα και των ίδιων των πολιτών, όπως φαίνεται όταν το ερώτημα τίθεται στις δημοσκοπήσεις». Δεν θεωρεί ότι θα μπορούσε να λειτουργήσει σωστά η Βουλή αν οι βουλευτές ήταν 200, τονίζοντας πως αν μειωθούν πολύ, θα υπάρξει ανισορροπία και στην εκπροσώπηση ορισμένων περιοχών. «Αλλά θα ήταν καλό να γίνει μια λελογισμένη μείωση στους 250, θα ήταν πιο λειτουργικό, θα πάμε στον ένα βουλευτή ανά 40.000-41.000 πολίτες».

Από την άλλη, πηγή του ΠΑΣΟΚ αναφέρει στην «Κ» ότι αν οι βουλευτές μειώνονταν, παραδείγματος χάριν στους 200, θα έχαναν «βάρος» εκπροσώπησης περιοχές όπως ο Έβρος, η Φλώρινα, η Κοζάνη. «Οι 300 βουλευτές δεν είναι πολλοί, θα θέλαμε να μειωθούν οι βουλευτές της παραμεθορίου;», συμπληρώνει η ίδια πηγή. «Κοιτάζοντας το πώς θα εκπροσωπείται η ιδιάζουσα μορφή της ελληνικής επικράτειας, που έχει ιδιαίτερα κοινωνικά και γεωγραφικά χαρακτηριστικά, το ΠΑΣΟΚ μάλλον λέει όχι στη μείωση», τονίζει.

Ζυγαριά

Σύμφωνα με τον Νίκο Αλιβιζάτο, ομότιμο καθηγητή Συνταγματικού ∆ικαίου στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, το θέμα είναι γνωστό – «λιγότεροι βουλευτές, λιγότερο αναλογική εκπροσώπηση», λέει στην «Κ». «Σκεφτείτε χώρες με πλειοψηφικό εκλογικό σύστημα, όπως η Μεγάλη Βρετανία, όπου τα μικρά κόμματα δεν έχουν καμία εκπροσώπηση». Αν ο αριθμός των βουλευτών μειωθεί κι άλλο, τονίζει, αυτή η εκπροσώπηση θα μειωθεί αντιστοίχως.

Παρ’ όλα αυτά, κατά τον ίδιο δεν υπάρχει αμφιβολία ως προς τον αριθμό εκπροσώπων – «οι 300 βουλευτές είναι πολλοί», δηλώνει, σημειώνοντας ότι καθιστούν δυσκίνητη την κοινοβουλευτική λειτουργία. Σε άλλα κοινοβούλια, το μεγαλύτερο μέρος του κοινοβουλευτικού έργου γίνεται σε επιτροπές, ενώ σε πολλές χώρες λειτουργεί και δεύτερο νομοθετικό σώμα, σημειώνει. «Αλλά σε εμάς δεν υπάρχει έτσι κι αλλιώς η κουλτούρα των επιτροπών», συμπληρώνει. Η καταξίωση ενός βουλευτή είναι να γίνει υπουργός, τονίζει, όχι πρόεδρος κάποιας επιτροπής.

Σύμφωνα με τον Γιώργο Δελλή, καθηγητή Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, η μείωση των βουλευτών επί της αρχής δεν θα ήταν λάθος και έχει πλεονεκτήματα. «Αλλά, στο διά ταύτα, είμαι μάλλον αρνητικός», αναφέρει στην «Κ». Τόσο ο ίδιος όσο και ο κ. Αλιβιζάτος δηλώνουν πως το θέμα δεν είναι δημοσιονομικό. «Αυτό το επιχείρημα (ότι πληρώνουμε πολλά για τις αποζημιώσεις και τις δαπάνες των βουλευτών) είναι λαϊκίστικο», τονίζει ο κ. Αλιβιζάτος. «Αν γίνουν 200 οι έδρες, οι ψηφοφόροι θα απομακρυνθούν περισσότερο, γιατί θα αισθανθούν ότι η επιλογή τους έχει λιγότερη αξία», εξηγεί ο Γιώργος Δελλής, καθηγητής Δημοσίου Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΕΚΠΑ.

Για τον κ. Δελλή, το βασικό επιχείρημα κατά της μείωσης των βουλευτικών εδρών έγκειται στο ότι θα απομακρυνθούν κι άλλο οι ψηφοφόροι από τις κάλπες. «Αν γίνουν 200, οι ψηφοφόροι θα απομακρυνθούν ακόμη περισσότερο, γιατί θα αισθανθούν ότι η επιλογή τους έχει λιγότερη αξία, λιγότερη βαρύτητα. Οι υποψήφιοι είναι αυτοί που φέρνουν τον κόσμο, γιατί έχουν το κίνητρο να τους τραβήξουν στην εκλογική διαδικασία», εξηγεί.

Κατανοεί, τονίζει, και τα επιχειρήματα υπέρ της μείωσης. Έχουμε περισσότερους βουλευτές από τον μέσο όρο στην Ευρώπη, δηλώνει. «Το επιχείρημα είναι πως αν είχαμε 200 βουλευτές, θα είχαν μεγαλύτερο ειδικό βάρος και άρα θα ανέβαινε και η ποιότητα του κοινοβουλίου – όσο λιγότερους ψηφοφόρους χρειάζεσαι για να εκλεγείς, τόσο πιο εξαρτημένος είσαι από αυτούς», λέει στην «Κ».

Είναι το επιχείρημα που προέβαλε τον 19ο αιώνα και ο Χαρίλαος Τρικούπης. Μοιραία, συμπληρώνει ο κ. Δελλής, απομακρύνεσαι από τους ψηφοφόρους όταν εκπροσωπείς περισσότερους και άρα δεν χρειάζεται να κάνεις ρουσφέτι. «Αλλά, όσα κακά κι αν έχει η παραδοσιακή, μαυρογιαλούρικη διαδικασία, είναι κι αυτό που μας κρατάει κάπως στις κάλπες – οι κάτω των 30 δεν ψηφίζουν καν», σημειώνει.

Η μέση λύση

Θα μπορούσε, πάντως, να υπάρξει μια μέση λύση, αναφέρουν οι καθηγητές. Ο κ. Αλιβιζάτος δηλώνει ότι θα μπορούσε να συζητηθεί το ενδεχόμενο μιας δεύτερης Βουλής. «Να γίνουν 250 οι βουλευτές, με 50 γερουσιαστές – άνθρωποι που θα μπορούσαν να συμβάλλουν με τη σοφία τους για να γίνονται καλύτερα νομοσχέδια». Στη Σουηδία, παραδείγματος χάριν, όταν εκλέγεται μια νέα Βουλή, γίνεται κλήρωση από την οποία προκύπτουν τα μέλη της δεύτερης.

Κατά τον κ. Δελλή, θα μπορούσαν οι βουλευτές να παραμείνουν 300, αλλά να αλλάξει το εκλογικό σύστημα. «Οι 200 να βγαίνουν από τις εκλογικές περιφέρειες και οι 100 από μια εθνική λίστα, τύπου Επικρατείας. Αλλά», τονίζει, «νομίζω ότι θα βλέπαμε εντέλει πως το σύστημα που έχουμε σήμερα είναι το καλύτερο».

Είναι άχρηστη η ορθογραφία;

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Το γαλλικό υπουργείο Παιδείας αποφάσισε ότι τα ορθογραφικά λάθη θα υπολογίζονται σε όλα τα μαθήματα του Μπακαλορεά – των απολυτηρίων εξετάσεων. Η απόφαση προκάλεσε την αντίδραση της προοδευτικής κοινότητας των εκπαιδευτικών, οι οποίοι, συνεπικουρούμενοι και από διάφορες γλωσσολογικές θεωρίες, θεωρούν το μέτρο συντηρητικό. Εισάγει, ισχυρίζονται, μία ακόμη αξιακή παράμετρο στη μαθητική κοινότητα, η οποία διαχωρίζει τους «ικανούς» από τους «ανίκανους». Η ακραία εκδοχή της οδηγεί σε πολιτισμική κρίση: ο καθένας μπορεί να γράφει τα γαλλικά ανάλογα με την κουλτούρα του. Δεν ξέρω τι προβλέπεται για όσους θέλουν να γράφουν γαλλικά με ελληνικούς ή, ακόμη καλύτερα, με ιαπωνικούς χαρακτήρες. Ο εντοπισμός των ορθογραφικών λαθών θεωρείται ότι στιγματίζει τους πιο αδύναμους μαθητές. «Γράφω όπως γουστάρω γιατί αυτή είναι η ταυτότητά μου». Αυτοί, βέβαια, οι οπαδοί της ισότητας δεν σκέφτονται ότι έτσι δημιουργούνται δύο διακριτές τάξεις πολιτών, αυτοί που μπορούν να εκφράσουν οργανωμένα και πειθαρχημένη τη σκέψη τους και αυτοί που την παραδίδουν στις παρορμήσεις της άγνοιάς τους.

Η αλήθεια είναι ότι χάρη σ’ αυτήν την υπόθεση έμαθα ότι τα ορθογραφικά λάθη δεν μετρούν σε όλους τους τομείς της ύλης. Κρίμα, γιατί νόμιζα πως και σε αυτόν τον τομέα εμείς πρωτοτυπούμε. Ως γνωστόν, παρ’ ημίν καταλογίζονται τα λάθη στην έκθεση, στα αρχαία, ώς ένα σημείο στην Ιστορία, όμως δεν υπολογίζονται στη βιολογία, στη φυσική ή στα μαθηματικά. Όπως μου είπε φίλη εκπαιδευτικός, σε αυτούς τους τομείς είναι δύσκολο να βρεθούν διορθωτές που θα εντοπίζουν τα ορθογραφικά λάθη. Αυτό σημαίνει ότι ο γιατρός ή ο μαθηματικός δικαιούται να είναι ανελλήνιστος. Θυμάμαι αυτό που μου είχε πει φίλος μαθηματικός στη μέση εκπαίδευση: Ακόμη και οι καλύτεροι μαθητές, αυτοί που λύνουν τις εξισώσεις, δυσκολεύονται να εξηγήσουν τη μέθοδο που ακολούθησαν για να τις λύσουν. Η ορθογραφία είναι ο σκελετός της πειθαρχίας της γραπτής έκφρασης. Το αν γράψεις τη λέξη ιπποδρομία με ένα ή δύο πι δεν είναι παραξενιά που σου επιβάλλουν κάποιοι για να σε βασανίσουν. Είναι μια άσκηση που σου επιτρέπει να οργανώσεις ένα κείμενο, να ξεχωρίσεις τις πτώσεις, το της από το τις ή να αναγνωρίσεις μ’ εκείνο το ωμέγα του πρώτου προσώπου το ρήμα που θα σε οδηγήσει στην ονομαστική του υποκειμένου του και στην αιτιατική του αντικειμένου.

Είναι εξίσου σημαντική με τη σύνταξη στη γραφή. Και θα πρέπει να ξεχάσουμε όλες τις προοδευτικές μπούρδες των τελευταίων δεκαετιών που μας οδήγησαν στη σημερινή αγλωσσία, όπου ούτε να μιλήσουμε σωστά μπορούμε ούτε να γράψουμε.

Ας μην ξεχνάμε ότι πριν από μερικές δεκαετίες, αρκετές για να διαμορφώσουν τουλάχιστον δύο γενιές, αντιμετωπίζαμε ως πρόοδο οποιαδήποτε απλούστευση της γλώσσας. Έτσι κάποιοι φωστήρες επέβαλαν το μονοτονικό στη γραφή. Ήταν και το πρώτο βήμα για τη μετατροπή της ορθογραφίας σε ένα είδος ιδιοτροπίας άχρηστης για την, ούτως ή άλλως, κεκτημένη σοφία μας. Πάρτε, για παράδειγμα, τη λέξη «αφοπλίζω». Παράγεται από την πρόθεση από και το ρήμα οπλίζω, το οποίο στην κανονική ελληνική γραφή δασύνεται και ως εκ τούτου το πι του μετατρέπεται σε φι. Γι’ αυτόν τον λόγο δεν γράφεις το αφοπλίζω με ωμέγα. Το επιχείρημα ήταν ότι τα πνεύματα και οι τόνοι είχαν χάσει τη φωνητική αξία τους. Εξακολουθούσαν, όμως, να διατηρούν την ορθογραφική αξία τους. Η λέξη «ήττα» περισπάται για κάποιο λόγο.

Η ορμή της απλοποίησης ήταν τέτοια που οδήγησε στην αλλοίωση ενός μεγάλου μέρους της ορθογραφίας. Ποιο θεωρείται σωστό σε ένα γραπτό; Το «αυγό» που γεννούν οι κότες και το ξέραμε από τα κείμενα της νέας ελληνικής γραμματείας ή το «αβγό» που γέννησε το μυαλό ενός γλωσσολόγου για να μας διευκολύνει, απαλλάσσοντάς μας από το ψυχικό βάρος του ύψιλον. Άσε πια εκείνο το «ορθοπαιδικός» που με μπέρδεψε, διότι όταν έσπασα το χέρι μου στην ηλικία μου είπα ότι ο ιατρός δεν κάνει για μένα. Εγώ θα πρέπει να βρω κάποιον γιατρό που ασχολείται με τα πόδια και την πέδηση και όχι με τις παιδικές ασθένειες. Ποια από τις δύο εκδοχές θα επιλέξει ο διορθωτής της έκθεσης; Ή μήπως και τις δύο, έτσι για να μπερδέψουμε τους εχθρούς του ελληνισμού;

Η ορθογραφία είναι εξίσου σημαντική με τη σύνταξη στη γραφή. Και θα πρέπει να ξεχάσουμε όλες τις προοδευτικές μπούρδες των τελευταίων δεκαετιών που μας οδήγησαν στη σημερινή αγλωσσία, όπου ούτε να μιλήσουμε σωστά μπορούμε ούτε να γράψουμε σωστά. Και για να εξηγηθώ: η ανάγκη για σωστή ομιλία και γραφή είναι ανάγκη για σωστή έκφραση. Τα ελληνικά κινδυνεύουν από εμάς τους ίδιους και από τον τρόπο που τα διδάσκουμε στα παιδιά μας. Ναι, ορθογραφία από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, όπως και αντιγραφή και καλλιγραφία. Έπονται όλα τ’ άλλα. Ας σκεφτούμε ότι τα ελληνικά δεν θα συνεχίσουν να ζουν επειδή βρέθηκαν κάποιοι για να τα απλουστεύσουν. Θα συνεχίσουν να ζουν επειδή διατηρούν την πολυπλοκότητά τους και τη συνθετική τους ικανότητα.

Άκυρες οι εγκύκλιοι που δεν αναρτώνται – Τι προβλέπει ο νόμος

Από την 1η Οκτωβρίου 2026 θα είναι άκυρες οι εγκύκλιοι, που δεν θα αναρτώνται στις ιστοσελίδες των φορέων του δημοσίου, που τις εκδίδουν. Η υποχρεωτική ανάρτηση των εγκυκλίων είναι μία από τις βασικές ρυθμίσεις του νόμου 5293/2026 «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη», που εισηγήθηκε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης.

Για τη ρύθμιση αυτή το υπουργείο Εσωτερικών και με εγκύκλιο που υπογράφει ο γενικός γραμματέας Ιωάννης Φουστανάκης, καθορίζει τη διαδικασία που πρέπει να ακολουθήσουν οι φορείς του δημοσίου για την υλοποίηση της σχετικής πρόβλεψης του νόμου. Έτσι η ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των φορέων, που τις εκδίδουν, παύει να είναι ζήτημα καλής πρακτικής και γίνεται προϋπόθεση για την ισχύ της εγκυκλίου.

«Θεσπίζουμε έναν κανόνα απλό και απόλυτο: Ό,τι δεν αναρτάται δεν ισχύει»

Για το θέμα εξ άλλου ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η υποχρεωτική ανάρτηση των εγκυκλίων στις ιστοσελίδες των φορέων του δημοσίου, που τις εκδίδουν, είναι ένα ακόμα σημαντικό βήμα διαφάνειας με στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών και των επιχειρήσεων από το Κράτος.

Επί δεκαετίες, ο τρόπος με τον οποίο εφαρμόζεται στην πράξη ο νόμος καθοριζόταν σε μεγάλο βαθμό από εγκυκλίους, που ο πολίτης δεν μπορούσε να εντοπίσει. Χιλιάδες εγκύκλιες οδηγίες, άλλες σε ισχύ και άλλες σιωπηρά ξεπερασμένες από μεταγενέστερες τροποποιήσεις της νομοθεσίας, παρέμεναν διάσπαρτες στα αρχεία των υπηρεσιών. Ο πολίτης και η επιχείρηση δεν μπορούσαν να γνωρίζουν με βάση ποιες οδηγίες κρίνεται το αίτημά τους, ενώ συχνά ούτε ο ίδιος ο υπάλληλος ήταν σε θέση να βεβαιωθεί ποια οδηγία εξακολουθεί να ισχύει.

Τώρα θεσπίζουμε έναν κανόνα απλό και απόλυτο: Ό,τι δεν αναρτάται δεν ισχύει! Και δώσαμε προθεσμία μέχρι την 30ή Σεπτεμβρίου ώστε η Διοίκηση να βάλει σε τάξη το υλικό της και να το κωδικοποιήσει σε ενιαία κείμενα. Από την 1η Οκτωβρίου, όσες εγκύκλιοι δεν έχουν αναρτηθεί παύουν να ισχύουν. Ευχαριστώ το Υπουργείο Εσωτερικών και τις αρμόδιες υπηρεσίες του για την εγκύκλιο, που εξέδωσαν σε συνεργασία με την Αντιπροεδρία της Κυβέρνησης. Αυτό ακριβώς σημαίνει ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη, ένα κράτος που δεν κρατά κρυφούς τους κανόνες του και διευκολύνει τον πολίτη στην κατανόηση τους».

Τι ορίζει ο νόμος

Παράλληλα, δελτίο τύπου της αντιπροεδρίας της κυβέρνησης υπενθυμίζει τι ορίζει ο νόμος Χατζηδάκη (ν. 5293/2026). Μέχρι σήμερα μια εγκύκλιος ίσχυε από τη στιγμή που αναρτιόταν στη «Διαύγεια». Από εδώ και πέρα αυτό δεν αρκεί. Κάθε εγκύκλιος πρέπει να αναρτάται αμέσως και στην ιστοσελίδα της υπηρεσίας που την εκδίδει. Αν λείπει έστω και η μία από τις δύο αναρτήσεις, η εγκύκλιος δεν ισχύει και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα.

Δεν αρκεί όμως να αναρτηθεί. Ο νόμος ζητεί από κάθε υπηρεσία δύο πράγματα. Να βάλει τις εγκυκλίους της σε θεματικές κατηγορίες, ώστε ο πολίτης να βρίσκει αμέσως αυτές που τον αφορούν. Και να δηλώνει καθαρά ποιες εγκύκλιοι, ή ποια σημεία τους, δεν ισχύουν πια επειδή άλλαξε ο νόμος. Την ευθύνη του συντονισμού την έχει η υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη διοικητική υποστήριξη κάθε φορέα.

Η υποχρέωση δεν αφορά μόνο τον στενό κρατικό μηχανισμό. Δεσμεύει όλους όσοι ασκούν δημόσια εξουσία, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή, δηλαδή τα υπουργεία, τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, τους δήμους και τις περιφέρειες, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου και τις ανεξάρτητες αρχές.

Η προθεσμία της 30ής Σεπτεμβρίου 2026

Ο νόμος δίνει στις υπηρεσίες χρόνο να προσαρμοστούν. Οι παλιές εγκύκλιοι, όσες ίσχυαν όταν άρχισε να ισχύει ο νόμος, εξακολουθούν να ισχύουν μέχρι τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 χωρίς να χρειάζεται να αναρτηθούν στην ιστοσελίδα του φορέα. Από την 1η Οκτωβρίου 2026, όμως, όποια εγκύκλιος δεν έχει αναρτηθεί παύει να ισχύει. Αυτόματα, χωρίς να χρειάζεται καμία άλλη πράξη και χωρίς περιθώριο εξαίρεσης.

Τι ζητεί η εγκύκλιος από τις υπηρεσίες

Η εγκύκλιος απευθύνεται σε όλα τα υπουργεία, τις γενικές και ειδικές γραμματείες, τις αποκεντρωμένες διοικήσεις, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού, τις ανεξάρτητες αρχές και το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους, με ρητή πρόβλεψη κοινοποίησης στα εποπτευόμενα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου. Πέρα από την υπενθύμιση των προθεσμιών, δίνει δύο πρακτικές κατευθύνσεις:

Αυτοματοποίηση της ανάρτησης. Συνιστάται η σύνδεση των ιστοσελίδων των φορέων με τη διεπαφή (API) που παρέχει το πρόγραμμα «Διαύγεια», ώστε η ανάρτηση να γίνεται αυτόματα και να αποκλείεται ο κίνδυνος παράλειψης. Η σχετική τεκμηρίωση διατίθεται στη διεύθυνση https://diavgeia.gov.gr/api/help.

Έκδοση νέων, ενιαίων εγκυκλίων. Αντί της απλής επισήμανσης όσων τμημάτων έπαψαν να ισχύουν, οι φορείς καλούνται να εκδώσουν εξ αρχής νέες εγκυκλίους, οι οποίες θα κωδικοποιούν το σύνολο των ισχυουσών οδηγιών για κάθε αντικείμενο και θα καταργούν στο σύνολό τους τις προγενέστερες.

Όπως τονίζεται στη σχετική ανακοίνωση, «η δεύτερη αυτή κατεύθυνση έχει σημασία που υπερβαίνει την τυπική συμμόρφωση. Αν εφαρμοστεί, κάθε υπηρεσία θα διαθέτει για κάθε αντικείμενο ένα και μόνο κείμενο οδηγιών, αναρτημένο και προσβάσιμο σε όλους, αντί για σωρεία διαδοχικών εγκυκλίων που η μία τροποποιούσε την άλλη και καθιστούσε αδύνατη την αναζήτησή τους από τους πολίτες».

Ήρωες υπεράνω χρημάτων

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Τους αποκαλούμε ήρωες, εκτός κι αν έχει καεί το σπίτι μας ή «η περιουσία μιας ζωής» που από ήρωες τους μεταμορφώνει σε ανάξιους λειτουργούς ενός ανίκανου κράτους. Τους αποκαλούμε ήρωες και τους θαυμάζουμε όταν τους βλέπουμε να εξαφανίζονται μες στους καπνούς. Τους ακούμε να λένε για τις συνθήκες στα πιλοτήρια, για τη θερμοκρασία που ξεπερνά τους 50 βαθμούς, για τον θόρυβο που σε τρελαίνει, για τις βουτιές μέσα στις φλόγες. Δεν έχουν ωράριο εργασίας. Και αναρωτιέμαι αν δέχονται ιατρική φροντίδα μετά τις ατέλειωτες ώρες που πάλευαν με τη φωτιά. Ιατρική φροντίδα για τη σωματική και ψυχική τους καταπόνηση. Όμως θα μου πείτε είναι ήρωες και οι ήρωες είναι υπεράνω όλων αυτών. Εξάλλου κανείς δεν τους υποχρέωσε να γίνουν πυροσβέστες, διαπιστώνουν οι σώφρονες που τους αρέσει να κρίνουν αντικειμενικά. Γνώριζαν και την κατάσταση και τους κινδύνους. Είναι άλλο θέμα αν αυτός που κρίνει αντικειμενικά είναι δημόσιος υπάλληλος που βαράει σφραγίδες και πληρώνεται όσο και ο άλλος που κάνει βουτιά στις φλόγες για να σώσει την περιουσία αυτού που βαράει σφραγίδες. Είπαμε όμως. Είναι ήρωες. Και οι ήρωες είναι υπεράνω χρημάτων. Όσο κι αν ο ηρωισμός τους δεν τους βοηθάει όταν επισκέπτονται το σούπερ μάρκετ. Θα έλεγα ότι οι αμοιβές των πυροσβεστών –και όχι μόνον– είναι εθνική μας ντροπή, αν δεν διάβαζα ότι στη Γαλλία ο συνάδελφός τους παίρνει 8 ευρώ την ώρα όταν ξεκινάει, για να φτάσει τα 13 πριν αφυπηρετήσει. Κάτι δεν πάει καλά στις κοινωνίες της Γηραιάς Ηπείρου.

Θα μου πείτε η λέξη ήρωας, λόγω αρχαιότητος, έχει υποστεί τη φυσιολογική φθορά του χρόνου. Ήρωας αυτός που έδωσε άνιση μάχη με τον καρκίνο, για παράδειγμα. Κοινώς ένας άνθρωπος που πόνεσε, ταλαιπωρήθηκε και τελικά παραδόθηκε στο αναπόφευκτο. Ήρωας και ο δασοπυροσβέστης που συμπλήρωσε δεκαπεντάωρη μάχη με τη φωτιά και κάνει εκκλήσεις για ένα μπουκαλάκι νερό. Στην περίπτωσή του η λέξη ήρωας ξαναβρίσκει τη σημασία της. Δεν πάλεψε για να σώσει τον εαυτό του. Έβαλε τον εαυτό του σε κίνδυνο για να συντρέξει το κοινωνικό σύνολο. Έκανε το καθήκον του. Όμως υπάρχουν πολλοί τρόποι για να κάνεις το καθήκον σου. Και οι πυροσβέστες ταυτίζονται μαζί του. Η κυβέρνηση καθησυχάζει τους πληγέντες ότι θα τους αποζημιώσει. Διάβασα όμως ότι χρωστάει γύρω στα 3 εκατ. από υπερωρίες στους πυροσβέστες. Ελπίζω να διάβασα λάθος. Και πότε σκοπεύουν να ανανεώσουν το έμψυχο υλικό που πλησιάζει, φαίνεται, το όριο ηλικίας και οι ελλείψεις, απ’ ό,τι λένε, είναι ήδη αισθητές; Η δε αντιπολίτευση πλειοδοτεί: οι αποζημιώσεις δεν είναι αρκετές. Για τους ήρωες, κουβέντα. Το κακό με την υποκρισία είναι ότι δεν σου επιτρέπει να εντοπίσεις το πρόβλημα και να το διορθώσεις.