Η Κυπριακή Δημοκρατία της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν είναι και δεν θα μείνει ποτέ μόνη

Από τις δηλώσεις του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη μετά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Πρόεδρο της Γαλλίας Emmanuel Macron, στην Κύπρο:

• Από εδώ, από την Κύπρο, μαζί με τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Πρόεδρο της Γαλλίας Emmanuel Macron, στέλνουμε ένα κοινό, καθαρό, ηχηρό, αποφασιστικό μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης. Ένα σαφές μήνυμα ότι η Κυπριακή Δημοκρατία της ευρωπαϊκής οικογένειας δεν είναι και δεν θα μείνει ποτέ μόνη.
• Η ασφάλεια της Κύπρου, άλλωστε, όπως είπες αγαπητέ μου Νίκο, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ευρωπαϊκής ασφάλειας και σίγουρα παράγοντας σταθερότητας για ολόκληρη την περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου. Γι’ αυτό και, σε συνεννόηση μαζί σου, οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις κινήθηκαν πρώτες προκειμένου να δώσουν το «παρών» της ειρήνης και της σιγουριάς σε αυτά τα ιερά χώματα. Δύο ελληνικές φρεγάτες, εκ των οποίων η μία το καμάρι του ελληνικού στόλου, η φρεγάτα Βelh@rra, ο «Κίμωνας», και τέσσερα οπλισμένα F-16 Viper βρέθηκαν αμέσως στην Κύπρο.
• Αλλά, αγαπητέ Emmanuel, μου δίνει ξεχωριστή χαρά και το γεγονός ότι αμέσως ευαισθητοποιήθηκαν και άλλοι εταίροι μας. Και πρώτη απ’ αυτούς η φίλη Γαλλία. Θέλω να σε ευχαριστήσω για την απόφασή σου να βρεθείς και σήμερα εδώ μαζί μας, αμέσως μετά την έγκαιρη ανταπόκριση των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας σου. Αποδείξαμε ότι οι στρατηγικές συμφωνίες τις οποίες υπογράφουμε δεν είναι απλά αδιάφορα κείμενα, δοκιμάζονται στην πράξη. Αυτή η στρατηγική σχέση Ελλάδος – Γαλλίας αλλά και Ελλάδος – Κύπρου δοκιμάστηκε στην πράξη. Αυτή νομίζω ότι είναι και η μεγάλη αξία αυτής της κίνησης.
• Και θα έλεγα, όπως συζητήσαμε, ότι αυτή η έμπρακτη αλληλεγγύη μας στην Κυπριακή Δημοκρατία -ακολούθησαν και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ιταλία και η Ισπανία- αντανακλά και την ουσία της ρήτρας αμοιβαίας άμυνας, η οποία προβλέπεται στο άρθρο 42 παρ. 7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Κάτι που με τη σειρά του επιβεβαιώνει ότι η Ευρώπη παραμένει πάντα μία υπεύθυνη δύναμη, ικανή να συνδιαμορφώσει τις παγκόσμιες εξελίξεις. Πρόκειται, πράγματι, για μία πρωτοβουλία που ουσιαστικά στην πράξη επικαιροποιεί με νέα πνοή το σχετικό άρθρο της Συνθήκης. Γιατί, αν όχι τώρα, πότε; Και αν δεν δράσουμε μαζί σε μια τέτοια κρίση, πώς θα αντιμετωπίσουμε πιθανές επόμενες απειλές; Άρα, τώρα είναι η ώρα να ξεκαθαριστεί ότι κάθε σπιθαμή ευρωπαϊκού εδάφους είναι απαραβίαστη.
• Κλείνω, αγαπητέ μου Νίκο, με δύο λόγια προς την Κυπριακό Ελληνισμό: αδέρφια μας, βρίσκομαι σήμερα εδώ, μαζί με όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες απανταχού της γης. Θα ήμασταν παρόντες έστω και μόνοι. Όμως, στο πλευρό σας σήμερα δεν είμαστε μόνο εμείς. Είμαστε πολλοί, γιατί η Ελλάδα και η Ευρώπη θα εκφράζουν πάντα την έμπρακτη αλληλεγγύη τους στην Κύπρο.

Ιράν: η ήττα των διανοουμένων

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Ιανουάριος 1979. Ο παράξενος ταξιδιώτης με το γκρίζο ράσο, το σαρίκι και τα γένια εγκαταλείπει την κατοικία του στο Νεφλ λε Σατό της Γαλλίας και παίρνει το αεροπλάνο για την Τεχεράνη. Είναι σιίτης μουσουλμάνος και ετοιμάζεται να αναλάβει την ηγεσία μιας χώρας όπου ώς τότε κυριαρχούσαν οι σχέσεις της με την περσική παράδοση. Ένας άνθρωπος είναι, ο οποίος όμως θα μεταμορφώσει μια χώρα 90 εκατομμυρίων. Τη χώρα την έχει εγκαταλείψει ο σάχης Ρεζά Παχλαβί. Οι Ιρανοί υποδέχονται τη φυγή του ως απελευθέρωση από ένα στυγνό απολυταρχικό καθεστώς. Θα περάσουν εν μια νυκτί σ’ αυτό που σήμερα γνωρίζουμε ως θεοκρατική απολυταρχία. Δεν τους ενδιαφέρει, ή δεν ξέρουν τι τους περιμένει. Είναι απλώς ανακουφισμένοι γιατί κατάφεραν να ξεφορτωθούν τον σάχη.

Ο ενθουσιασμός τους δεν αφήνει ασυγκίνητους τους προύχοντες στο Σεν Ζερμέν ντε Πρε, το κεφαλοχώρι της ευρωπαϊκής διανόησης. Δέκα χρόνια μετά τον Μάη του ’68, το πνεύμα του είναι ακόμη ζωντανό και αναζητάει την πολιτισμική ετερότητα απέναντι στον δυτικό τρόπο ζωής και σκέψης απ’ όπου κι αν προέρχεται. Είτε από την Κίνα του Μάο είτε, τώρα, από την πολιτιστική επανάσταση του Ιράν. Διότι πέρα από πολιτική αλλαγή, αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι μια ανατροπή του πολιτιστικού παραδείγματος. Μια ομάδα από φεμινίστριες ταξιδεύει ώς την Τεχεράνη για να συναντήσει τον αγιατολάχ Χομεϊνί. Εκείνος για να τις συναντήσει απαιτεί να φορούν μαντίλες. Εκείνες συσκέπτονται για να αποφασίσουν αν η μαντίλα συμβαδίζει με τις προοδευτικές τους ιδέες. Και μην μπορώντας να λύσουν το πολύπλοκο και βαθύ αυτό πρόβλημα της ανθρώπινης ύπαρξης, απευθύνονται στην αρχιέρεια της δικής τους θρησκείας, Σιμόν ντε Μποβουάρ. Εκείνη απορρίπτει τη μαντίλα και έτσι η συνάντηση αναβάλλεται. Δεν ξέρω αν υπάρχουν γραπτά ντοκουμέντα για τον διάλογο, είμαι όμως βέβαιος ότι θα ήσαν άκρως διασκεδαστικά. Μια Γαλλίδα δημοσιογράφος που συμμετέχει σε διαδήλωση φορώντας πέδιλα χωρίς κάλτσες συλλαμβάνεται και καταχεριάζεται. Μετά την παρακαλούν να μην αναφέρει το γεγονός, δεν ξέρω με τι ανταλλάγματα. Ο Σαρτρ, ο πρωταγωνιστής του εξαιρετικού δοκιμίου του Αρόν «Το όπιο των διανοουμένων», είναι άρρωστος, έχει σχεδόν χάσει την όρασή του και δεν παίρνει θέση για τον αγιατολάχ. Παρ’ όλα αυτά, έχει το κουράγιο να υπερασπιστεί την ποινή του θανάτου από τις επαναστατικές δυνάμεις και να πει ότι το 1793 δεν σκότωσαν αρκετούς.

Εν τω μεταξύ, στην Τεχεράνη το καθεστώς τακτοποιεί τα του οίκου του. Έχουν ήδη αρχίσει οι συνοπτικές εκτελέσεις των συνεργατών του πρώην καθεστώτος, όπως και οι εκκαθαρίσεις των αριστεριστών που συνεργάστηκαν με τους μουσουλμάνους στην αντίσταση κατά του σάχη. Από τις γυναίκες αφαιρείται η νομική χειραφέτηση που τους είχε παραχωρηθεί επί σάχη, ενώ η ομοφυλοφιλία τιμωρείται με θάνατο. Αυτό δεν πτοεί τον Μισέλ Φουκό, ο οποίος, αν και ομοφυλόφιλος, επισκέπτεται το Ιράν για να αναλάβει τον ρόλο του υποστηρικτή και θεωρητικού του νέου καθεστώτος. Ο Φουκό, 51 ετών τότε, δεν επηρεάζει μόνον το παρισινό κεφαλοχώρι των διανοουμένων. Η φήμη του και η σκέψη του έχει διασχίσει τον Ατλαντικό και έχει μεταναστεύσει στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Ο Φουκό, συγγραφέας τού «Οι λέξεις και τα πράγματα» και της «Ιστορίας της σεξουαλικότητας», μεταξύ άλλων, δεν εκπροσωπεί απλώς το πνεύμα του Μάη του ’68. Είναι η ενσάρκωσή του. Το Ιράν το επισκέπτεται ως απεσταλμένος της Corriere della Sera για να ανακαλύψει την απόλυτη ετερότητα απέναντι σε αυτό που ο ίδιος θεωρεί στερεότυπα και αγκυλώσεις της δυτικής σκέψης. Παραθέτω μερικά αποσπάσματα από τα φιλοσοφικά του συμπεράσματα: «Οι Ιρανοί δεν έχουν το ίδιο καθεστώς αλήθειας με το δικό μας. Το να πεις κάτι εννοώντας κάτι άλλο δεν θεωρείται καταδικαστέο διφορούμενο. Το αντίθετο θεωρείται άξιο. Μπορείς να πεις κάτι που αν το κρίνεις με τα γεγονότα δεν είναι αλήθεια, όμως παραπέμπει σ’ ένα βαθύ νόημα που δεν μπορείς να το περιορίσεις σε όρους ακρίβειας και παρατήρησης». Η ήττα της λογικής, ο θρίαμβος του Ιονέσκο, η προοδευτική σκέψη του Φουκό, η οποία, έστω αθέλητα, αναδεικνύει και το πρόβλημα που έχουν οι δυτικοί με τους μουλάδες. Είναι αδύνατον να συνεννοηθείς μαζί τους, επειδή μιλούν άλλη γλώσσα και έχουν άλλο τρόπο σκέψης. Ο Φουκό λέει κι άλλα πολλά. Αποκαλεί τον Χομεϊνί «άγιο» και εφαρμόζοντας ο ίδιος τη λογική αυτού που αποκαλεί ιρανική σκέψη μιλάει για εκατομμύρια νεκρούς επί σάχη. Οι νεκροί στην τελευταία διαδήλωση εναντίον του μονάρχη ήταν 50. Τον Ιανουάριο οι Φρουροί της Επανάστασης σκότωσαν 40.000. Μα δεν ενδιαφέρει η πραγματικότητα, αλλά το βαθύ της νόημα.

Αναρωτιέμαι τι θα έλεγαν όλοι αυτοί –διότι δεν είναι μόνον ο Φουκό– αν ζούσαν για να δουν την εξέλιξη του καθεστώτος που τόσο θαύμασαν. Κυρίως, ποια θέση θα έπαιρναν, ως διανοούμενοι και όχι ως πολιτικοί αναλυτές, απέναντι στο πρόβλημα που μας θέτει ο σημερινός πόλεμος στο Ιράν. Πώς συμβιβάζεται η παραβίαση του διεθνούς δικαίου με την ηθική υποχρέωση να βοηθήσεις μια κοινωνία η οποία θέλει να απαλλαγεί από ένα τυραννικό καθεστώς. Κάτι τέτοιες στιγμές αντιλαμβάνεσαι ότι ο ρόλος του διανοουμένου δεν είναι διακοσμητικός. Και αντιλαμβάνεσαι, διαβάζοντας όλ’ αυτά για το Ιράν τότε, πως οι ίδιοι οι διανοούμενοι υπονόμευσαν την αξιοπιστία τους.

Στο ύψος των περιστάσεων

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Η κυβέρνηση έκανε το προφανές. Έστειλε στρατιωτική δύναμη για να ενισχύσει την άμυνα μιας συμμάχου χώρας, με την οποία η Ελλάδα έχει συνάψει «κοινό αμυντικό δόγμα». Εκτός αυτού η χώρα αυτή είναι και μέλος της Ε.Ε., με αποτέλεσμα η πρωτοβουλία της Ελλάδας να ενεργοποιήσει τα αντανακλαστικά και άλλων μελών της Ένωσης, όπως η Γαλλία, η Ιταλία και η Γερμανία, για να χτίσουν ένα αμυντικό τείχος προστασίας στο νησί. Η αντίδραση της Ελλάδας ήταν άμεση. Σε αντίθεση με την αντίδραση της Αγγλίας, η οποία μπορεί να μην έχει καμία συμβατική σχέση με την Κύπρο, διατηρεί όμως στρατιωτική βάση στο έδαφός της. Αν μη τι άλλο, η Αγγλία θα έπρεπε να λάβει υπ’ όψιν της ότι η βάση αυτή ήταν ο στόχος των δρόνων που εξαπέλυσε η Χεζμπολάχ από τον Λίβανο. Όμως, όπως είπε και ο Τραμπ, ο οποίος όταν αναφέρεται σε ξένους ομολόγους του πάσχει από λογική ακράτεια, «ο Στάρμερ δεν είναι και ο Τσώρτσιλ». Αυτές είναι οι περιστάσεις και η Ελλάδα στάθηκε στο ύψος τους. Όχι μόνον επειδή υπενθύμισε πως στέκει στο πλευρό της Κύπρου, αλλά επειδή έδειξε στην παγκόσμια κοινότητα ότι έχει απόλυτη συνείδηση του κινδύνου που αποτελεί το Ιράν για τον δυτικό κόσμο. Και έδειξε πως έχει τον δικό της τρόπο και τα δικά της μέσα για να τον αντιμετωπίσει. Κρατάει τη θέση της χωρίς να υπεκφεύγει στη στάση της ουδετερότητας, βολική ώσπου να αποδειχθεί καταστροφική.

Ευτυχώς η Ελλάδα είναι δημοκρατική χώρα, διαθέτει αντιπολίτευση, η οποία είναι έτοιμη να διορθώσει λάθη και να καλύψει κενά και παρεκκλίσεις. Έτσι, ο κ. Ανδρουλάκης απαίτησε να μη χρησιμοποιηθούν οι ξένες στρατιωτικές βάσεις για επιθετικές ενέργειες. Κοινώς, να τους επιτραπεί μόνο να γίνονται στόχοι, ει δυνατόν ακίνητοι για να μην προκαλούν τον εχθρό. Πολύ λογικά μάς εξήγησε ότι έχει επανειλημμένως καταγγείλει την τυραννία του Ιράν, αλλά έχει να παρατηρήσει ότι ο κ. Τραμπ ξεκίνησε τις επιχειρήσεις χωρίς να το συζητήσει. Και να πεις ότι ο κ. Ανδρουλάκης δεν ξέρει αγγλικά; Τα μιλάει φαρσί όπου, ως γνωστόν, φαρσί είναι τα περσικά. Και όμως, δεν είχε σκοπό να τον απασχολήσει πολύ. Ήθελε μόνο να τον ρωτήσει ποιος είναι ο σκοπός της επέμβασης και να τον βοηθήσει να τον καταλάβει και ο ίδιος. Η υπόλοιπη αντιπολίτευση διατύπωσε πιο προωθημένες θέσεις. Αφού κατήγγειλε την παραβίαση του διεθνούς δικαίου, ζήτησε σύγκληση του συμβουλίου των πολιτικών αρχηγών. Λέγεται ότι δεν είχαν σκοπό να βγουν από την αίθουσα, αν δεν είχε υπογραφεί ειρήνη. Και να συμφιλιωθεί ο Άνθρωπος με το κτήνος που κρύβει μέσα του. Όχι, για να μη νομίζετε ότι η αντιπολίτευση δεν έχει σχέση με τον κόσμο στον οποίο ζούμε. Το αισιόδοξο είναι ότι οι δύο φρεγάτες και τα τέσσερα F-16 είναι στην Κύπρο, μαζί με πλοία άλλων συμμάχων. Το απαισιόδοξο είναι ότι η αντιπολίτευση ακόμη μοιάζει να μην έχει καταλάβει τι σημαίνει αυτός ο πόλεμος.