Η αντισυστημική θολούρα

kathimerini.gr

Τάκης Θεοδωρόπουλος

Δεν ξέρω αν υπάρχει κάπου ένας σοβαρός ορισμός του όρου «αντισυστημικός». Θέλω να πω, μια ερμηνεία σαν αυτή που παλαιότερα έβαζε μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην Αριστερά και στη Δεξιά. Ή, για να το κάνω ευκολότερο, τη γραμμή που χώριζε τους μνημονιακούς από τους αντιμνημονιακούς. Ήξερες πού πατάς και πού βαδίζεις, ήξερες με ποιους συμφωνείς και με ποιους διαφωνείς. Μπορείς να πεις το ίδιο και για τους αντισυστημικούς; Κατ’ αρχάς θα πρέπει να ξεκινήσεις περιγράφοντας το σύστημα εναντίον του οποίου στρέφονται. Υπάρχουν αντισυστημικοί στη Ρωσία, στην Κίνα ή στη Βόρεια Κορέα; Ακόμη κι αν υπάρχουν, δεν τους γνωρίζουμε αφού κάποιοι έχουν φροντίσει γι’ αυτό. Αντισυστημικοί υπάρχουν στις δυτικές δημοκρατίες. Άρα η αρχή του νήματος που θα μας επιτρέψει να περιηγηθούμε στο μυαλό τους βρίσκεται στο ίδιο το σύστημα που επιτρέπει την ύπαρξή τους, τη δημοκρατία. Αντισυστημικός, λοιπόν, είναι κάποιος που είναι εναντίον της δημοκρατίας, τουλάχιστον της κοινοβουλευτικής. Απ’ αυτήν την άποψη μάλλον πρόκειται για μια μετάλλαξη της άκρας Αριστεράς και της άκρας Δεξιάς, που ξεχνούν τις παραδοσιακές διαφορές τους και στρέφονται εναντίον του συστήματος – στην πραγματικότητα εναντίον των μηχανισμών οργάνωσης της κοινωνίας. Παράδειγμα η κ. Καρυστιανού, η οποία, είτε συνομιλεί με την άκρα Αριστερά είτε με τις πιο σκοτεινές πλευρές της εθνικιστικής και θρησκόληπτης Δεξιάς, δεν παύει να είναι αντισυστημική. Απαραίτητο προσόν της, η θολούρα της σκέψης, αφού η καθαρή σκέψη και ο ορθολογισμός είναι ο πυλώνας του συστήματος.

Δεν νομίζω ότι η Δύση βρήκε τον πραγματικό της ηγέτη στο πρόσωπο του κ. Τραμπ. Μάλλον η αντισυστημική πολιτική βρήκε έναν πανίσχυρο εκφραστή. Επιτέλους κάποιος ηγέτης αποφάσισε να επιτεθεί στο σύστημα που οργάνωνε τη ζωή στον κόσμο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Από τους κανόνες του διεθνούς δικαίου, τις συμμαχίες έως τις εμπορικές σχέσεις. Μιλάει την ίδια γλώσσα με τον Πούτιν, αφού και οι δύο περιφρονούν την Ευρώπη ως συστημική οντότητα. Θα ήθελα κάποιος να βρει μια πιο ολοκληρωμένη εκδοχή του αντισυστημισμού από την αρπακτική στάση του Τραμπ απέναντι στη Γροιλανδία. Ο αντισυστημισμός είναι σαν τη βουλιμία σ’ ένα ισορροπημένο σύστημα διατροφής. Και, όπως η βουλιμία, τρέφεται από την κατάθλιψη κοινωνιών που δεν περιμένουν τίποτε καλύτερο από τον εαυτό τους.

Ποιο είναι και πού βρίσκεται το καλύτερο απ’ αυτό που ζούμε σήμερα, θα με ρωτήσετε. Για να είμαι ειλικρινής, δεν ξέρω. Ξέρω όμως ποιο είναι το χειρότερο. Η αντισυστημική θολούρα, η οποία, απαλλαγμένη από τη φολκλορική ενδυμασία της, θα αναγνωρισθεί ως πολιτική δύναμη της δημοκρατίας μας. Ναι, το χειρότερο μας περιμένει όταν θα αρχίσουμε να παίρνουμε την κ. Καρυστιανού στα σοβαρά.